خریداران مرموز کتابهای دستدوم؛ ردپای هوش مصنوعی در سفارشهای عجیب و چند هزار جلدی
به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، فروشندگان کتابهای دستدوم در بریتانیا و ایرلند میگویند طی ماههای اخیر سفارشهای بزرگی از خریدارانی در آمریکا، کانادا، اروپا و بریتانیا دریافت کردهاند که برخلاف الگوی معمول خرید کتاب، هیچ ارتباط موضوعی مشخصی میان عناوین انتخابشده دیده نمیشود.
براساس گزارش «گاردین»، موارد مشابهی از این سفارشهای غیرمعمول در آمریکا، استرالیا و دیگر کشورهای اروپایی نیز گزارش شده است.
استوارت منلی، یکی از مالکان کتابفروشی «بارتر بوکس» در نورثآمبرلند، گفته سفارشهایی که حدود سه ماه قبل دریافت کرده، ترکیبی کاملاً غیرعادی از کتابها بوده است. به گفته او، معمولاً سفارشهای کتاب حول یک موضوع مشخص شکل میگیرند، اما عناوین این سفارشها کاملاً بیقاعده بودهاند.
یکی از این سفارشها شامل ترجمه استونیایی رمان «مأموریت آواز» اثر جان لوکاره، نسخهای مشخص از «اگنس گری» نوشته آن برونته و شماره اکتبر ۱۹۸۳ مجله «Warship» بوده است.
منلی گفته در مجموع صدها کتاب پراکنده را به سه خریدار فروخته که ارزش آنها حدود ۴ هزار پوند بوده است.
جیم شاگنسی، صاحب کتابفروشی «امدبلیو بوکس» در ایرلند نیز گفته از ماه مه سفارشهای بزرگ و متنوعی دریافت کرده که به نظر میرسد انتخاب آنها ماشینی بوده است. این سفارشها از کتابهایی درباره ابزارهای کشاورزی در آفریقای قرن هجدهم تا زندگینامه رانندگان مسابقه دهه ۱۹۵۰ را شامل میشده است.
دیوید گوور-اسپنس، مالک کتابفروشی «BookLovers of Bath» نیز گفته بین ماه مه تا ژوئیه موجی از سفارشها برای حدود ۲۰۰ کتاب دریافت کرده است؛ خریدارانی که نام برخی از آنها نزد چند فروشنده دیگر نیز تکرار شده است.
یکی از فروشندگان بریتانیایی که نخواست نامش فاش شود نیز گفته ممکن است سفارشها با نام خریداران مختلف ثبت شوند، اما در نهایت به یک آدرس مشترک ارسال شوند. یکی از کدپستیهای مورد استفاده این خریداران به مجموعهای از انبارهای باربری در نزدیکی فرودگاه هیترو مربوط بوده است.
این فروشنده گفته از ماه ژانویه سفارشهایی برای حدود ۶ هزار کتاب به ارزش هزاران پوند دریافت کرده و خریداران بدون درخواست تخفیف، حاضر به پرداخت بالاترین قیمت بودهاند.
این الگوی خرید، گمانهزنی فروشندگان را درباره ارتباط سفارشها با شرکتهای هوش مصنوعی افزایش داده است. برخی معتقدند این کتابها برای اسکن محتوا و تبدیل آن به داده آموزشی خریداری میشوند.
در همین زمینه، پیشتر گزارش شده بود شرکت «Anthropic»، سازنده چتبات Claude، دهها میلیون دلار برای خرید کتاب هزینه کرده است.
آنتروپیک اعلام کرده است Claude با ترکیبی از دادههای عمومی وب، مجموعهدادههای تجاری خریداریشده و دادههای تولیدشده توسط این شرکت آموزش دیده و تهیه کتاب نیز یکی از روشهای رایج آموزش مدلهای زبانی بزرگ در صنعت هوش مصنوعی است.
این شرکت در عین حال تأکید کرده برنامههای جمعآوری داده آن شامل خرید یا نابود کردن کتابهای نادر و عتیقه نمیشود.
وبسایت «404 Media» نیز گزارش کرده یک پایگاه داده مرتبط با کتاب به فروشندگان گفته است: «بهترین دادههای آموزشی هوش مصنوعی جهان روی قفسهها نشستهاند.»
نیاز مدلهای هوش مصنوعی به حجم عظیمی از داده، شرکتهای فناوری را به جستوجوی منابع تازه سوق داده است و کتابهای دستدوم، بهویژه آثاری که دههها پیش منتشر شده و نسخه دیجیتال آنها در اینترنت موجود نیست، میتوانند منبع تازهای برای آموزش این مدلها باشند.
با این حال، هنوز مدرک قطعی درباره اینکه تمام این سفارشها توسط شرکتهای هوش مصنوعی ثبت شده باشند، منتشر نشده است. برخی فروشندگان نیز به این فرضیه تردید دارند؛ چراکه در میان عناوین سفارشدادهشده کتابهایی مانند «سفرهای گالیور» دیده میشود که نسخه آنها بهصورت رایگان در فضای آنلاین در دسترس است.