بقایی: ایران هرگز در مذاکرات از ساخت بمب هستهای سخن نگفته و ادعای «۱۰ بمب» ساخته طرف مقابل است/ ورود به مذاکرات با آگاهی و بی اعتمادی به طرف مقابل صورت گرفت + فیلم
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه در گفتوگو با SNNTV گفت: ورود به مذاکره با آمریکا از ابتدا با این پیشفرض صورت گرفت که ممکن است هر اتفاقی (تکرار حوادث گذشته) دوباره رخ دهد؛ بنابراین همزمان با آمادگی برای مذاکره، کشور باید برای هر سناریویی در آمادهباش کامل باشد.
وی افزود: شرکت در مذاکره هرگز به معنای وجود یا ایجاد اعتماد نبود؛ ما با آگاهی از بیاعتمادی وارد گفتوگو شدیم.
بقایی بیان کرد: نگرانیهایی که درباره برنامه هستهای ایران مطرح میشود، مبنای واقعی ندارد؛ با این حال، ایران در مقطعی برای رفع همین ادعاها وارد مذاکره و توافق شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه تصریح کرد: خروج طرف مقابل از برجام نشان داد که مسئله هستهای ایران بیش از آنکه یک نگرانی واقعی باشد، بهانهای برای فشار است.
ایران هرگز در مذاکرات از ساخت بمب هستهای سخن نگفته و ادعای «۱۰ بمب» ساخته طرف مقابل است
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: در نهایت با وجود اتفاقات خرداد ماه، تصمیم نظام بر ورود به فرآیند مذاکره بود و در آخرین دور، بر سر برخی پارامترهای اصلی برای تفاهم اولیه، از نگاه آنها برای رفع نگرانی و از نگاه ما برای تضمین حقوق هستهای ایران، توافق حاصل شد.
وی در ادامه افزود: بر همین اساس، به پیشنهاد طرف مقابل مقرر شد جلسهای در وین با حضور آژانس بینالمللی انرژی اتمی برگزار شود تا درباره ابعاد فنی موضوع گفتوگو شود؛ این آخرین توافق مشترک دو طرف بود.
بقایی تصریح کرد: ادعای تمایل ایران به ساخت بمب هستهای هرگز از سوی ما مطرح نشده؛ این روایتها بیشتر فرافکنی طرف مقابل است و حتی محاسبات مربوط به “۱۰ بمب” نیز ساخته و پرداخته تحلیلهای خود آنهاست.
وی اظهار کرد: بیش از دو دهه است که جهان با روایت “بمب هستهای ایران” ترسانده میشود؛ در حالی که این موضوع بیش از آنکه واقعیت باشد، یک تصویرسازی سیاسی برای فشار بوده است.
«بمب هستهای ایران» یک روایت موهوم ۲۰ساله است و منشأ آن نیز رژیم صهیونیستی میباشد
با توجه به سوابق گذشته، نگرانی از اقدام ناگهانی آمریکا وجود داشت/ پیشبینیها برای واکنش و پاسخ سریع صورت گرفته بود
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: با توجه به تجربههای قبلی، این احتمال در ذهن همه وجود داشت که طرف آمریکایی مانند گذشته و بهصورت غافلگیرانه اقدام کند؛ شواهد و قرائنی هم این نگرانی را تقویت میکرد.
وی افزود: بر همین اساس، نیروهای مسلح از قبل آمادگیهای لازم را پیشبینی و فراهم کرده بودند تا در صورت هرگونه رخداد، واکنش سریع داشته باشند.
بقایی اظهار کرد: پس از حمله رژیم صهیونیستی، تنها در فاصله چند ساعت، پاسخ دفاعی ایران بهصورت گسترده آغاز شد. این واکنش سریع، نشاندهنده آمادگی کامل و برنامهریزی دقیق از پیش برای مواجهه با چنین سناریوهایی بود.
چرا آقای قالیباف ریاست تیم مذاکرهکننده ایران در اسلامآباد را بر عهده گرفت؟
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: انتخاب آقای قالیباف بهعنوان رئیس مجلس، با توجه به سابقه رزمندگی در دفاع مقدس و مسئولیتهای متعدد و موفق در حوزههای مختلف، انتخابی هوشمندانه و شایسته بود.
