تنش‌های تجاری میان چین و ایالات متحده

به گزارش خبرنگار حوزه بین‌الملل «خبرگزاری دانشجو» به نقل از نیویورک تایمز، یک ماه پس از سفر معاون رئیس جمهور چین به ایالات متحده و اروپا، حوزه اقتصادی بین این کشورها با تغییراتی شده مواجهه است.

پنج مسئله جداگانه - شامل قطعات خودرو، اتومبیل، پانل های خورشیدی، قوانین ضدیارانه و فلزات کمیاب- به احتمال زیاد در هفته آینده توسط مقامات اروپایی و آمریکایی به حوزه عمل بین این کشورها وارد شده و آنها سعی دارند قوانین ورود این کالاها به کشورهای خود را سفت و سخت تر کنند.

روز سه شنبه ایالات متحده، اتحادیه اروپا و ژاپن طرحی را مبنی بر درخواست محدودیت برای چین در حوزه صادرات فلزات خاکی در سازمان تجارت جهانی به اجرا گذاشتند، در صورتی که این طرح تصویب شود چین نمی تواند همچون گذشته در حوزه فلزات گران قیمت خاکی به صادرات به حوزه اروپا و آمریکا ادامه دهد.
 

این طرح برای ایالات متحده به قدری حائز اهمیت است که اوباما شخصا در سازمان تجارت جهانی روند آن را پیگیری می کند. ایالات متحده اعلام کرد در صورتی این محدودیت های برای چین اعلام نخواهد شد که این کشور به طور غیرمنتظره با خواسته های غرب در کاهش صادرات عناصر خاکی نادر، موافقت کند.

این حرکت و سایر حرکت هایی که اتحادیه اروپا و ایالات متحده در مورد چین انجام می دهند، موجب شده است که این کشور در کنگره سالیانه حزب کمونیست در پکن سعی در تغییر سیاست های تجاری پنج سال آتی خود کند.

پس از افزایش ارزش پول چین در برابر دلار آمریکا طي دو سال گذشته، در حال حاضر شاهد پایین آمدن نسبی ارزش آن در برابر دلار آمریکا هستیم، البته بعضی منابع از کاهش عمدی ارزش ارز چین به دلیل بالابردن میزان عمل رقابتی آن در بازارهای جهانی سخن می گویند. با توجه به حساسیت کشورهای صنعتی نسبت به نقش چین در بازار جهانی، طبیعی است که این کشور به دنبال راهکارهایی برای کنترل بازار جهانی در حوزه فلزات گران قیمت و صنایع انحصاری باشد.

ماه گذشته، مقامات آمریکایی و اروپایی اقدام به نوعی عمل برای کاهش تنش تجاری با چین کردند، البته باید این را در نظر گرفت که در سال انتخابات در ایالات متحده، آمریکایی ها اهمیت چندانی به چین نخواهند داد و از سوی دیگر در جریان تبلیغات انتخاباتی، میت رامنی، کنگره دموکرات ها و اتحادیه های کارگری همگی موافق اعمال سیاست های تجاری دشوار در مورد چین بوده اند.

اتحادیه اروپا نیز در ماه گذشته سیاست آرامی را در قبال چین در پیش گرفته است كه به نظر می رسد اتحادیه اروپا به خاطر اینکه در مسئله بدهی های مالی کشورهای حوزه یورو چشم کمک به سوی چین دارد و نمی خواهد در روابطش با این کشور بحران ایجاد کند.

چین در سال های گذشته نوعی تمایل به استفاده از انحصار در حوزه تولیدات خاکی کمیاب نشان داده است و از این انحصار به عنوان سلاحی در برابر فشارهای غرب در سازمان تجارت جهانی استفاده کرده که کارساز هم بوده است.

