تشكيل معاونت مستقل فرهنگي در دانشگاه ها، اولويت آموزش عالي كشور

 به گزارش خبرنگار فرهنگي «شبكه خبر دانشجو»، سند تحول فرهنگي آموزش عالي كشور كه بر اساس سند «سند دانشگاه تمدن‌ساز؛ تمدن نوين‌ ايراني-اسلامي» تدوين شده است بر زمينه‌سازي، توسعه و ساماندهي فعاليت‌هاي جمعي دانشگاهيان، طراحي و انجام پژوهش‌ها و مطالعات متناسب با نيازها در برنامه‌ريزي‌ها و فعاليت‌هاي فرهنگي و توسعه حضور و مشاركت فرهنگي بانوان مبتني بر الگوي ارزشي زن مسلمان، به عنوان ديگر اولويت‌هاي فرهنگي و اجتماعي وزارت علوم در دوره جديد تاكيد دارد.

اهتمام به اسلامي‌شدن دانشگاه‌ها با تاكيد بر تقويت بينش، نگرش، فرهنگ و رفتار اسلامي- انقلابي، ساماندهي اوقات فراغت دانشگاهيان متناسب با نيازها و ساماندهي نظام اداري و تشكيل معاونت مستقل فرهنگي و اجتماعي در دانشگاه‌ها را از اولويت‌هاي اصلي سند تحول فرهنگي آموزش عالي كشور است.

در دي ماه سال گذشته خواجه سروي، معاون فرهنگي و اجتماعي وزارت علوم در مراسم معارفه مديركل جديد دفتر مطالعات اجتماعي و برنامه ريزي فرهنگي وزارت علوم با اشاره به تاكيد وزير علوم مبني بر تشكيل معاونت فرهنگي در دانشگاه هاي متقاضي گفته بود كه در اين زمينه لازم است كه بعد از درخواست دانشگاه هاي متقاضي، معاونت فرهنگي با دستور وزارت علوم در اين دانشگاه ها تشكيل شود.

وي در اين مراسم فصل جديد فعاليت هاي فرهنگي دولت دهم را بر مبناي برنامه هاي بديع و جديد خواند و گفت: شرايط كسب موفقيت در اين مسير جديد انجام برنامه ريزي هاي دقيق است.

ابلاغ حكم تاسيس معاونت مستقل به 40 دانشگاه؛ تأسيس در 20 دانشگاه

همچنين خواجه سروي در مردادماه سال جاري  اعلام كرد: 4 سري از ابلاغ‌هاي دستور وزير علوم براي تشکيل معاونت مستقل فرهنگي در دانشگاه‌هاي کشور انجام شده است.

به گفته معاون فرهنگي و اجتماعي وزارت علوم قرار بود حکم تاسيس معاونت فرهنگي و معرفي معاونان دانشگاه تا مهرماه و آغاز سال تحصيلي براي تمام دانشگاه‌هاي کشور ابلاغ شود  و بر همين اساس با توجه به اينكه كه اكثر دانشگاه‌هاي كشور خواستار ايجاد معاونت فرهنگي مستقل بودند، معاونت فرهنگي وزارت علوم نيز بعد از موافقت وزير علوم و به خصوص تاكيد رئيس دولت دهم به ارتقاي فعاليت‌هاي فرهنگي دانشگاه‌ها، براساس رتبه‌بندي و معيار‌هاي خود، اولويت‌هايي را براي ايجاد معاونت فرهنگي مستقل در دانشگاه‌ها مشخص كرد.

پيگيري اين روند در سال گذشته به ايجاد چندين معاونت فرهنگي مستقل در دانشگاه‌هاي كشور انجاميد و سرانجام كامران دانشجو در اوايل سال جاري در راستاي تحقق اهداف سند تحول فرهنگي آموزش عالي كشور و با توجه به رويكرد فرهنگي دولت دهم و موافقت رئيس، در نخستين مرحله از اجراي طرح تاسيس معاونت مستقل فرهنگي در دانشگاه‌هاي كشور، احكام تاسيس معاونت فرهنگي مستقل در دانشگاه‌هاي تهران، تبريز، تربيت معلم تهران، صنعتي اصفهان، صنعتي شريف، صنعتي اميركبير، صنعتي خواجه نصيرالدين طوسي، شهيد چمران اهواز، مازندران و كردستان را صادر كرد.

استقلال معاونت فرهنگي منجر به تحول در حوزه فرهنگ در دانشگاه ها مي شود

در اين راستا برخي كارشناسان فرهنگي دانشگاه‌ها با تاكيد بر نياز مبرم دانشگاه به ساختار مشخص و مدون در حوزه فرهنگي معتقدند كه با استقلال معاونت فرهنگي دانشگاه ها مي‌توان به تدوين نقشه‌اي جامع در حوزه فرهنگ در دانشگاه‌ها اميدوار بود.

در همين زمينه مهدي ميرزايي تبار، معاون فرهنگي دانشگاه علامه طباطبايي معتقد است كه نگاه روساي دانشگاه ها نسبت به مسائل فرهنگي در دانشگاه متفاوت بوده و اگر نگاه رئيس يك دانشگاه در جهت ارتقاي فرهنگي دانشگاه باشد؛ قطعا در سطح مديريت فرهنگي دانشگاه ها نيز مي توان كار كرد.