وی افزود: ایشان بهعنوان منتخب مردم و رئیس مجلس شورای اسلامی، نمادی از مردمسالاری دینی محسوب میشوند.
بقایی ادامه داد: آقای قالیباف با همه بخشهای حاکمیت ارتباط مؤثر دارند و مورد وثوق جریانهای مختلف سیاسی و اجزای نظام هستند. ایشان همچنین با وزارت امور خارجه رابطه کاری بسیار خوبی دارند که میتواند در هماهنگیهای کلان کشور مؤثر باشد.
وی تصریح کرد: در کنار آقای عراقچی، با توجه به پیشینه هر دو در دوران دفاع مقدس، این ترکیب میتواند در عرصه دیپلماسی و مدیریت کلان کشور بسیار مؤثر و موفق عمل کند.
با توجه به سوابق گذشته، نگرانی از اقدام ناگهانی آمریکا وجود داشت/ پیشبینیها برای واکنش و پاسخ سریع صورت گرفته بود
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: با توجه به تجربههای قبلی، این احتمال در ذهن همه وجود داشت که طرف آمریکایی مانند گذشته و بهصورت غافلگیرانه اقدام کند؛ شواهد و قرائنی هم این نگرانی را تقویت میکرد.
وی افزود: بر همین اساس، نیروهای مسلح از قبل آمادگیهای لازم را پیشبینی و فراهم کرده بودند تا در صورت هرگونه رخداد، واکنش سریع داشته باشند.
بقایی بیان کرد: پس از حمله رژیم صهیونیستی، تنها در فاصله چند ساعت، پاسخ دفاعی ایران بهصورت گسترده آغاز شد. این واکنش سریع، نشاندهنده آمادگی کامل و برنامهریزی دقیق از پیش برای مواجهه با چنین سناریوهایی بود.
با آغاز جنگ، تلاشها برای مهار تنش شدت گرفت؛ پاکستان بهدلیل همسایگی نقش مؤثرتری داشت
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: طبیعت هر جنگی این است که بلافاصله پس از آغاز درگیری، کشورهای مختلف برای جلوگیری از تشدید تنش وارد میدان میشوند و هرکدام با نگرانیها و اهداف خود تلاش میکنند نقشآفرینی کنند.
وی افزود: از هفتههای سوم و چهارم، حجم تماسها بهطور محسوسی افزایش یافت؛ چه از سوی کشورهای منطقه و همسایگان و چه از خارج منطقه، که همگی نگران تبعات گسترش جنگ بودند.
بقایی تصریح کرد: در این میان، پاکستان بهدلیل همسایگی و روابط متوازن با طرفین، تلاشهای جدیتری را دنبال کرد و نقش پررنگتری در روند تحولات ایفا نمود.
وی ادامه داد: این تلاشها در نهایت به تحولات ۱۹ فروردین انجامید؛ از جمله موضعگیری نخستوزیر پاکستان و واکنشهای متعاقب جمهوری اسلامی ایران و طرف آمریکایی.
بقایی تصریح کرد: در ادامه، توافق آتشبس شکل گرفت؛ هرچند از همان ابتدا با بدعهدی آمریکا مواجه شدیم و این روند با چالش همراه بود.
با وجود هشدارهای مکرر تهران، برخی همسایگان از خاک و ظرفیت لجستیکی خود برای آمریکا استفاده کردند؛ این اقدام مغایر حقوق بینالملل است
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: از زمان جنگ ۱۲ روزه، شواهد متعددی وجود داشت که آمریکا برای حمایت از رژیم صهیونیستی از فضای برخی کشورهای منطقه استفاده یا سوءاستفاده کرده است.
وی افزود: در ماههای اخیر نیز نشانههای روشنی از تجهیز پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه و افزایش نقلوانتقالات تسلیحاتی دیده میشد که بارها نسبت به آن هشدار داده شد.
بقایی ادامه داد: علیرغم هشدارها و اطمینانهای اولیه، از فضای سرزمینی، لجستیکی و پشتیبانی برخی کشورها برای اقدام علیه ایران استفاده شد. این رفتار نهتنها خلاف اصول بنیادین حقوق بینالملل است، بلکه بذر تفرقه و بیاعتمادی را در منطقه گسترش میدهد.
