هیئته‌های دانشجویی؛ میراثی که نسل به نسل میدرخشد

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو، محرم برای هرکس از جایی آغاز می‌شود؛ برای بعضی از دیدن نخستین پرچم‌های سیاه بر سردر خانه‌ها و خیابان‌ها، برای بعضی دیگر از شنیدن نوای روضه‌ای که از پنجره ماشینی در ترافیک به گوش می‌رسد و برای عده‌ای از همان بغض آشنایی که چند روز مانده به آغاز ماه، بی‌آنکه دلیلش را بدانند، در گلویشان خانه می‌کند. اما آنچه میان همه این تجربه‌ها مشترک است، حضور واقعه‌ای است که پس از قرن‌ها همچنان زنده و اثرگذار باقی مانده است؛ واقعه‌ای که نه در کتاب‌های تاریخ محصور شده و نه به یک آیین صرف مذهبی فروکاسته شده است.

عاشورا را می‌توان یکی از معدود رخداد‌های تاریخ دانست که هر نسل و هر دوره‌ای، قرائت و نسبت تازه‌ای با آن پیدا می‌کند. هرچه زمان گذشته، نه‌تنها از اهمیت آن کاسته نشده، بلکه ابعاد تازه‌ای از پیام و معنای آن آشکار شده است. گویی حادثه کربلا تنها رویدادی متعلق به گذشته نیست، بلکه معیاری برای سنجش بسیاری از رخداد‌های امروز است؛ معیاری برای تشخیص حق و باطل، ایستادگی و تسلیم، مسئولیت‌پذیری و بی‌تفاوتی است.

برای جامعه دانشگاهی نیز محرم تنها یک مناسبت تقویمی نیست، دانشگاه، به‌عنوان فضایی که محل شکل‌گیری اندیشه‌ها، دغدغه‌ها و مسئولیت‌های اجتماعی است، هر سال با فرارسیدن این ماه رنگ و بوی متفاوتی پیدا می‌کند. دانشجویان در میان مشغله‌های علمی و پژوهشی، فرصتی پیدا می‌کنند تا در فضایی متفاوت گرد هم آیند و درباره مفاهیمی تأمل کنند که قرن‌هاست الهام‌بخش آزادی‌خواهان و عدالت‌طلبان جهان بوده است.

هیئت‌های دانشجویی در این میان نقشی فراتر از برگزاری چند مراسم مذهبی بر عهده دارند. این هیئت‌ها طی سال‌های متمادی به بستری برای شکل‌گیری ارتباطات انسانی، همدلی و تجربه زیست جمعی تبدیل شده‌اند. بسیاری از دانشجویان خاطرات دوران تحصیل خود را نه‌فقط با کلاس‌ها و امتحان‌ها، بلکه با شب‌های محرم، جلسات گفت‌وگو، همکاری‌های داوطلبانه و لحظاتی که در کنار یکدیگر سپری کرده‌اند به یاد می‌آورند.

امسال، اما بازگشت محرم به دانشگاه رنگ و بوی دیگری دارد مسجد دانشگاه که در ماه‌های گذشته روز‌های دشواری را پشت سر گذاشته بود، دوباره آماده می‌شود تا میزبان دل‌هایی باشد که در این شب‌ها پناهی جز نام حسین (ع) نمی‌شناسند. شاید برای کسی که از بیرون به ماجرا نگاه می‌کند مسجد تنها یک ساختمان باشد؛ اما برای بسیاری از دانشجویان، مسجد شریف چیزی فراتر از چند دیوار و ستون است. اینجا سال‌ها محل قرار عاشقانه دل‌هایی بوده که میان درس و پژوهش و دغدغه‌های روزمره لحظه‌ای برای آرام گرفتن پیدا می‌کردند.

باز شدن دوباره در‌های مسجد در آستانه محرم، یادآوراین حقیقت است که بعضی چراغ‌ها هرچقدر هم در معرض طوفان قرار بگیرند، خاموش نمی‌شوند. این روز‌ها وقتی دانشجویان از کنار مسجد عبور می‌کنند، تنها یک فضای بازسازی‌شده را نمی‌بینند؛ بلکه نشانه‌ای از تداوم و امید را مشاهده می‌کنند. نشانه‌ای از اینکه زندگی، با همه فراز و فرودهایش، دوباره جریان پیدا می‌کند.

محرم همیشه ماه جمع شدن بوده است؛ جمع شدن دل‌هایی که شاید در روز‌های عادی کمتر فرصت کنار هم بودن پیدا کنند. در این شب‌ها فاصله‌ها کمتر می‌شود و آدم‌ها فارغ از رشته تحصیلی، ورودی یا جایگاهشان، در کنار یکدیگر می‌ایستند. همه زیر یک پرچم و با یک نام گرد هم می‌آیند؛ نامی که قرن‌هاست دل‌های بی‌شماری را به هم پیوند داده است.

