روسیه، غرب و اشتباهات چند سطحی در مورد سوريه

گروه بين‌الملل «خبرگزاري دانشجو»؛ واكنش مقامات روسي و چيني به پيشنهادات و مداخله گري هاي غرب در سوريه به اين دليل است كه چنين اقداماتي غير قابل اجرا است و اگر هم قابل اجرا باشد، باعث ايجاد تحولات غير قابل پيش‌بيني و غير قابل كنترل خواهد شد كه سقوط دولت بشار اسد را بدون هيچ جايگزين مناسبي براي آن، در بر خواهد داشت.

 

برخي معتقدند كه روسيه ممكن است در ممانعت از دخالت، درست تصميم گرفته باشد اما مسكو نيز به هر حال به فكر منافع خود و حفظ موقعيت خود در سوريه است.

 

واضح است كه روسيه نيروي دريايي و ناوگان نظامي در سوريه دارد و حاضر به قطع حمايت خود از دولت سوريه نيست؛ زيرا منافع خود را با موجوديت بشار اسد در ارتباط مي بيند و به بقاي رژيم وي دل بسته است، اما در عين حال مقامات روسي بر ايجاد تحولات و اصلاحات اساسي در سوريه تاكيد داشته اند.

درحقيقت مي توان گفت كه روسيه قصد دارد با مديريت تغيير به دنبال حفظ موقعيت خود در سوريه باشد.

 

چندي پيش اتحاديه عرب در پيش‌نويس قطعنامه اي عليه سوريه، كناره گيري بشار اسد از قدرت و واگذاري قدرت به معاون وي را پيش از برگزاري انتخابات آزاد در اين كشور مطرح كرده بود، اما دولت سوريه از بچه گانه بودن طرح اتحاديه عرب آگاه بود و مي دانست كه پيشنهاد قطر براي مداخله نظامي نيز راه به جايي نمي برد.

 

رهبران كشورهاي غربي نيز نگراني خود را از افزايش ناآرامي ها در سوريه اعلام كردند، اما ديپلماسي آنها كاربردي نداشت؛ آنها زماني كه هيچ چاره اي برايشان باقي نمانده بود، از دور با اولتيماتوم و صدور بيانيه سعي در كنترل و جهت دهي اوضاع داخلي سوريه را داشتند.

 

غرب مرتبا با ارسال اين پيام كه همه گزينه ها روي ميز است، سعي كرد تا همه سران كشورهاي منطقه را تهديد كند؛ اما اين اقدام وي نيز چندان موثر و راه گشا نبود.

 

در جريان ناآرامي ها، كشورهاي غربي جز بستن سفارتخانه هايشان، تهديد بشار اسد و اجبار او به كناره گيري كار ديگري انجام نداده اند.

 

اشتباه كشورهاي غربي در اين است كه تصور مي كنند با كناره‌گيري بشار اسد از قدرت، ناآرامي ها در اين كشور فروكش خواهد كرد و خشونت ها پايان خواهد پذيرفت، اما حقيقت مطلب اين است كه نه سوريه، ليبي است و نه بشار اسد، قذافي؛ در اين كشور قدرت در سطوح مختلف گسترش پيدا كرده است و نيروهاي امنيتي سوريه قدرتمند عمل مي كنند.
 
اشتباه ديگر كشورهاي غربي تحريك به ايجاد انقلاب در درون سوريه بدون توجه به وسايل و امكان و چگونگي آن است؛ غرب بايد اين درس را در زمان حمايت از شورش مردمي در عراق در مقابل صدام حسين مي گرفت تا منجر به كشته شدن تعداد زيادي از شيعيان عراق نشود.

از طرف ديگر، غرب براي اعمال تغييرات زياد از حد به قدرت اتحاديه عرب تكيه كرده است؛ بدون اینکه به مخالفت كشورهاي هم پيمان سوريه مانند ايران و نقش بسیار آن توجه کند.

 

تحريم هاي اقتصادي نيز مي توانست در مورد سوريه موثر باشد، اما اين اقدام احتياج به زمان دارد و در شرايط حاضر كارساز نيست.

 

در اين ميان، برخي معتقدند كه غرب بايد روابط ديپلماتيك خود را با سوريه از سر گيرد و مانند عبدالله صالح به پايان مناقشه به صورت صلح‌آميز كمك كند.

 

لازم به ذكر است، صرف نظر از اينكه غرب در مديريت جريانات و اقداماتي كه مي توانست در سوريه انجام دهد با محدوديت مواجه بود، نقش آن به عنوان يك ميانجي براي حل مسائل سوريه نيز قابل پذيرش توسط هيچكدام از طرفين نيست.