بقایی تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران همواره بر تقویت روابط با همسایگان تأکید داشته و امنیت خود را در گرو امنیت منطقه میداند؛ انتظار این بود که این رویکرد با اقدام متقابل و مسئولانه پاسخ داده شود.
موارد متعدد از حملات علیه ایران مستندسازی شده؛ از شلیک موشک و پهپاد تا برخواستن جنگندهها از خاک برخی کشورهای منطقه
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: موارد متعددی را مستندسازی کردهایم؛ از پرتاب موشک و پهپاد گرفته تا برخواستن هواپیماهای جنگی از قلمرو برخی کشورهای منطقه علیه ایران.
وی یادآور شد: حتی مقامهای آمریکایی، از رئیسجمهور تا فرمانده سنتکام، بارها به همکاری و حمایت برخی کشورهای منطقه در این اقدامات اذعان و از آنها تشکر کردهاند.
بقایی اذعان داشت: این واقعیت در تاریخ ثبت خواهد شد و هیچگونه وجه افتخاری ندارد که در ماه مبارک رمضان، خاک کشورهای اسلامی برای حمله به یک کشور مسلمان دیگر مورد استفاده قرار گیرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: متاسفانه شاهد اقداماتی از جمله طرح قطعنامهای مخرب در شورای امنیت بودیم که در آن بهجای محکومیت تجاوز، ایران هدف قرار گرفت و واقعیتها وارونه جلوه داده شد.
اعلام ادامه محاصره دریایی از سوی طرف آمریکایی، مصداق نقض آتشبس و خلاف قواعد بنیادین حقوق بینالملل است
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: میتوان از یکسو ادعای تمایل به دیپلماسی داشت و از سوی دیگر اقداماتی انجام داد که اساساً فضای مذاکره را از بین میبرد.
وی افزود: در هر روند دیپلماتیک، اصل بر ایجاد حداقلی از حسن نیت و نشان دادن جدیت در مسیر گفتوگوست، اما در مورد آمریکا از ابتدا با رفتارهای متناقض و بدعهدی مواجه بودیم.
بقایی یادآور شد: ادامه برخی اقدامات از جمله محدودسازی یا فشار بر مسیرهای دریایی، طبق تعریفهای حقوق بینالملل، میتواند در چارچوب اقدامات خصمانه و حتی مصادیق عمل تجاوزکارانه ارزیابی شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه اذعان داشت: وقتی تعهدات حداقلی در دوره آتشبس رعایت نمیشود، طبیعی است که اعتماد به اجرای یک توافق گستردهتر نیز بهشدت تضعیف شود.
وی تاکید کرد: مواردی مانند تعرض به کشتیهای تجاری و رفتار با خدمه آنها نیز نهتنها نقض قواعد بنیادین حقوق بینالملل است، بلکه بر بدگمانی نسبت به نیت طرف مقابل در کل فرآیند آتشبس میافزاید.
ایران بهعنوان کشور ساحلی تنگه هرمز در صورت تهدید امنیت ملی، حق اتخاذ تدابیر لازم برای جلوگیری از سوءاستفاده از این آبراه را دارد
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: از منظر حقوقی، چه در حقوق بینالملل و چه در حقوق داخلی، اقداماتی که در خصوص تنگه هرمز انجام شد کاملاً قانونی است.
وی افزود: ایران بهعنوان کشور ساحلی تنگه هرمز، در شرایطی که امنیت ملیاش بهدلیل تعرض نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی تهدید شود، حق دارد تدابیر لازم را برای جلوگیری از سوءاستفاده از این آبراه اتخاذ کند.
بقایی خاطرنشان کرد: نکته مهم این است که این تصمیمها در شرایطی اتخاذ شد که ایران طی ۳۰ تا ۴۰ روز جنگ، خسارات جدی ناشی از سوءاستفاده از این آبراه متحمل شده بود.
