تنهايي مسلح!

محمدرضا محقق:

گفتيم كه انسان امروز تنهاست و اين تنهايي، هم برگرفته از سرشت و سرنوشت آدمي است و هم نتيجه رهيافت ها و رويكردهاي اين جهاني او.

انسان در هستي و زندگي مادي و معنويش سه موقف و موضع مهم و اساسي دارد: رحم، قبر و حشر؛ سه موقف سه حرفي كه در همه آنها انسان تنهاست و جز خودش هيچ چيز و هيچ كس را به همراه ندارد.

و اين خود نشانه اي است بر ماهيت وجودي انسان و تعبيه حيات باطني او در لحظات عطف هستي اش؛ و نيز اينكه او نمي تواند از اين تعبيه و انتظام دوري كند و اين از فرآيندهايي است كه با ذات و ماهيت او در هم تنيده و ممزوج شده است و اساسا بر اين مبناست كه وجود آدمي شكل گرفته است.

با اين حال تنها مفري كه براي رهايي از رنج اين تنهايي براي انسانيت انسان در آيين تعبيه و تنظيم شده، رويكرد معنوي و توجه قدسي انسان به وجود قادر متعال و سرمنشا كائنات است.

اما براستي چگونه مي توان بشري را كه رهيافت اصلي زندگي اش را «فكر نكردن» و «دوري و برحذر داشتن خود از تامل و انديشه» مي داند و مي خواهد، به توجه قدسي و رويكرد معنوي فراخواند؟

و بدتر از اين، آنكه به جاي فراخواندن او را مجبور به اين نمايش مضحك معناگرايي و سير و سلوك اجباري نمود؟

در اين روزگار كه همه چيز، همه مفاهيم، از آزادي و معنويت گرفته تا معاشرت، از مصلحت گرايي و عواطف گرفته تا اجتماعي گري و زيبايي (آري و حتي زيبايي) معناي درست و اصليش را از دست داده و استحاله و تهي گشته است، چه توقعي مي توان از بشر گرفتار داشت و اين توقع را چگونه مي توان به سنجش گذاشت و در تناسب با فراز و فرودهاي جاري جامعه، تدوين و تبيين نمود؟

واقعيت آن است كه بزرگترين اشتباه، جلوگيري از رسيدن انسان به غايت اين دويدن ها و نرسيدن هاست و بايد بپذيريم كه انسان در بعضي از امور، تجربه را تنها وسيله و مفر براي رهايي از تشويش و ابهام و آرزو و رسيدن به «رستگاري» واقعيت و حقيقت آنها مي داند؛ اموري كه او تا خود لمسشان نكند، نه آرام مي گيرد و نه قانع مي شود.

استفاده از تجربه ديگران را نمي توان به تمام زمينه ها و امور زندگي انسان تعميم داد؛ كه اگر بنا بود و امكان داشت كه چنين باشد، كار جهان يكسره و مطلقا متفاوت مي شد از آنچه هست و مي بينيم و مي دانيم./انتهاي پيام/