وحشت محور صهیونیسم از توافق احتمالی ایران و ترامپ

 به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو به نقل از وال استریت ژوزنال؛ در حالی که دولت ترامپ به دنبال نهایی‌کردن توافقی با ایران است، کشور‌های حامی صهیونیسم با نگرانی در انتظار پیامد‌های این توافق هستند؛ توافقی که می‌تواندتبعات مهمی برای موازنه قدرت در منطقه داشته باشد. دررژیم صهیونیستی نگرانی فراوانی وجود دارد که تفاهم‌نامه تنظیم‌شده با هدف بازگشایی مسیر نفتکش‌ها و سایرکشتی‌ها در تنگه هرمز، فشار اقتصادی و نظامی بر تهران را کاهش دهد؛ آن هم در زمانی که این رژیم حکومت ایران را تهدیدی وجودی برای خود می‌داند.

برخی کشور‌های عربی حاشیه خلیج فارس نیز از یک سو خواهان جلوگیری از حملات بیشتر به تأسیسات انرژیخود و ازسرگیری صادرات نفت هستند، اما از سویدیگر، نگرانند توافق جدید نقش آشکارتری در مدیریت تنگه هرمز به ایران داده و خصوصاً پس از خروج نیرو‌های آمریکایی از منطقه، تهران را در اختلافات آینده با همسایگانش در موقعیت بهتری قرار دهد.

حتی در بازار‌های جهانی نیز علیرغم استقبال احتمالیسرمایه‌گذاران از کاهش خطر اختلال بیشتر در عرضه انرژی، تحلیلگران به دنبال جزئیات بیشتری درباره زمان بازگشایی کامل تنگه هرمز و میزان آسیب‌پذیری آینده اینآبراه راهبردی هستند.

روری جانستون، بنیان‌گذار مؤسسه تحقیقاتی «کامودیتیکانتکست» گفت: «این وضعیت شبیه پیشرفتی مهم به نظر می‌رسد، اما ما قبلاً هم در چنین موقعیتی بوده و همیشهاختلاف بر سر تفسیر جزئیات باعث شکست مذاکرات شده است».

یک مقام ارشد دولت ترامپ مدعی شد توافق اولیه مبتنی بر یک معامله است؛ ایران تنگه هرمز را کاملاً بازگشاییمی‌کند و در مقابل، آمریکا محاصره صادرات ایران را کاهش داده و به اقتصاد این کشور فضایی برای تنفس می‌دهد. به ادعای این مقام، هنوز هیچ تعهد مشخصی از سوی واشنگتن برای آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده ایران یا لغو اولیه تحریم‌ها وجود ندارد.

ممکن است این مسئله یکی از آخرین نقطه‌اختلافاتباقی‌مانده باشد، زیرا ایران خواهان دریافت فوری بخشیاز دارایی‌های مسدودشده است. این مقام همچنین ادعا کرد که ایران اصل کنارگذاشتن کامل ذخایر اورانیوم با غنای بالا و پایین را پذیرفته، اما نحوه و زمان اجرای اینمسئله هنوز مشخص نشده است.

بر اساس این طرح، آمریکا متناسب با اقدام‌های ایران در محدودکردن برنامه هسته‌ای خود، بخشی از تحریم‌ها را کاهش خواهد داد. با این حال، دو طرف هنوز درباره مدت‌زمان تعلیق فعالیت‌های هسته‌ای ایران به توافق نرسیده‌اند. این مقام آمریکایی مدعی شد که مسئله اصلی، تعداد سال‌های محدودیت غنی‌سازی نیست، بلکه قدرت سازوکار نظارتی برای جلوگیری از بازگشت ایرانبه غنی‌سازی هسته‌ای اهمیت بیشتری دارد.

میانجی‌های منطقه‌ای نیز گفته‌اند تفاهم‌نامه جدیدآتش‌بس فعلی را دست‌کم برای ۶۰ روز تمدید می‌کند تا دو طرف بتوانند تنگه هرمز را بازگشایی کرده و مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای ایران را آغاز کنند. به گفته اینمیانجی‌ها، ایران همچنین خواستار آزادسازی بخشی از حدود ۱۰۰ میلیارد دلار دارایی مسدودشده خود و کاهش برخی تحریم‌ها برای ازسرگیری فروش نفت شده است؛ هرچند مقام آمریکایی این موضوع را تأیید نکرد.