وی در ادامه گفت: هدف از این تدابیر، ایجاد سازوکارهایی برای تضمین عبور امن و پایدار از تنگه هرمز و افزایش مسئولیتپذیری در مدیریت این مسیر راهبردی است؛ موضوعی که اکنون در دستگاههای مختلف کشور در حال پیگیری است.
پاسخ بقایی به ادعای ترامپ در مورد چنددستگی میان مقامات ایرانی:
ادعاهای مربوط به چنددستگی در ایران بیشتر جنبه فرافکنی دارد / ایران پس از جنگ، با انسجام و هماهنگی کامل مسیر دیپلماسی را ادامه داد
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: یکی از مشکلات آمریکا در یکی دو سال اخیر و حتی پیش از آن، عدم شناخت دقیق از مردم ایران و سازوکار تصمیمگیری در کشور بوده است.
وی اذعان داشت: تصور آنها بر اساس کلیشهها و تحلیلهای نادرست این بود که با ضربات محدود نظامی در خردادماه میتوانند ایران را به زانو درآورند، اما این برداشت کاملاً اشتباه بود.
بقایی یادآور شد: پس از ناکامی اولیه، تلاش کردند همان مسیر را با روشهای دیگر تکرار کنند، اما باز هم نتیجهای نگرفتند.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: در مقابل این تحلیلهای غلط، جمهوری اسلامی ایران با انسجام و سرعت تصمیمگیری، پس از یک نبرد سنگین، وارد مسیر دیپلماسی شد و ساختار تصمیمگیری خود را بهصورت منظم پیش برد.
وی تاکید کرد: ادعاهایی درباره چنددستگی در ایران بیشتر جنبه فرافکنی دارد.
آتشبس در لبنان بخشی از تفاهم ۱۹ فروردین بود و خویشتنداری جمهوری اسلامی ایران هم حد و مرز دارد / ما بر اساس توافق عمل میکنیم، اما انتظار اجرای یکطرفه تعهدات را نمیپذیریم
بقایی تصریح کرد: در جریان مذاکرات، بحثهای جدی مطرح شد و در نهایت طرف آمریکایی به این جمعبندی رسید که برای تداوم آتشبس باید همه ابعاد توافق را بپذیرد؛ در مقابل، ما نیز متهم میشدیم به کوتاهی در برخی تعهدات، در حالی که اصل نگاه ما اجرای دقیق و متقابل توافقات است.
وی تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران نشان داده در صورت پذیرش توافق، به آن پایبند است و “قول و قرار” را با دقت اجرا میکند؛ همین موضوع دلیل احتیاط ما در امضای تعهدات است.
سخنگوی وزارت امور خارجه اذعان داشت: در نقطه مقابل، سابقه آمریکا نشان میدهد که بهراحتی از تعهدات بینالمللی خود خارج میشود و حتی در سالهای اخیر از دهها معاهده و نهاد بینالمللی نیز یکجانبه خارج شده است.
حمله به مدرسه میناب و شهادت کودکان و معلمان، از تلخترین رخدادهای جنگ بود / با وجود نابرابری ظرفیت رسانهای، پیام ایران بهدلیل همخوانی با افکار عمومی جهانی بازتاب گستردهای یافت
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: در این حادثه، حمله به یک مدرسه و شهادت تعداد زیادی از نونهالان و معلمان، بهعنوان یکی از تلخترین صحنههای این درگیری در حافظه افکار عمومی ثبت شد.
وی تصریح کرد: در همان روزهای نخست، در سطح افکار عمومی جهانی نیز این جمعبندی شکل گرفت که با یک جنگ ناعادلانه و اقدام تجاوزکارانه مواجه هستیم.
بقایی یادآور شد: این شرایط فرصتی برای تبیین مواضع ایران فراهم کرد و دستگاه دیپلماسی و سفارتخانهها با استفاده از ابزارهای مختلف، تلاش گستردهای برای ارائه روایت خود انجام دادند.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: بهرغم اختلاف ظرفیت رسانهای طرفین، بهدلیل همخوانی پیام ایران با حساسیتهای افکار عمومی جهانی، بسیاری از پیامها بازتاب گستردهای پیدا کرد و مورد توجه قرار گرفت.
