جنگ 22 روزه و بحران مشروعيت سران عرب

از آنجا كه در اين مقاله به تغيير خاستگاه مشروعيت سياسي پس از جنگ 22 روزه در كشورهاي منطقه و بخصوص خاورميانه خواهيم پرداخت، پيشتر سعي مي شود تا تعريفي كوتاه اما در خور از مشروعيت ارائه شود.

مشروعيت را دو سطح جامعه سياسي شناسي از بالا و جامعه شناسي سياسي از پايين مورد بررسي قرار مي دهند.

در نگاه اول منظور از مشروعيت اين است كه كسي حاكميت و قدرت را به دست بگيرد كه از اين «حق» برخوردار باشد در اين صورت شهروندان از حاكم اطاعت خواهند كرد.

در نگاه دوم نيز مشروعيت، يك پيش نياز اجتماعي براي ثبات و اثر بخشي نظام سياسي است كه وقتي از دست مي رود، نظام سياسي قادر به حفظ خود نيست. بر اين اساس مشروعيت سياسي به معناي پذيرش عاطفي و عقلاني قواعد اساسي قدرت از جانب شهروندان است.

در تمامي كشورهاي غربي و شرقي مشروعيت سياسي برآمده از كارآمدي و به حق بودن حاكمان در «عرصه داخلي» است، به اين معني كه در صورتي يك حاكم سياسي داراي مشروعيت و حقانيت سياسي است كه در ابتدا قدرت را غصب نكرده باشد بلكه آن را به واسطه ملت كسب كرده باشد.

در درجه دوم نيز زماني يك حاكم مشروعيت سياسي خود را حفظ مي كند كه در زمينه هاي سياسي، اقتصادي، فرهنگي و ... كارآمدي خود را به اثبات رسانده باشد.

نگاهي اجمالي به اين تعاريف و مصاديق نشان مي دهد كه مشروعيت سياسي مقوله اي كاملا داخلي است.

اما اين مسئله پس از جنگ 22 روزه در كشورهاي منطقه خاورميانه با تغيير و تحولي بزرگ مواجه شده است كه بسياري از تعاريف و مصاديق را از سطح داخلي خارج كرده و به سطح منطقه اي و بين المللي سوق داده است.

اين مسئله را مي توان به راحتي در نوع برخورد رجب طيب اردوغان، نخست وزير تركيه در نشست داووس با شيمون پرز، رئيس رژيم صهيونيستي ديد و همچنين پس از آنكه اين سياست مدار به خاك كشورش پا گذاشته و با استقبال هاي مردمي روبرو شد، به وضوح مشاهده كرد.

شبكه خبري سي ان ان اين مسئله را با چينش دو تصوير پي در پي به خوبي نشان داده است.

در تصوير اول اردوغان را در حال گذشتن از روبروي شيمون پرز نشان مي دهد و در تصوير دوم استقبال مردمي كه پرچم هاي تركيه و فلسطين را در استقبال از وي در دست دارند.

اين مسئله نشان مي دهد مردم منطقه بيش از هر چيز پشتيبان مظلوميت مردم فلسطين هستند كه هر گاه كه فرصتي پيش آيد انزجار خود را از سران صهيونيست نشان مي دهد.

از اين رو پس از جنگ 22 روزه و فاجعه اي كه از سوي نظاميان رژيم صهيونيستي در غزه رخ داد سياستمداران و حاكمان منطقه را به سمتي سوق داد كه در جهت گيري و موضعگيري هاي خود در خصوص فلسطين و رژيم صهيونيستي مراقب مشروعيت خود باشند؛ زيرا پس از اين جنگ مشروعيت فقط براساس حقانيت و كارآمدي به مرزهاي داخلي محدود نمي شود.

اين هشدار يعني سران كشورهاي منطقه بدانند كه در صورتي از اعتبار سياسي نزد ملت هاي خود برخوردار خواهند بود كه از مرز فلسطين حمايت كرده و عليه رژيم صهيونيستي موضع بگيرند.

اين هشدار در كشورهاي عربي بيش از هر كشور ديگري خود را نشان مي دهد./انتهاي پيام/