وي با تاكيد بر اينكه استقلال معاونت فرهنگي منجر به تحول در حوزه فرهنگ در دانشگاه خواهد شد، مي گويد فضاي دانشگاه به لحاظ فيزيكي و نيروي انساني كيفي و متخصص براي اين امر در دانشگاه ضروري است.

معاون فرهنگي دانشگاه علامه طباطبايي ادامه مي دهد كه براي تحقق واقعي استقلال معاونت فرهنگي، بايد بودجه لازم نيز تامين شود تا نيروي انساني و فضاي فيزيكي كارايي بيشتري داشته باشند، البته تاكنون نيز مديريت فرهنگي اين دانشگاه در حد يك معاونت عمل كرده و به بيش از 80 درصد از تقاضاهاي فرهنگي دانشگاه پاسخ داده است.

ميرزايي تبار كمبود فضاي فيزيكي، نبود نيروي انساني متخصص در حوزه فرهنگي دانشگاه‌ها و واگذاري چندين بخش از فعاليت‌هاي فرهنگي به يك كارشناس به دليل كمبود نيروي انساني در دانشگاه‌ها را از جمله مشكلات جدي در اين زمينه عنوان کرد.

وي با تاكيد بر اينكه اگر نيروي فرهنگي متناسب با ساختار مستقل فرهنگي دانشگاه ها در اختيار روساي دانشگاه‌ها قرار گيرد، گفت: مسئولان فرهنگي دانشگاه‌ها هم به لحاظ ساختار و تشكيلات و هم از نظر برنامه و اجرا به حوزه فرهنگي در دانشگاه‌ها اهميت ويژه مي دهند كه بدون‌ ترديد اثرگذار‌ترين بخش در اين ميان به نيروي انساني متخصص مربوط مي‌شود.

تاسيس معاونت مستقل فرهنگي به تنهايي راهگشاي مشكلات فرهنگي دانشگاه ها نيست

در همين زمينه نيز برخي كار شناسان فرهنگي دانشگاه ها معتقدند كه راه‌اندازي و تاسيس معاونت مستقل فرهنگي در دانشگاه‌ها به تنهايي نمي‌تواند راهگشاي  مشكلات فرهنگي در دانشگاه ها باشد.

دكتر احمد نوري، مدير سابق فرهنگي دانشگاه لرستان معتقد است افزايش بودجه با استفاده بهينه از نيروي انساني كارآمد در فضاي فيزيكي موجود، مي تواند نتايج بهتري داشته باشد.

به هر حال بايد يادآور شد كه توجه وي‍‍ژه جامعه و دولت به فرهنگ و مسائل فرهنگي به خصوص در دانشگاه‌ها، انتظار و توقعاتي را هم در پي خواهد داشت كه تحقق مطلوب آن نيازمند اختصاص بودجه لازم است، بنابراين بودجه فرهنگي و افزايش آن در سطح دانشگاه‌ها يكي از مواردي است كه مي‌تواند تاثير مثبتي در روند ارتقاء فعاليت‌هاي فرهنگي داشته باشد، البته به شرطي كه مديران متخصص برنامه مدوني را براي جذب اين بودجه‌ها و از آن مهمتر براي صرف آنها طراحي كنند.

نيروي فرهنگي متناسب با ساختار مستقل فرهنگي در اختيار روساي دانشگاه‌ها قرار گيرد

در كنار مشكلات مالي و كمبود بودجه، يكي ديگر از آسيب‌هاي موجود در حوزه فرهنگي دانشگاهيان به عملكرد ضعيف برخي از مديران فرهنگي مربوط مي‌شود كه بعضا سابقه آكادميك، آموزشي و حتي اجرايي در حوزه فرهنگ نداشته و بسياري از آنها تنها دغدغه‌هاي شخصي براي فعاليت‌هاي فرهنگي و هنري دارند.

عدم به كارگيري مديران مستعد و متخصص بيشتر به آن دليل است كه كشور در حوزه فرهنگي، كمتر به كادرسازي تخصصي پرداخته است، امري كه در ساليان اخير و با اهتمام مسئولان مربوطه براي تاسيس رشته‌هاي مديريت فرهنگي در مقاطع تحصيلات تكميلي مورد توجه قرار گرفته است.

در هر حال انتظار اين است كه مسئولان فرهنگي دانشگاه‌ها هم به لحاظ ساختار و تشكيلات و هم از نظر برنامه و اجرا به حوزه فرهنگي در دانشگاه‌ها اهميت ويژه دهند كه بدون‌ ترديد اثرگذار‌ترين بخش در اين ميان به نيروي انساني متخصص مربوط مي‌شود، يعني لازم است كه نيروي فرهنگي متناسب با ساختار مستقل فرهنگي در اختيار روساي دانشگاه‌ها قرار گيرد.