دیپلماسی یک ابزار برای صیانت، تثبیت و تأمین منافع ملی است و اساساً نباید آن را در تقابل با میدان تعریف کرد؛ چنین دوگانهای در واقعیت وجود ندارد
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: دیپلماسی و میدان در کنار هم و دوشادوش یکدیگر برای تحقق امنیت و منافع ملی کشور عمل میکنند، نه در برابر هم؛ اگر دیپلماسی را در نقطهای متوقفشده یا جدا از مسئولیتهای کلان کشور تصور کنیم، در واقع نقش آن را بهدرستی درک نکردهایم.
وی تصریح کرد: در شرایط جنگی، اهمیت دیپلماسی حتی بیشتر میشود؛ زیرا دیپلماتها باید بتوانند حقانیت کشور را در سطح افکار عمومی جهان تبیین و تثبیت کنند.
بقایی یادآور شد: دیپلماسی فقط مذاکره پشت میز نیست؛ شامل تبیین مواضع، تثبیت دستاوردها و دفاع از منافع ملی در عرصه بینالمللی نیز میشود.
سخنگوی وزارت خارجه تاکید کرد: دیپلماتهای یک کشور، با تکیه بر توان ملی، باید بتوانند در برابر طرفهای مقابل با اعتماد به نفس از مواضع کشور دفاع کنند؛ این نقش کمتر از نقش مدافعان در میدان نیست.
دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران با اتکا به باور، انسجام و اراده ملی مسیر صیانت از منافع کشور را با قدرت دنبال میکند
سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه گفت: برای پابرجا ماندن یک کشور، بهویژه کشوری با پشتوانههای غنی ملی و دینی، ترکیبی از فرهنگ اصیل ایرانی و باورهای عمیق اعتقادی نقشآفرین است؛ از آرش کمانگیر تا قهرمانان کربلا، همه بخشی از این هویتاند.
وی تصریح کرد: در چنین نگاهی، حب وطن و ایمان به سرزمین، میتواند به سطحی از مسئولیتپذیری برسد که حتی آمادگی فداکاری در دفاع از کشور را نیز در بر بگیرد.
بقایی اذعان داشت: در تاریخ ثبت خواهد شد که دیپلماتهای ایرانی در یکی از حساسترین مقاطع، با تصمیمی شجاعانه و با وجود تهدیدها، در میدان مذاکره حاضر شدند و مسیر خود را ادامه دادند.
سخنگوی وزارت امور خارجه یادآور شد: در همان ایام، با وجود فشارها و تهدیدهای جدی علیه هیئت مذاکرهکننده، تصمیم کشور بر حضور مقتدرانه در گفتوگوها بدون تردید اجرا شد؛ این تجربه نشان داد که دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران، با اتکا به باور، انسجام و اراده ملی، مسیر صیانت از منافع کشور را با قدرت دنبال میکند.
مهمترین نکته در این مقطع، حفظ انسجام و وحدت ملی در برابر دشمنی است / پیامها و مواضع مقامات آمریکایی هدفمند طراحی میشود، اما تجربه نشان داده در فشار نظامی علیه ایران ناکام بودهاند
بقایی همچنین تصریح کرد: تنها نکته مهم و شاید مهمترین نکته در این مقطع، حفظ انسجام و وحدت ملی در برابر دشمنی است که دقیقاً همین نقطه قوت ما را هدف قرار داده است.
وی افزود: برخی پیامها و توییتهای مقامات آمریکایی کاملاً هدفمند طراحی میشود، اما تجربه نشان داده که آنها در بهرهگیری از ابزار نظامی برای فشار بر ایران ناکام ماندهاند.
سخنگوی وزارت امور خارجه تاکید کرد: آنچه در این سالها برای طرف مقابل مسئلهساز بوده، نه صرفاً توان نظامی، بلکه انسجام و وحدت ملی مردم ایران است.
بقایی اذعان داشت: در مقابل، مردم ایران در بزنگاههای سخت نشان دادهاند که با همدلی، صبوری و انسجام، هم به یکدیگر امید میدهند و هم مسیر را برای مدیریت کشور هموار میکنند؛ سرمایهای که باید قدر آن را دانست و حفظ کرد.
ما با آگاهی و بیاعتمادی کامل وارد گفتوگو با آمریکا شدیم