کد خبر:۱۴۵۵۱۴۰
مهدیانی: تلاش کردیم میان مباحث نظری و مسائل عینی جامعه زنجیره ایجاد کنیم؛ روایتی از پشت صحنه «جریان فرهنگ» و گفتوگوی معلمها درباره فرهنگ
تهیهکننده «جریان فرهنگ» درباره حضور معلمان و فعالان فرهنگی در پشت صحنه این برنامه گفت: خروج از قالب صرفاً استودیویی این فرصت را ایجاد میکند که مسائل را فقط از منظر کارشناسان نبینیم و صدای کسانی را هم وارد برنامه کنیم که با این مسائل در زندگی واقعی مواجهاند.
به گزارش خبرنگار فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، ایده این فصل از برنامه «جریان» از یک دغدغه مشخص شکل گرفت؛ اینکه فرهنگ را نباید صرفاً یکی از حوزههای حکمرانی در کنار اقتصاد، سیاست و مسائل اجتماعی دید، بلکه باید نسبت آن را با همه این حوزهها بررسی کرد.» این بخشی از توضیحات نعمت مهدیانی، تهیهکننده «جریان» و «جریان فرهنگ» درباره رویکرد جدید این برنامه است؛ برنامهای که تلاش کرده است مفهوم «فرهنگ به عنوان فراراهبرد» را از سطح یک بحث نظری فراتر ببرد و آن را به مسائل واقعی جامعه، از مدرسه و خانواده تا سیاستگذاری و رسانه پیوند بزند.
پیش از روشن شدن چراغهای استودیو و آغاز ضبط «جریان فرهنگ» در شبکه یک سیما، بخشی از مهمترین گفتوگوهای این برنامه در پشت صحنه شکل گرفت؛ جایی که معلمان، دانشجومعلمان و فعالان حوزه فرهنگ و تعلیموتربیت گرد هم آمدند تا درباره جایگاه فرهنگ در آینده کشور به گفتوگو بنشینند.
محور اصلی این قسمت از برنامه، تبیین مفهوم «توجه فراراهبردی به مسئله فرهنگ، تعلیم و تربیت» بود؛ نگاهی که فرهنگ را نه صرفاً یک حوزه مستقل، بلکه عاملی مؤثر در شکلگیری همه راهبردهای کشور میداند. بر اساس این نگاه، اقتصاد، سیاست، علم و فناوری، مسائل اجتماعی و حتی تصمیمهای مدیریتی، بدون توجه به زمینههای فرهنگی نمیتوانند به درستی طراحی و اجرا شوند.
نعمت مهدیانی، تهیهکننده «جریان» و «جریان فرهنگ»، درباره شکلگیری ایده این فصل از برنامه میگوید: «ایده این فصل از یک دغدغه مشخص شکل گرفت؛ اینکه فرهنگ را نباید صرفاً یکی از حوزههای حکمرانی در کنار اقتصاد، سیاست و مسائل اجتماعی دید، بلکه باید نسبت آن را با همه این حوزهها بررسی کرد. در این قسمت، نقطه شروع ما مفهوم «فرا راهبردی بودن فرهنگ و تعلیم و تربیت» بود و تلاش کردیم ببینیم این مفهوم در عرصه واقعی چه معنایی پیدا میکند.»
او با اشاره به تفاوت این قسمت با تجربههای پیشین برنامه ادامه میدهد: «به همین دلیل، برنامه را صرفاً به یک گفتوگوی نظری درباره فرهنگ محدود نکردیم و بحث را به موضوعاتی مانند تمدن، سیاستگذاری، آموزش و پرورش، رسانه، خانواده، دانشگاه، فناوری و حتی مسئله نفوذ فرهنگی کشاندیم. موضوعاتی مانند ۲۸ مرداد نیز در همین منظومه قابل بررسی هستند؛ یعنی اینکه چگونه فرهنگ، دستگاه فکری و روایت تاریخی میتوانند در شکلگیری جریانهای اجتماعی و سیاسی یک کشور نقش داشته باشند. تفاوت اصلی این تجربه برای ما، تلاش برای ایجاد یک زنجیره میان مباحث نظری و مسائل عینی جامعه بود.»
گفتوگویی پیش از دوربین
در این برنامه، پشت صحنه صرفاً محل انتظار برای آغاز ضبط نبود؛ بلکه به فضایی برای شکلگیری گفتوگو میان کسانی تبدیل شد که فرهنگ را در زندگی روزمره تجربه میکنند. معلمان و دانشجومعلمان حاضر در این نشست، دغدغههای خود را درباره وضعیت فرهنگی جامعه، نقش مدرسه، جایگاه معلم و نسبت میان سیاستگذاریهای فرهنگی و واقعیتهای محیط آموزشی مطرح کردند.
