وقايع نگاري ورود سينماتوگراف به ايران

محمدرضا محقق:

«ناصرالدين شاه آكتور سينما» را مي توان نقطه عطفي در كارنامه محسن مخملباف، كارگردان شهره و پرحاشيه سينماي پس از انقلاب دانست؛ اثري كه تكاني جدي به سينماي آن سال هاي كشور وارد كرد و مخاطبان اين سينما در تدارك يك نمايش جذاب و جالب، به عنوان روبرو شوندگان با يك موقعيت بكر سينماي اجتماعي سهيم نمود.

داستان ورود سينماتوگراف به ايران در زمان شاه قاجار در تلفيق با قصه زندگي فراق آلود و معاشقي يك عكاس باشي و در عين حال فضايي با متريال بالاي سينمايي، همگي اثري آفريد كه تا حدي اعجاب برانگيز بود.

«ناصرالدين شاه آكتور سينما» يك اثر پر اكشن، پربازيگر، با جلوه هاي بصري فراوان و خوب، بازي هاي بسيار خوب و جا افتاده، طراحي صحنه بديع و قابل توجه و تامل و البته فيلمنامه بسيار خوب مخملباف، مجموعه اي از مولفه هاي جذاب سينمايي را گرد هم آورد كه هم داستان و روايت خوبي داشت و هم توانست اداي ديني به سينما باشد و هم يك پديده هنري را در بستر يك بازه زماني سياسي تلفيق کرده و ارائه کند.

«ناصرالدين شاه آكتور سينما» به نوعي، بازگشت مخملباف به ساحت سينما هم بود؛ نوع نگاهي كه در اين فيلم به مقوله داستان، روايت و موقعيت و بستر روايي وجود دارد، گوياي توجه جدي تر مخملباف به حوزه سينماست و اينكه سينما براي او مسئله اصلي طرح تصوير است و نه ابزاي براي بيان منويات و شعارهاي سياسي و اجتماعي و ... اش؛ گر چه «ناصرالدين شاه آكتور سينما» هم خالي از اين موقعيت ها نيست و انتخاب بحث ورود سينماتوگراف و تاريخ سينماي ايران و فضاي سياسي حاكم بر آن دوران تاريخي، فضايي را براي طرح يادآوري هاي سياسي و تاريخي به خوبي فراهم مي آورد.

سكانس بسيار خوب و به ياد ماندني فيلم «ناصرالدين شاه آكتور سينما» كه مربوط به مجازات عكاس باشي مي شود و با ورود اميركبير به اوج خود مي رسد، به نوعي بازتاب كنايات و اشاراتي است كه مخملباف با دقت و فراست به انتخاب و بازنمايي آن دست زده است.

«ناصرالدين شاه آكتور سينما» فيلم بسيار گرم و جدي و شلوغي است؛ سكانس پرخون و ديالوگ ها جذاب و بازي هاي شخصيت هاي فيلم به سبكي است كه گرما و هيجان فوق العاده اي را به سراسر فيلم تزريق مي كند.

«ناصرالدين شاه آكتور سينما» يكي از بهترين آثار محسن مخملباف و از آثار خوش خاطره تاريخ سينماي ايران است؛ فيلمي سرشار از عقبه انديشگي، منعطف به طرح شكل گيري و بررسي فرهنگي و جامعه شناختي پديده هاي گوناگون جامعه ايراني و از آن جمله، ورود سينماتوگراف و آثار و الزامات و تبعات همراه آن./انتهاي پيام/