وزارت ارشاد اسلامي همان وزارت فرهنگ و هنر طاغوت است؟

* «1. امروزه هنر در جامعه ما با بن‌مايه بينش‌هاي غربي و نسخه‌برداري از آنان معنا مي‌شود و گام‌هايي نيزدر جهت شبيه‌سازي آنها برداشته مي‌شود هرچند گاهي به ندرت نيز شاهد نوآوري در اين زمينه هستيم.

 

2. عده‌اي معتقدند وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، در حقيقت همان وزارت فرهنگ و هنر زمان طاغوت است؛ و پسوند اسلامي آن تشريفاتي است.

 

3. از آنجا كه انسانيت انسان به فرهنگ اوست، در حقيقت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي وظيفه انسان‌سازي را دارد و مسؤولان اين وزارتخانه در حقيقت خادمين فرهنگي كشوراند كه بايد فرهنگ‌سازي كنند؛ اما مأسفانه تا كنون اين‌چنين نبوده است.

 

4. اضافه‌شدن «ارشاد اسلامي» به نام اين وزارت‌خانه يك كار نو از سوي انقلاب اسلامي بود كه در ايران شكل گرفت و بايد با پالايش مواد و تربيت نيروهاي متعهد و ارائه طرح‌هاي ريشه‌دار اين حركت را به هدف نهايي خود برساند.

 

5. در وهله اول متصديان و سياست‌گذاران فرهنگي بايد وظايف فرهنگي خود را باور داشته باشند و آن را وظيفه خود بدانند؛ اما متأسفانه اين باور در مسئولان ريشه‌دار نيست و كمتر كساني هستند كه اين وظيفه را باور داشته باشند، و تا اين باور ايجاد نشود، اسلامي شدن فرهنگ تحقق پيدا نخواهد كرد؛ زيرا در حقيقت مهم‌ترين وظيفه دولت اسلامي، اسلامي كردن فرهنگ است.

 

6. نمي‌توان با تدريس هنرهاي غيراسلامي از افراد توقع داشت هنر اسلامي را شناخته و آن را به اجرا بگذارند، بلکه بايد ابتدا فلسفه هنر اسلامي تدوين شود، تا بتوان برنامه جامعي براي کاربردي کردن آن ارائه كرد.»*

 

1. پر واضح و مبرهن است که هنر در فرهنگ میان هنرمندان و البته در سیستم آکادمیک و دانشگاهی مملکت جمهوری اسلامیِ ایرانِ ما، تنها با تعاریف هنرمندان و نظریه پردازان غربی تطبیق دارد؛ آرا و نظرات کسانی چون امام و علما یا حتی هنرمندِ صاحب سبکی چون سید مرتضی آوینی در باب هنر و چگونگی پرداخت به آن، نه تنها به هیچ عنوان مورد توجه نیست بکه حتی در فضاهای جدی و آکادمیک بعضا تقبیح هم می شود! گویی هنوز زمان انقلابی گری حتی در بخش تئوری هنر هم نرسیده است.

 

2. حدود 3 سال قبل با یکی از هنرمندان به نام حوزه گرافیک مصاحبه می کردم. وی اصرار داشت هنر قبل و بعد از انقلاب چندان توفیری با هم ندارند و من به شدت انکار می کردم.

 

آن هنرمند می گفت که مثلا در سینمای قبل از انقلاب فیلم فارسی داشتیم، الآن هم فیلم فارسی داریم با این تفاوت که الآن خانم ها حجاب دارند و آقایان ریش! قطعا حرف آن هنرمند را با این شدت و حدت قبول ندارم ولی... هنر کشور ما تا اسلامی شدن فاصله ی بسیار نجومی ای دارد. 

 

3. طبیعتا و قائدتا دانش جویی که تعلیم هنر غیر اسلامی و حتی گاهی ضد اسلامی می بیند، نمیتواند اثری مطابق با تعالیم عمیق اسلامی خلق کند. نمی تواند، حتی اگر بخواهد.

 

همه این گفته ها قطعا به معنای نا امیدی نیست و اساسا به نظرم حتی بوی نا امیدی هم نمی دهد. همه ی این نقل قول ها و چند خط حاشیه نگاری ای که می شود فقط و فقط به این منظور است که مخاطب با دید بزرگان در باب هنر آشنا تر شوند، و بعد فاصله ی عمیقی که هنر کنونی ایران با این تعاریف دارد و قطعا پس از آن تفکر برای پیدا کردن راهکاری برای برون رفت از این شرایط.

 

* صحبت هاي آيت الله مصباح