چرا دیدار اضطراری بن سلمان و السیسی در این مقطع حساس اتفاق افتاد؟
در حالی که پیشرویهای اخیر نیروهای انصارالله در دریای سرخ و تنگه بابالمندب، معادلات امنیتی منطقه را تغییر داده است، دیدار اضطراری محمد بن سلمان و عبدالفتاح السیسی در قاهره، تلاشی برای بازتعریف نظم امنیتی عربها در برابر نفوذ ایران و متحدانش است. این دیدار در مقطعی رخ داد که ریاض پس از ناکامی پیمانهای چندجانبه و رد درخواستهای نظامی از ترامپ، به دنبال یک شریک استراتژیک و «بدیهی» در قالب محور قاهره-ریاض است.
گروه بینالملل خبرگزاری دانشجو_ دیدار اخیر محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، با عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهور مصر، در لحظهای بسیار حساس صورت گرفت. تنها چند روز پیش از این دیدار، انصارالله یمن با تصرف سواحل دریای سرخ و به دست گرفتن کنترل قابلتوجه تنگه بابالمندب (دروازه جنوبی کانال سوئز)، فشارها را بر زیرساختهای نفتی عربستان و کشتیرانی بینالمللی افزایش داد.
تحلیلگران معتقدند ریاض برای محافظت از پادشاهی و امنیت دریای سرخ، به دنبال کمکهای مصر است؛ کشوری که درآمد ارزیاش به شدت به ترافیک کانال سوئز وابسته است و هرگونه ناپایداری در بابالمندب، مستقیماً اقتصاد قاهره را هدف قرار میدهد.
«نظم جدید عربی» در برابر نفوذ منطقهای ایران
عبدالمنعم سعید، عضو مجلس سنای مصر، این سفر را دارای ابعاد سیاسی، اقتصادی و نظامی میداند. او تأکید میکند که پیشروی متحدان ایران، بهویژه حوثیها، مستقیماً اقتصاد مصر را تهدید کرده است. از دیدگاه قاهره و ریاض، ضرورت ایجاد یک تفکر راهبردی و نظامی مشترک وجود دارد تا به عنوان یک بازدارنده قوی در برابر گروههای تحت حمایت ایران از عراق تا یمن عمل کند.
هدف از این همگرایی، رسیدن به یک «نظم جدید عربی» است؛ نظمی منسجمتر که قادر باشد از منافع مشترک، بهویژه آزادی ناوبری بینالمللی و تمامیت ارضی کشورهایی مانند سودان دفاع کند.
«تله راهبردی» یمن و ترس از تکرار تاریخ
مصر ترجیح میدهد از سیستم دریایی دفاع کند بدون اینکه مسئولیتهای مستقیم در جنگ داخلی یمن بپذیرد تا دوباره در تله راهبردی نیفتد.
با وجود تمایل به همکاری، مصر در مورد ورود نظامی مستقیم به داخل خاک یمن احتیاط میکند. حافظه تاریخی دهه ۱۹۶۰ میلادی، زمانی که جمال عبدالناصر دهها هزار سرباز به یمن فرستاد و با تلفات زیاد و نتایج اندک مواجه شد، هنوز در حافظه راهبردی مصر زنده است.
سنگریزههای اقتصادی: رقابت ابوظبی و ریاض بر سر قاهره
در حالی که مصر در مسائل امنیتی به سمت ریاض متمایل است، اما در حوزه اقتصادی، امارات متحده عربی بزرگترین سرمایهگذار در مصر است. این تضاد باعث شده تا قاهره استراتژی «تفکیکگری» را در پیش بگیرد؛ به این معنا که در مسائل امنیتی طرف عربستان را بگیرد، اما روابط اقتصادی خود را با ابوظبی حفظ کند.
این وضعیت در حالی است که رقابتهای پنهان میان عربستان و امارات در سودان و یمن، پیچیدگیهای خاصی را برای السیسی ایجاد کرده است.
ناکامی ائتلافهای چندجانبه و بازگشت به محورات دوجانبه
ائتلافهای منطقهای نتوانستهاند جلوی ایران و متحدانش را بگیرند و حالا ریاض به دنبال بازگشت به همکاریهای دوجانبه و محوری با مصر است.
عربستان سعودی در سالهای اخیر تلاش کرد با امضای پیمانهای دفاعی با ترکیه و پاکستان یا ایجاد اتحادهای چندجانبه، امنیت دریای سرخ را تأمین کند. اما تحلیلگران میگویند این اقدامات بیشتر «شکلی» بودند تا «کارکردی» و نتوانستند مانع از حملات مستقیم متحدان ایران به پادشاهی شوند.
در نهایت، این دیدار بهطور تلویحی پذیرفته است که هیچ راهکار نظامی آمادهای برای پایان بحران یمن وجود ندارد و تنها راه پیشرو، تلاش برای دستیابی به یک راهکار سیاسی جامع و پایدار است که همزمان با یک معماری امنیتی جدید در منطقه همراه باشد.
لینک کپی شد
گزارش خطا
اخبار مرتبط