از سوی دیگر کم بودن مالیات بردرآمد و سهمیه ها و در کل هزینه های تولید در چین موجب شده است که بسیاری از شرکت های تجاری صنایع خود را به این کشور انتقال دهند كه همین مسئله نوعی مانع برای اعمال محدودیت بر چین عمل می کند؛ چرا که این غول های صنعتی حاضر به اعمال محدودیت نسبت چین نیستند و در این صورت خود این شرکت های غربی نيز ضرر می کنند.

ایالات متحده و اتحادیه اروپا در حال حاضر برنامه خود را بر به چالش کشیدن این هزینه های تولید قرار داده اند. با بالابردن مالیات بر صادرات سهمیه بندی برای این کشور می خواهند نوعی کنترل بر صنایع چین ایجاد کرده و  سرعت آنها را به نوعی کند کنند.

ژاپن از سوی دیگر خواستار اعمال تحریم در حوزه سنگ های نادر و کمیاب است. این کشور با چین از زمان جنگ جهانی در این حوزه خصومت هایی داشته و اکنون از نفوذ خود در سازمان تجارت جهانی و ایالات متحده و اتحادیه اروپا برای اعمال محدودیت های هرچه بیشتر کمک می گیرد.

در کل کشورهای غربی و آمریکا سعی دارند بر حوزه هایی از صنعت چین که این کشور در آنها حرف نخست را در دنیا می زند محدودیت ایجاد کنند. سازمان تجارت جهانی نیز قانونی را در دست تصویب دارد که به موجب آن محدودیت هایی بر 9 صنعت گسترده این کشور اعمال خواهد كرد.

البته تحلیل گران معتقدند چین با اعمال نوعی محدودیت خودخواسته بر صنایع خود، اجازه تصویب محدودیت ها در سازمان تجارت جهانی را برای خود نخوهد داد. کشورهای اروپایی امیدوارند اینگونه مسائل در نشست 23 مارس ژنو که رهبران سازمان تجارت جهانی به همران چین به مذاکره می نشینند، مشخص شود.

اما از سوی دیگ مقامات وزارت بازگانی چین به رسانه های دولتی گفته اند که آنها برای تغییر سیاست های حوزه های نادر خود در سایه فشارهای سازمان تجارت جهانی هیچ برنامه ای ندارند.

مسئله مواد قیمتی طبیعی و سنگی برای ایالات متحده و اروپا بسیار مهم بوده و این مسائل در مرکز سیاست های محدودیتی آنها قرار دارند، اما حوزه های دیگری نیز که شرکت های غربی و ایالات متحده خواستار اعمال محدودیت بر آنها هست وجود دارد.

حوزه قطعات خودرو یکی از این حوزه ها است. 150 عضو مجلس نمایندگان و سنا می خواهند نامه ای به اوباما بفرستند که آیا چین با صادرات این قطعات به آمریکا، قوانین تجاری داخلی آمریکا را نقض کرده است یا نه.

اتومبیل حوزه دیگری است که احتمال بروز محدودیت بر آن وجود دارد. حوزه دیگر پانل های خورشیدی است. هم اکنون نیز مسئله ای در ایالات متحده وجود دارد که ایا چین به طور غیرقانونی در حال استفاده از یارانه پانل های خورشیدی در ایالات متحده از طریق صادرات این محصول به این کشور است یا نه.

با توجه به این پرونده هایی که چین در دادگاه های فدرال ایالات متحده دارد و تاکیدی که این کشور بر ایجاد محدودیت روی کالاهای و صنایع چینی دارد، می توان میزان اهمیت این مسئله را برای تجارت ایالات متحده شناخت.

در حال حاضر بزرگترین خطر برای اقتصاد و صنعت آمریکا، کالاهای چینی و ورود آنها به بازار ایالات متحده است و این کشور سعی می کند تا جایی که ممکن است اقتصاد خود را از ضرر ناشی از ورود این کالاها به بازار داخلی آمریكا در امان دارد، لذا در ماه های آینده باید شاهد تغییراتی در نوع تعامل این کشورها با یکدیگر و نقش آنها در سازمان تجارت جهانی باشیم.