پاییز پربارش در راه است / غرب و جنوب‌غرب در کانون بارش‌ها

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، سحر تاجبخش، رئیس سازمان هواشناسی کشور، در جمع خبرنگاران با اشاره به شکل‌گیری پدیده «ال‌نینو» و تأثیر این شاخص اقلیمی بر الگو‌های آب‌وهوایی جهان، گفت: آخرین نقشه‌های پیش‌بینی نشان می‌دهد بارش‌های کشور در پاییز فراتر از نرمال خواهد بود و تمرکز اصلی این بارش‌ها در بخش‌هایی از غرب، جنوب غرب و دامنه‌های زاگرس و البرز خواهد بود.

ال‌نینو چگونه بر آب‌وهوای جهان اثر می‌گذارد؟

تاجبخش با بیان اینکه ال‌نینو یکی از شاخص‌های اقلیمی مهم و منحصر‌به‌فرد در جهان است، اظهار کرد: در زمان وقوع این پدیده، دمای آب اقیانوس آرام در منطقه استوایی بیش از حد نرمال افزایش پیدا می‌کند و در برخی دوره‌ها این افزایش دما به بیش از دو درجه نیز رسیده است؛ موضوعی که می‌تواند این رویداد را در زمره ال‌نینو‌های قوی قرار دهد.

وی افزود: نکته مهم درباره ال‌نینو این است که با افزایش دمای آب در منطقه استوایی اقیانوس آرام، تعادل میان اتمسفر و سطح زمین تغییر می‌کند و در نتیجه ممکن است رویداد‌های شدید آب‌وهوایی در نقاط مختلف جهان رخ دهد؛ از خشکسالی و سیلاب گرفته تا انواع طوفان‌ها.

اثر ال‌نینو در ایران غیرمستقیم است

رئیس سازمان هواشناسی کشور ادامه داد: اثر این پدیده در مناطقی که به محل وقوع ال‌نینو نزدیک‌تر هستند می‌تواند مستقیم‌تر باشد، اما مناطقی مانند جنوب غرب آسیا و ایران که فاصله بیشتری از محل وقوع این افزایش دما دارند، عمدتاً به‌صورت غیرمستقیم تحت تأثیر قرار می‌گیرند.

تاجبخش تأکید کرد: ال‌نینو پدیده‌ای نیست که از یک نقطه به نقطه دیگر حرکت کند یا منتقل شود، بلکه افزایش دمای آب در منطقه استوایی اقیانوس آرام می‌تواند از طریق تغییر در الگو‌های جوی، شرایط آب‌وهوایی مناطق دیگر جهان را تحت تأثیر قرار دهد.

وی اضافه کرد: هرچه فاصله یک منطقه از محل وقوع افزایش دما بیشتر باشد، عوامل دیگری نیز می‌توانند در تعیین شرایط آب‌وهوایی آن منطقه نقش داشته باشند.

چند شاخص اقلیمی بر شرایط ایران اثرگذارند

رئیس سازمان هواشناسی کشور با اشاره به دیگر عوامل مؤثر بر شرایط جوی منطقه گفت: در منطقه جنوب غرب آسیا، دورپیوند‌های اقلیمی دیگری نیز وجود دارند که می‌توانند بر وضعیت بارش‌ها اثر بگذارند؛ از جمله «دو قطبی هند»، «نوسان شبه‌دوسالانه» در لایه استراتوسفر و همچنین شاخص بین‌فصلی MJO.

تاجبخش افزود: در برخی فاز‌های مشخص، اگر MJO با ال‌نینو همراه شود، می‌تواند زمینه را برای افزایش بارش در منطقه فراهم کند و به همین دلیل نمی‌توان وضعیت بارش کشور را صرفاً بر اساس یک شاخص اقلیمی ارزیابی کرد.

تمرکز بارش‌های بیش از نرمال در غرب و جنوب غرب

وی درباره آخرین پیش‌بینی‌های فصلی سازمان هواشناسی اظهار کرد: نقشه‌های پیش‌بینی تا این مرحله نشان می‌دهند بارش‌های کشور در پاییز فراتر از نرمال خواهد بود و تا حدودی نیز این شرایط در اوایل زمستان دیده می‌شود، اما هرچه به فصل زمستان نزدیک‌تر می‌شویم، این سیگنال در نقشه‌ها کمرنگ‌تر شده است.