علیرضا زادبر، مجری «جریان فرهنگ»، در این نشست با حاضران گفتوگو کرد و بر ضرورت تبدیل مفهوم «فرهنگ به عنوان فراراهبرد» از یک عبارت نظری به مسئلهای ملموس برای جامعه تأکید کرد.
حضور معلمان در این بخش از برنامه اهمیت ویژهای داشت؛ چراکه مدرسه یکی از اصلیترین عرصههای شکلگیری فرهنگ است. برای معلم، فرهنگ صرفاً یک مفهوم در اسناد رسمی نیست، بلکه در نوع ارتباط دانشآموزان، رابطه خانواده و مدرسه، مواجهه نسل جدید با رسانه و شکلگیری هویت نوجوانان نمود پیدا میکند.
مهدیانی درباره این رویکرد در تولید برنامه توضیح میدهد: «برای ما مهم بود که برنامه در سطح طرح چند گزاره کلی درباره اهمیت فرهنگ متوقف نشود. بنابراین تلاش کردیم کارشناسانی با دیدگاهها و تخصصهای متفاوت در کنار هم قرار بگیرند تا مسئله از زوایای مختلف بررسی شود؛ از علوم سیاسی و جامعهشناسی گرفته تا تعلیم و تربیت و سیاستگذاری فرهنگی.»
«جریان» تلاشی میان مباحث نظری و مسائل عینی جامعه زنجیره...
او اضافه میکند: «از طرف دیگر، طراحی پرسشها به شکلی بود که بحث از سطح مفاهیم انتزاعی به مسائل ملموس برسد. برای مثال، وقتی درباره فرهنگ صحبت میکنیم، بلافاصله باید پرسید این نگاه چه نسبتی با آموزش و پرورش، وضعیت معلم، کتابهای درسی، خانواده، رسانه، دانشگاه و فناوری دارد. حتی پرسشهای حضار نیز با همین هدف وارد برنامه شد تا نشان دهیم مسئله فرهنگ صرفاً دغدغه کارشناسان نیست و در زندگی روزمره جامعه حضور دارد.»
از نگاه کارشناسان تا تجربه میدان
در ادامه برنامه، چهرههایی همچون محمدهادی همایون، حمید پارسانیا، حسین مظفر و موسی نجفی به عنوان مهمانان «جریان فرهنگ» حضور یافتند تا در کنار تجربه زیسته معلمان و فعالان فرهنگی، ابعاد نظری و اجتماعی مسئله فرهنگ را بررسی کنند.
ترکیب مهمانان و حاضران، تلاش داشت میان دو سطح از بحث ارتباط ایجاد کند؛ یک سو نگاههای کارشناسی و نظری و سوی دیگر تجربه کسانی که هر روز با مسائل فرهنگی در جامعه و نظام آموزشی مواجهاند.
تهیهکننده «جریان» درباره خروج برنامه از قالب صرفاً استودیویی نیز میگوید: «خروج از قالب صرفاً استودیویی این فرصت را ایجاد میکند که مسائل را فقط از منظر کارشناسان نبینیم و صدای کسانی را هم وارد برنامه کنیم که با این مسائل در زندگی واقعی مواجهاند.»
وی ادامه میدهد: «در همین قسمت، حضور معلمان، دانشجویان و فعالان فرهنگی باعث شد بحثهایی مانند وضعیت کتابهای درسی، نقش خانواده، جایگاه معلم، نسبت دانشگاه و فناوری و اقتصاد فرهنگ، از حالت بحث نظری خارج شود و به مسائل عینی جامعه پیوند بخورد.»
مهدیانی تأکید میکند: «به نظرم این یکی از ظرفیتهای مهم «جریان» است؛ اینکه بتواند میان نگاه کارشناسی و تجربه زیسته جامعه ارتباط برقرار کند. البته هدف ما صرفاً متفاوت کردن فرم برنامه نیست؛ تغییر فرم زمانی ارزشمند است که به روایت دقیقتر و عمیقتر مسئله کمک کند. اگر این رویکرد بتواند چنین ارتباطی را ایجاد کند، قطعاً میتواند در ادامه تولید «جریان» به یک مسیر جدی و قابل توسعه تبدیل شود.»
«جریان فرهنگ» تلاش دارد با نزدیک کردن بحثهای کلان فرهنگی به تجربههای واقعی جامعه، پرسشی اساسی را دنبال کند: اگر فرهنگ واقعاً یک مسئله فراراهبردی است، این نگاه چگونه باید در تصمیمهای امروز کشور، نظام تعلیموتربیت و تربیت نسل آینده خود را نشان دهد؟
لینک کپی شد
گزارش خطا
اخبار مرتبط
