كشمكش جامعه بین‌المللی در آستانه مذاكرات هسته‌ای ایران

به گزارش خبرنگر حوزه بین الملل «خبرگزاری دانشجو» به نقل از هاآرتص، انتظار نمی‌رود هیچ یك از طرفین در آغاز مذاكرات به تمام خواسته‌های خود دست یابند. آیا این موضوع چیز مهم و جدیدی است؟ آیا نوعی دیپلماسی است؟ آیا اسرائیل بر مواضع خود باقی می‌ماند یا انعطاف از خود نشان می‌دهد؟

 

باعث تعجب نیست كه بسیاری براساس گزارشهای رسانه‌ای داخل و خارج از خود می‌پرسند در آستانه مذاكرات 5 عضو دایمی شورای امنیت و آلمان با تهران، دقیقاً چه اتفاقی در خصوص مثلث ایران – آمریکا و اسرائیل روی می‌دهد. قرار است مذاكرات روز جمعه و شنبه این هفته برگزار شود، اما مكان نشست هنوز تنظیم نشده است. چنان كه مشخص است، نتیجه مذاكرات و اینكه چه اتفاقی روی می‌دهد، چیز چندان تازه‌ای نبوده اما حایز اهمیت است. در نبود یكی از طرفین مستقیم گفت‌وگو، مذاكره كننده طرف اسرائیلی، باراك اوباما، رئیس‌جمهور آمریکاست.

 

موضع آمریکا تقریباً بینابین و در واقع نرم‌تر از موضع آلمان و فرانسه و سرسخت‌تر از موضع چین و روسیه است. اوباما موظف است با كمك تهدیدات اسرائیل، مانع از هسته‌ای شدن ایران گردد. وی پشت پرده در حال مذاکره و دادن یك اولتیماتوم ضعیف است. چنین روشی می‌تواند اولتیماتوم یا مذاكره خوانده شود، یا به روش شعارهای انتخاباتی اوباما و میت رامنی، رقیب جمهوریخواه وی صورت پذیرد.چگونگی برخورد اوباما با ایران، همكاری یا دادن تاوان آن همكاری یا ریسك حمله، زیرا اگر در چارچوب مدت زمان معقولی، با شرایط ما موافقت نكنید، ما از گزینه نظامی استفاده كرده یا حداقل اجازه این كار را به اسرائیل می‌دهیم.

 

در كنار این كشمكش بزرگ با ایران، رقابت كوچك‌تر دیگری میان واشنگتن‌پست و نیویورك‌تایمز وجود دارد. دیوید ایگناتیوس از واشنگتن‌پست رابط ایگناتیوس، از مقامات ارشد پنتاگون، است. او در دولت دموكرات لیندن جانسن به عنوان فرمانده نیروی دریایی خدمت كرده است. از این‌رو ایگناتیوس‌ پسر، ارتباطات و نفوذ خوبی در پنتاگون و دولت دموكرات اوباما دارد. حدود 2 ماه پیش، ایگناتیوس به دنبال جلسه‌ای با لئون پنتا، وزیر دفاع آمریکا، گزارش كرد: پنتاگون نگران است كه اسرائیل در ماه آوریل، می‌یا ژوئن به ایران حمله كند. اكنون ماه آوریل است و در حال حاضر پافشاری بر روی مذاكرات است و ایگناتیوس در پایان هفته جاری یك بار دیگر بر روی گزارش پیام اوباما به رهبران ایران نظر افكند.

 

اما نیویورك‌تایمز علاقه چندانی به این موضوع نشان نداده و یكشنبه صبح تقریباً در قسمت انتهایی گزارش خود نسبت به این موضوع واكنش نشان داد. به نظر می‌رسد حق با نیویورك تایمز بوده، زیرا این مساله جالب اما چندان اساسی نیست كه اوباما از رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر تركیه بخواهد در دیدار خود از تهران حامل پیامی برای رهبر ایران باشد. نه به این خاطر كه اردوغان دیگر دوست نزدیك ایران نیست، بلكه از این جهت كه محتوای این پیام مخفیانه كاملاً شبیه‌ سیاست اعلام شده دولت اوباما و مقاماتش است. برای مثال هفته گذشته تمایل آمریکا برای اجازه دادن به فعالیت هسته‌ای صلح‌آمیز ایران در مصاحبه‌های هیلاری كلینتون كاملاً آشكار بود. هفته گذشته مابین مصاحبه‌های كلینتون و ایگناتیوس و نیویورك‌تایمز بخشی از تحلیل دنیس راس منتشر شد. تا چند ماه پیش، راس اداره پرونده ایران را برای اوباما و كلینتون برعهده داشت. راس نه تنها درباره مذاكرات دولت شناخت و معلومات كافی داشت بلكه به طراحی و تنظیم مذاكرات دوره‌های قبلی هم كمك كرده بود. راس در مطلبی كه توسط انستیتو واشنگتن منتشر شده، به تشریح لیستی از قید و شرط و مشكلات پرداخت كه هم توسط اوباما و هم ایهودباراك ارایه شده و از این قرار است:

 

بستن تاسیسات فوردو، توقف غنی‌سازی بیش از 5 درصدی، محدود كردن تعداد سانتریفوژها و نگه داشتن اورانیوم غنی شده سبكتر در داخل ایران، نظارت شدید بین‌الملل و رسیدن به توافق در چند ماه آینده.

 

همچنین این خواسته‌ها در اظهارات باراك هم مشاهده گردید. اما این فقط یك موضع اولیه بوده و دارای دو نقطه ضعف است.

 

اول اینكه هیچ یك از طرفین نمی‌توانند انتظار داشته باشند از ابتدا به تمامی خواسته‌های خود برسند و آمریکا و متحدانش باید از یك‌چهارم یا شاید نیمی از خواسته‌های خود چشم‌پوشی كنند. برای مثال سطح غنی‌سازی یا تعداد سانتریفوژها، تمام این اتفاقات در آستانه انتخابات در حال روی دادن است و اوباما باید تا به پایان رسیدن مذاكرات مانع از هرگونه اقدام اسرائیل شود. همچنین آمریکا خواسته‌های دیگری هم دارد، منظور خواسته‌های منطقه‌ای است كه ارتباط چندانی به موضوع هسته‌ای ندارد (قطع روابط با گروه‌های تروریستی كه می‌توانند مجهز به تسلیحات هسته‌ای شده و از آن استفاده كنند.) اما مسلماً ایران هم خواسته‌های خود را دارد. برای مثال، آنها می‌توانند به بیان مجدد درخواست قدیمی خود بپردازند، یعنی به كار بستن استانداردهای مشابه در خصوص پروژه هسته‌ای اسرائیل.