تاجبخش گفت: بر اساس آخرین اطلاعات، در حال حاضر تمرکز اصلی بارش‌های بیش از نرمال در پاییز خواهد بود و استان‌های واقع در جنوب، غرب و جنوب غرب کشور، به‌ویژه مناطق حاشیه زاگرس و استان‌های واقع در غرب این رشته‌کوه، بیش از سایر مناطق در کانون این بارش‌ها قرار دارند.

وی افزود: دامنه‌های رشته‌کوه البرز نیز در بخش‌هایی از کشور می‌تواند تحت تأثیر این شرایط قرار گیرد.

تأکید بر آمادگی برای احتمال وقوع سیلاب

رئیس سازمان هواشناسی کشور با تأکید بر ضرورت آمادگی دستگاه‌های اجرایی برای مواجهه با شرایط احتمالی گفت: مهم‌ترین اقدامی که در شرایط فعلی باید انجام شود، ایجاد آمادگی کافی و اتخاذ تمهیدات لازم برای مواجهه با بارش‌های ناشی از این رویداد است.

وی ادامه داد: زیرساخت‌های کشور در بسیاری از مناطق فرسوده هستند و تغییرات کاربری اراضی نیز در نقاط مختلف رخ داده است؛ بنابراین ممکن است حتی با بارش‌هایی که از نظر شدت چندان غیرعادی نیستند، در برخی مناطق شاهد شکل‌گیری روان‌آب و سیلاب باشیم.

تاجبخش تصریح کرد: اگر بارش‌های احتمالی فراتر از نرمال باشند، آمادگی قبلی می‌تواند به مدیریت بهتر بحران‌های آب‌وهوایی و کاهش آثار ناشی از این رخداد‌ها کمک کند.

بارش‌های زمستان فعلاً در محدوده نرمال

رئیس سازمان هواشناسی کشور درباره وضعیت بارش در زمستان نیز گفت: در حال حاضر پیش‌بینی‌ها بارش زمستان را در محدوده نرمال نشان می‌دهند و آن افزایش بارشی که در پیش‌بینی‌های پاییزی مشاهده می‌شود، برای زمستان با شدت کمتری دیده می‌شود.

وی تأکید کرد: با ورود اطلاعات و داده‌های جدید و تغییر احتمالی الگو‌های پیش‌بینی، سازمان هواشناسی آخرین وضعیت را اطلاع‌رسانی خواهد کرد.

افزایش دما و احتمال بارش‌های باران

تاجبخش همچنین با اشاره به روند افزایش دما در کشور اظهار کرد: با توجه به افزایش دما، قالب بخش قابل توجهی از بارش‌ها به‌صورت باران خواهد بود و این مسئله می‌تواند در برخی مناطق احتمال وقوع روان‌آب و سیلاب را افزایش دهد.

وی افزود: البته پیش‌بینی دقیق رخداد‌هایی مانند بارش‌های سنگین و سیلاب در بازه‌های بلندمدت امکان‌پذیر نیست و پیش‌بینی دقیق این نوع رخداد‌ها حداکثر حدود دو هفته پیش از وقوع بارش‌ها قابل انجام است.

رئیس سازمان هواشناسی کشور خاطرنشان کرد: نقشه‌های بلندمدت فصلی و ماهانه بیشتر به‌عنوان یک نقشه زمینه‌ای برای ایجاد آمادگی و انجام برنامه‌ریزی‌های لازم مورد استفاده قرار می‌گیرند و نباید از آنها انتظار پیش‌بینی دقیق یک رخداد مشخص مانند سیلاب را داشت.

تاجبخش در پایان گفت: در هر صورت اگر کشور در آمادگی کامل قرار داشته باشد، حتی اگر بارش پیش‌بینی‌شده در نهایت رخ ندهد، اقداماتی که برای آمادگی انجام شده است، چیزی را از دست نداده و می‌تواند در مواجهه با سایر رخداد‌های احتمالی نیز مورد استفاده قرار گیرد.