دكتر علويان، معاون فرهنگي دانشگاه مازندارن با اشاره به معيارهاي لازم براي انتخاب كارشناسان فرهنگي دانشگاه‌ها نيز مي گويد: «كارشناس فرهنگي بايد دغدغه فعاليت فرهنگي داشته باشد و براي گزينش كارشناسان مسائل فرهنگي بايد ضوابطي ويژه در نظر گرفت كه مباحث اعتقادي و ديني نظير؛ انتظار و مهدويت نيز در آن وجود داشته باشد.»

وي تغيير سريع مديران و استفاده از نيروهاي بي تجربه را مهمترين مشكل موجود در عرصه فرهنگي دانشگاه‌ها دانست و عنوان كرد: مسئولان فرهنگي بايد اعتقاد خاصي به فعاليت‌هاي فرهنگي در دانشگاه ها داشته باشند.

تاخير دانشگاه‌ها در راه‌اندازي معاونت مستقل فرهنگي با وجود ابلاغ حكم وزير

با وجود تاكيد وزارت علوم بر استقلال معاونت فرهنگي دانشگاه‌ها هنوز اين امر در برخي دانشگاه ها به تحقق نپيوسته است و در اين زمينه دانشگاه تهران نيز با وجود ابلاغ حكم وزير علوم براي تاسيس معاونت مستقل فرهنگي در دانشگاه تهران، معاون فرهنگي اين دانشگاه هنوز معرفي نشده است.

با وجود تاكيد وي‍ژه وزارت علوم بر استقلال معاونت فرهنگي از معاونت دانشجويي در دانشگاه‌هاي سراسر كشور و ابلاغ حكم كارمان دانشجو براي اين جداسازي در دانشگاه‌تهران، روند پيگيري و اجراي فعاليت‌هاي فرهنگي در اين دانشگاه همچون گذشته دنبال مي‌شود.

معاون فرهنگي و اجتماعي وزارت علوم در خصوص تاخير برخي از دانشگاه‌ها در تاسيس معاونت مستقل فرهنگي گفته بود تشکيل معاونت مستقل فرهنگي و جداسازي آن از معاونت دانشجويي بايد در هيئت امناي دانشگاه هم مطرح شود که البته اين کار پيش از اين انجام شده است.

دکتر خواجه‌سروي با بيان اينکه برخي از دانشگاه‌ها همچنان به دنبال گزينه مناسب براي معاونت فرهنگي خود هستند، اضافه کرد: تاسيس و راه‌اندازي معاونت مستقل فرهنگي بايد روال طبيعي خود را طي کند چون اين کار بعد از موافقت رئيس جمهور و با حکم وزير علوم انجام شده است.

در اين شرايط و با وجود نياز مبرم دانشگاه به ساختار مشخص و مدون در حوزه فرهنگي و همچنين ابلاغ حكم وزير علوم، تحقيقات و فناوري به بسياري از دانشگاه‌هاي كشور براي راه‌اندازي معاونت مستقل فرهنگي، شاهد تاخير برخي دانشگاه‌ها در اجراي اين مهم هستيم در حالي كه‌ با استقلال معاونت فرهنگي مي‌توان به تدوين نقشه‌اي جامع در حوزه فرهنگ دانشگاه‌ها و نهايتا مشخص شدن مسئوليت هر بخش اميدوار بود.

در هر صورت استقلال معاونت فرهنگي از معاونت دانشجويي، يكي از سياست‌هاي مهم وزارت علوم در سال «همت مضاعف و كار مضاعف» بوده است كه بعد از چندين ماه بحث و بررسي كارشناسي، با ابلاغ ماهانه حكم وزير علوم به 10 دانشگاه كشور به سمت اجرايي شدن رفته‌ است.

معاون فرهنگي و اجتماعي وزارت علوم در همين زمينه گفته بود كه «تا كنون اجراي برنامه‌هاي فرهنگي در دانشگاه‌ها از لحاظ ساختاري بر عهده معاونان فرهنگي و دانشجويي بوده است كه از ابتداي سال جاري به سمت استقلال اين معاونت حركت كرده‌ايم.»

در هر حال آنطور كه از سخنان مسئولان مربوطه از جمله معاون فرهنگي و اجتماعي وزير علوم مشخص است، تاسيس و راه‌اندازي معاونت مستقل فرهنگي بايد روال طبيعي خود را طي كند، چون اين كار بعد از موافقت رئيس جمهور و با حكم وزير علوم انجام شده است، بنابراين بايد منتظر بود تا اين سياست وزارت علوم به صورت كامل در دانشگاه‌هاي كشور اجرايي شود.

در پايان با نگاهي منصفانه به فعاليت‌هاي فرهنگي دانشگاه‌ها در 5 سال گذشته كه منجر به تحولات اساسي در بخش هاي مختلف شده است، بايد اذعان كرد كه پيگيري‌هاي جدي‌تر مسئولان وزارت علوم و ساير نهاد‌هاي مرتبط براي ايجاد معاونت مستقل فرهنگي در دانشگاه‌هاي سراسر كشور مي‌تواند زمينه‌ساز پيشرفت‌هاي بيشتر در اين زمينه باشد.

* گزارش از فاطمه فرخي

/انتهاي پيام/