برای نسل‌های مختلف دانشجویان شریف، شب‌های محرم یادآور لحظاتی است که هیچ‌گاه از خاطر نمی‌رود. لحظاتی که شاید در ظاهر ساده به نظر برسند، اما سال‌ها بعد، در میان خاطرات دانشگاه، روشن‌تر از بسیاری از اتفاقات دیگر باقی می‌مانند. گاهی آنچه از دوران دانشجویی در ذهن می‌ماند نه یک کلاس درس یا یک امتحان، بلکه شبی است که در میان جمع عزاداران نشسته‌ای و احساس کرده‌ای به چیزی بزرگ‌تر از خودت متصل شده‌ای و حالا محرم دوباره از راه رسیده است. دوباره صدای روضه در فضای دانشگاه می پیچد؛ مسجد، قلب تپنده شب‌های محرم باشد. گویی پس از همه آنچه گذشته، دانشگاه بار دیگر به یکی از قدیمی‌ترین و عمیق‌ترین سنت‌های خود بازمی‌گردد؛ سنتی که هر سال تکرار می‌شود، اما هر بار معنایی تازه پیدا می‌کند.

محرم می‌آید و با خود یادآوری می‌کند که بعضی پیوند‌ها از زمان و مکان فراترند. پیوندی که میان نسل‌های مختلف دانشجویان برقرار شده و هر سال در این شب‌ها جان تازه‌ای می‌گیرد. پیوندی که نامش حسین (ع) است.

اما شاید یکی از زیباترین جلوه‌های محرم در دانشگاه، نه در آنچه بر منبر گفته می‌شود، بلکه در آن چیزی باشد که بی‌صدا و بی‌ادعا در پشت صحنه جریان دارد. جایی که دانشجویان، فارغ از عنوان‌ها و جایگاه‌های علمی، لباس خدمت بر تن می‌کنند و خود را خادم مجلس سیدالشهدا (ع) می‌دانند.

در روز‌هایی که بسیاری دانشگاه را تنها با کلاس‌ها، آزمایشگاه‌ها و پروژه‌های درسی می‌شناسند، محرم چهره دیگری از دانشجو را آشکار می‌کند. دانشجویی که ساعت‌ها برای برپایی هیئت وقت می‌گذارد؛ یکی مسئول آماده‌سازی مسجد می‌شود، دیگری برای پذیرایی تلاش می‌کند، گروهی مسئولیت رسانه و اطلاع‌رسانی را بر عهده می‌گیرند و عده‌ای دیگر تا نیمه‌های شب در تدارک برگزاری مراسم می‌مانند. اینجا دیگر خبری از رقابت‌های علمی و تفاوت رشته‌ها نیست؛ همه در یک نقطه مشترک می‌شوند؛ افتخار خدمت هیئت دانشجویی تنها یک مراسم نیست که از جایی برنامه‌ریزی و اجرا شود؛ هیئت، حاصل همت جمعی دانشجویانی است که خودشان بانی، خادم و گرداننده آن هستند. دانشجویانی که شاید در طول سال هرکدام درگیر دغدغه‌های شخصی و تحصیلی خود باشند، اما با آغاز محرم دل‌هایشان در یک مسیر قرار می‌گیرد. گویی نام حسین (ع) توانایی عجیبی در کنار هم نشاندن انسان‌ها دارد؛ انسان‌هایی با سلیقه‌ها، نگاه‌ها و حتی تفاوت‌های فراوان...

شاید کمتر کسی بداند بسیاری از لحظات ماندگار زندگی دانشجویی در همین شب‌های خدمت شکل می‌گیرد. دوستی‌هایی که تا سال‌ها ادامه پیدا می‌کنند، تجربه‌هایی که در هیچ کلاس درسی آموخته نمی‌شوند و مسئولیت‌پذیری‌هایی که در دل همین فعالیت‌های داوطلبانه پرورش می‌یابند. هیئت برای بسیاری از دانشجویان تنها محل عزاداری نیست؛ مدرسه‌ای است برای آموختن کار جمعی، ایثار، گذشت و ترجیح دادن دیگری بر خود.

در این شب‌ها، دانشجو نه‌تنها شنونده روایت کربلاست، بلکه به اندازه توان خود تلاش می‌کند بخشی از آن فرهنگ را زندگی کند. فرهنگی که بر پایه مسئولیت، فداکاری و حضور مؤثر بنا شده است. شاید به همین دلیل باشد که خاطره محرم‌های دانشگاه، سال‌ها پس از فارغ‌التحصیلی نیز در ذهن دانشجویان باقی می‌ماند. نه فقط به خاطر روضه‌ها و مراسم، بلکه به خاطر لحظاتی که در کنار دوستان خود برای برپا ماندن یک پرچم تلاش کرده‌اند؛ و چه چیزی زیباتر از این که نسل‌های مختلف دانشجویان، یکی پس از دیگری، این امانت را به دوش کشیده‌اند؛ هیئتی که هر سال با دست‌های جوان دانشجویان برپا شده و هر سال جان تازه‌ای گرفته است. گویی این چراغ نه به ساختمان‌ها وابسته است و نه به افراد؛ چراغی است که از دلی به دل دیگر سپرده می‌شود و روشن می‌ماند.

امسال نیز مسجد دانشگاه بار دیگر میزبان همین روایت بود؛ روایت دانشجویانی که آمده‌اند تا در میان هیاهوی زندگی، چند شبی را به نام کسی بگذرانند که قرن‌هاست الهام‌بخش آزادگی، مسئولیت و ایستادگی است. دانشجویانی که شاید بزرگ‌ترین افتخارشان در این شب‌ها نه عنوان علمی و نه موفقیت‌های دانشگاهی، بلکه این باشد که بتوانند خود را خادم مجلس حسین (ع) بنامند.