اعتبار تغذیه نباید از تورم عقب بماند/ قضاوت درباره طرح جدید هنوز زود است

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو، امید اسماعیلی، دبیر شورای صنفی دانشگاه اصفهان، در گفت‌وگو با خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو، درباره طرح جدید تغذیه دانشجویان اظهار داشت: طرح جدید تغذیه دانشجویان را می‌توان یکی از مهم‌ترین تغییرات نظام رفاه دانشجویی در سال‌های اخیر دانست. این طرح در صورت اجرای صحیح، می‌تواند بخشی از چالش‌های ساختاری نظام فعلی را برطرف کند، اما مانند هر سیاست عمومی دیگری، نیازمند بررسی دقیق، شفاف‌سازی و اصلاح مستمر در فرآیند اجراست.

وی با اشاره به برخی برداشت‌های نادرست درباره این طرح گفت: متأسفانه این تصور در میان برخی دانشجویان شکل گرفته که قرار است برای تهیه غذا به رستوران‌های خارج از دانشگاه مراجعه کنند؛ در حالی که بر اساس اطلاعات موجود، رستوران‌های مکمل مستقر در داخل دانشگاه جایگزین سلف‌های فعلی خواهند شد و همچنان خدمات تغذیه در محیط دانشگاه ارائه می‌شود. بنابراین، ماهیت دانشگاهی خدمات حفظ خواهد شد و صرفاً شیوه ارائه و تأمین آن تغییر می‌کند.

دبیر شورای صنفی دانشگاه اصفهان مهم‌ترین مزیت این طرح را تغییر نقش دانشگاه دانست و افزود: در سازوکار فعلی، دانشگاه هم ارائه‌دهنده خدمت است و هم ناظر بر کیفیت آن؛ به عبارتی هم «بازیکن» است و هم «داور». اما در مدل جدید، دانشگاه از نقش اجرایی فاصله گرفته و بیشتر در جایگاه ناظر و ارزیاب قرار می‌گیرد. این تفکیک وظایف می‌تواند به افزایش شفافیت، پاسخگویی و کیفیت نظارت کمک کند، زیرا دانشگاه دیگر ذی‌نفع مستقیم در ارائه غذا نیست و با استقلال بیشتری می‌تواند بر عملکرد پیمانکار نظارت داشته باشد.

اسماعیلی با اشاره به نحوه تخصیص یارانه تغذیه بیان کرد: یکی از ویژگی‌های مهم این طرح، حذف واسطه‌ها در تخصیص یارانه است. اعتبار تغذیه به جای آنکه در یک فرآیند پیچیده هزینه شود، به صورت مستقیم و در قالب یارانه مشخص به دانشجو اختصاص می‌یابد و دانشجو با اختیار بیشتری می‌تواند از خدمات بهره‌مند شود. این موضوع علاوه بر افزایش حق انتخاب، می‌تواند رقابت میان ارائه‌دهندگان خدمات غذایی را نیز تقویت کرده و در نهایت به ارتقای کیفیت منجر شود.

وی درباره سازوکار نظارتی این طرح گفت: بر اساس آنچه اعلام شده، قرارداد به صورت سه‌جانبه میان صندوق رفاه دانشجویان، دانشگاه و پیمانکار منعقد خواهد شد. در این مدل، پرداخت مطالبات پیمانکار منوط به تأیید دانشگاه است؛ یعنی تا زمانی که دانشگاه کیفیت، کمیت و اجرای صحیح تعهدات را تأیید نکند، پرداختی انجام نخواهد شد. این سازوکار در صورت اجرای دقیق، می‌تواند ضمانت اجرایی مناسبی برای حفظ کیفیت خدمات باشد.

دبیر شورای صنفی دانشگاه اصفهان با اشاره به جزئیات اعتبار تغذیه اظهار کرد: بر اساس اطلاعات منتشرشده، برای دانشجویان خوابگاهی حداکثر ۱۷ وعده غذایی در هفته پیش‌بینی شده و مجموع اعتبار ماهانه نیز حدود ۱۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان خواهد بود. البته میزان اثربخشی این اعتبار به قیمت واقعی غذا و نحوه به‌روزرسانی آن در طول زمان بستگی دارد.

وی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های ما مسئله تورم است. تجربه برخی سیاست‌های حمایتی از جمله کالابرگ نشان داده که اگر میزان حمایت متناسب با نرخ تورم به‌روزرسانی نشود، قدرت خرید آن به مرور کاهش می‌یابد. نگرانی ما این است که اعتبار تغذیه نیز در آینده از تورم عقب بماند و بخشی از هدف حمایتی طرح محقق نشود. بنابراین لازم است سازوکاری شفاف برای تعدیل دوره‌ای اعتبار متناسب با افزایش هزینه‌های واقعی غذا پیش‌بینی شود.

اسماعیلی با اشاره به چالش‌های احتمالی اجرای طرح گفت: احتمال ایجاد ازدحام در ساعات اوج مراجعه یکی از موضوعاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد. اگر تعداد مراکز ارائه‌دهنده غذا یا ظرفیت آن‌ها متناسب با جمعیت دانشجویی نباشد، ممکن است صف‌های طولانی و کاهش رضایت دانشجویان ایجاد شود.

وی افزود: از سوی دیگر، این احتمال نیز وجود دارد که برخی دانشجویان، به‌ویژه دانشجویانی که با محدودیت‌های مالی بیشتری مواجه هستند، برای مدیریت هزینه‌های خود به سمت غذاهای ارزان‌تر اما با ارزش غذایی پایین‌تر حرکت کنند. این مسئله می‌تواند در بلندمدت سلامت تغذیه دانشجویان را تحت تأثیر قرار داده و حتی موجب ایجاد شکاف طبقاتی در حوزه تغذیه شود؛ از این رو لازم است برای آن نیز راهکارهای مناسبی پیش‌بینی شود.

دبیر شورای صنفی دانشگاه اصفهان با اشاره به برخی ابهامات موجود خاطرنشان کرد: هنوز مشخص نیست وضعیت دانشجویان شبانه و دانشجویان سنواتی در این طرح چگونه خواهد بود و آیا این گروه‌ها نیز از همان سازوکار حمایتی برخوردار خواهند شد یا خیر. شفاف‌سازی این موضوعات می‌تواند از بروز برداشت‌های متفاوت و نگرانی‌های بعدی جلوگیری کند.

وی در پایان تأکید کرد: در مجموع، قضاوت درباره این طرح در شرایط فعلی هنوز زود است. اصل ایده از ظرفیت‌ها و فرصت‌های قابل توجهی برخوردار است، اما موفقیت نهایی آن به کیفیت اجرا، میزان نظارت، اصلاح مستمر و توجه به بازخوردهای دانشجویان بستگی خواهد داشت.

اسماعیلی در پایان گفت: شورای صنفی دانشگاه اصفهان نیز در حال انجام تحلیل‌های آماری مبتنی بر داده‌های مرتبط با این موضوع است تا بتواند با نگاهی علمی و مبتنی بر شواهد، فرصت‌ها، چالش‌ها و آثار احتمالی این طرح را بررسی کرده و نتایج آن را به‌صورت هدفمند در اختیار مسئولان قرار دهد. باور ما این است که هرچه تصمیم‌گیری‌ها بیشتر بر پایه داده و تحلیل باشد، احتمال موفقیت سیاست‌های رفاهی نیز افزایش خواهد یافت.