نفت ۱۰۴ دلاری شد/ هرمز، جایی که ادعای امنیت ترامپ را به مضحکه گرفته است
به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری دانشجو، هرمز در روزهای اخیر به یکی از مهمترین نقاط فشار در بازار جهانی نفت تبدیل شده است. کاهش عبور کشتیها از این تنگه، افزایش حملات علیه نفتکشها و بالا رفتن ریسک حملونقل، معادله بازار را تغییر داده است. حالا معاملهگران علاوه بر میزان تولید، امنیت مسیر رسیدن نفت به مقصد را هم در قیمتگذاری لحاظ میکنند.
در همین شرایط، ادعای واشنگتن درباره باز و امن بودن هرمز با یک واقعیت میدانی روبهروست. در روز ۶ اکتبر تنها ۷ کشتی حامل کالا از این مسیر عبور کردند و یک روز بعد این رقم به ۱۰ کشتی رسید. همزمان، محمدرضا نقدی، مشاور فرمانده سپاه پاسداران، اعلام کرده مسیرهایی که ایران آنها را غیرقانونی میداند، بسته خواهد شد.
حالا برنت در محدوده ۱۰۴ دلار معامله میشود. عددی که نشان میدهد تبعات آنچه در هرمز میگذرد، دیگر محدود به آبهای خلیج فارس نیست و اثر خود را در بازار جهانی انرژی نشان داده است.
هرمز باز است، اما تردد در آن عادی نیست
روز ۶ اکتبر تنها ۷ کشتی حامل کالا از تنگه هرمز عبور کردند. این پایینترین میزان از ۲۳ ژوئیه بوده است. روز بعد نیز این رقم به ۱۰ کشتی رسید. این در حالی است که پیش از آغاز جنگ، میانگین عبور کشتیها از هرمز حدود ۱۲۵ فروند در روز بود.
این فاصله نشان میدهد مسئله فقط باز یا بسته بودن فیزیکی تنگه نیست. وقتی شرکتهای کشتیرانی با خطر حمله، افزایش هزینه بیمه و نااطمینانی درباره عبور مواجه باشند، حتی باز بودن مسیر هم به معنای بازگشت شرایط عادی نیست.
نقدی از بستن مسیرهای غیرقانونی هرمز گفت
در تازهترین موضعگیری، محمدرضا نقدی، مشاور فرمانده سپاه پاسداران، اعلام کرده مسیرهایی در بخش جنوبی تنگه هرمز که ایران آنها را غیرقانونی میداند، بسته خواهند شد.
به گفته نقدی، این مسیرها در نزدیکی ساحل عمان قرار دارند و با تخریب برخی بخشهای صخرهای ایجاد شدهاند. او مدعی شده از این مسیرها شناورهای کوچک برای انتقال نفت و رساندن آن به نفتکشها استفاده میکنند.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که آمریکا و متحدانش بر تداوم عبور کشتیها از هرمز تاکید دارند. به این ترتیب، کنترل مسیرهای عبور و نحوه تردد کشتیها به یکی از محورهای اصلی تقابل در این منطقه تبدیل شده است.
حملات به نفتکشهای متخلف هزینه عبور را بالا برد
همزمان با این اختلاف روایت، حملات علیه نفتکشهای متخلف نیز افزایش یافته است. بر اساس گزارش رویترز، در فاصله ۲۸ سپتامبر تا ۵ اکتبر دستکم ۱۲ حادثه شامل حمله یا تلاش برای حمله علیه این نفتکشها در منطقه ثبت شده است. این بالاترین رقم هفتگی از زمان آغاز جنگ بوده است.
سازمان بینالمللی دریانوردی نیز ۹ مورد از این حوادث را تایید کرده است. افزایش چنین حوادثی، ریسک عبور محمولههای انرژی را بالا برده و هزینههای بیمه و حملونقل را تحت تاثیر قرار داده است.
در چنین شرایطی، مسئله بازار فقط میزان نفت تولیدشده نیست. نفت باید بتواند با هزینه و ریسک قابل قبول به مقصد برسد. هرچه این مسیر ناامنتر شود، فشار آن در نهایت به بازار انرژی منتقل خواهد شد.
فشار هرمز فقط روی منطقه نمیماند
اهمیت هرمز برای اقتصاد جهانی به حجم انرژی عبوری از این تنگه برمیگردد. جریان نفت خام عبوری از هرمز در روزهای اخیر حدود ۲۷ درصد کاهش یافته و به حدود ۱۰.۱ میلیون بشکه در روز رسیده است. این رقم حدود ۷۴ درصد سطح پیش از جنگ را نشان میدهد.
در مقابل، صادرات از مسیرهای جایگزین در دریای عمان و دریای سرخ افزایش یافته و به حدود ۶.۷ میلیون بشکه در روز رسیده است. با این حال، مسیرهای جایگزین نیز نمیتوانند بهطور کامل ریسک ایجادشده در هرمز را خنثی کنند.
همین وضعیت باعث شده بازار نفت علاوه بر عرضه، به هزینه و امنیت انتقال نیز حساس باشد و قیمت نفت برنت در محدوده بالای ۱۰۰ دلار باقی بماند.
نفت ۱۰۴ دلاری آزمون ادعای امنیت هرمز
رسیدن برنت به محدوده ۱۰۴ دلار را نمیتوان جدا از اتفاقات هرمز دید. آمریکا بر باز بودن و امنیت این مسیر تاکید میکند، اما آمار تردد کشتیها و افزایش حوادث دریایی، تصویر آرامی از وضعیت این آبراه ارائه نمیدهد.
از سوی دیگر، ایران با اعلام برخورد با مسیرهایی که آنها را غیرقانونی میداند، عملا نشان داده که کنترل و امنیت مسیرهای عبور همچنان در دست تهران است.
در نتیجه، یک واقعیت در بازار قابل اندازهگیری است. هرمز ممکن است روی نقشه باز باشد، اما کاهش شدید تردد کشتیها نشان میدهد عبور عادی و کمریسک از این مسیر هنوز به وضعیت قبل بازنگشته است.
هرمز و هزینهای که به اقتصاد جهان میرسد
تنگه هرمز فقط یک گذرگاه دریایی در خلیج فارس نیست. این تنگه یکی از مهمترین شریانهای انتقال انرژی جهان است. هر اختلال در این مسیر میتواند هزینه حملونقل، بیمه و قیمت انرژی را افزایش دهد و اثر آن را به اقتصاد کشورهای مصرفکننده منتقل کند.
حالا نفت برنت در محدوده ۱۰۴ دلار قرار دارد، تردد کشتیها در هرمز به یکی از پایینترین سطوح ماههای اخیر رسیده و حملات به نفتکشها نیز افزایش یافته است.
این همان نقطهای است که اختلاف بر سر هرمز از یک مناقشه منطقهای فراتر میرود. هرچه عبور انرژی از این مسیر پرریسکتر شود، هزینه آن را فقط طرفهای درگیر پرداخت نمیکنند و بازار جهانی نفت و اقتصاد مصرفکنندگان نیز تحت تاثیر قرار میگیرند.