برای مرحله بعدی مذاکرات، دیپلمات‌های ایرانی اعلام کرده‌اند احتمالاً درباره تعلیق کوتاه‌تر غنی‌سازی اورانیومنسبت به دوره ۲۰ ساله مدنظر آمریکا گفت‌و‌گو کرده و ذخایر اورانیوم با غنای بالاتر از ۲۰ درصد نیز تحت نظارت منطقه‌ای در داخل ایران رقیق‌سازی شود.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا در روز یکشنبه ادعا کرد: «در ۴۸ ساعت گذشته، پیشرفت‌هایی حاصل شده است». او افزود توافق مورد بحث می‌تواند تنگه هرمز را کاملاً باز کرده و بخشی از مسائل کلیدی برنامه هسته‌ای ایران را حل‌وفصل کند. با این حال، چهره‌های تندروی ضدایرانیدر آمریکا، از جمله لیندزی گراهام و تد کروز از توافقی که صرفاً به بازگشایی تنگه هرمز بیانجامد و ایران را در موقعیت قوی‌تری قرار دهد، انتقاد کرده‌اند. روبیو در پاسخ مدعی شد: «این تصور که رئیس‌جمهوری که تاکنون نشان داده حاضر است چه اقداماتی انجام دهد، نهایتاً توافقیرا بپذیرد که موقعیت ایران در زمینه هسته‌ای را تقویت کند، مضحک است».

مقام‌های خلیج فارس گفته‌اند رهبران منطقه در تماس تلفنی روز شنبه، ترامپ را تشویق کرده‌اند توافق با ایرانرا پذیرفته تا از آسیب جدی به تأسیسات انرژی منطقه جلوگیری شود.

با این حال، مقام‌های عربی گفته‌اند کشور‌های خلیج فارس همچنان نگرانند که پیشنهاد فعلیآن‌ها را در برابر ایران آسیب‌پذیر باقی بگذارد. به گفته آنها، ایران هنوز درباره برنامه موشکی خود مذاکره نکرده و تضمینی نیز ارائه نداده که کشور‌های خلیج فارس یامتحدان منطقه‌ای تهران هدف حملات آینده قرار نخواهند گرفت.

اچ.‌ای. هلیِر، پژوهشگر مؤسسه خدمات سلطنتی متحد در لندن اذعان داشت: «ایران وارد دوران پساجنگ با اهرم فشاری شده که قبلاً در اختیار نداشت؛ زیرا تنگه هرمز اکنون به ابزار تثبیت‌شده چانه‌زنی تبدیل شده است». اوافزود: «بزرگ‌ترین خطر برای کشور‌های عربی خلیجفارس این بوده که تهران احساس کند قوی‌تر شده و بخواهد بیش از گذشته، بر نظم منطقه‌ای تأثیر بگذارد».

مقام‌های صهیونیست نگران نبود شفافیت درباره مرحله دوم مذاکرات هستند؛ مرحله‌ای که قرار است آمریکا و ایران درباره مسائل هسته‌ای گفت‌و‌گو کنند. دولت ترامپ پیش‌تر نیز در جنگ غزه رویکرد چندمرحله‌ای مشابهی را دنبال کرده بود؛ به این صورت که ابتدا اسرائیل و حماس را برای توقف جنگ تحت فشار قرار داد و موضوع‌هاییمانند خلع سلاح حماس و آینده اداره غزه را به مراحل بعدی موکول کرد. با گذشت هفت ماه، این مسائل همچنانحل‌نشده باقی مانده‌اند.

رژیم صهیونیستی همچنین نگران بوده توافق اولیه دست این رژیم را در لبنان ببندد. نتانیاهو در تماس تلفنیشنبه‌شب به ترامپ گفته رژیمش آزادی عمل خود در لبنان را حفظ خواهد کرد. با وجود تماس‌های مداوم ترامپ و نتانیاهو، رژیم صهیونیستی طرف رسمی مذاکرات نبوده و به گفته منابع آگاه، از کمبود مشورت و اطلاع‌رسانیدرباره روند گفت‌و‌گو‌ها ناراضی است.

ایران در تمام دوران فعالیت سیاسی نتانیاهو یکی از مهم‌ترین محور‌های سیاست او بوده و هر توافقی که در نگاه اشغالگران «ضعیف» تلقی شود، می‌تواند در انتخابات حساس اواخر امسال به جایگاه سیاسی او آسیب بزند. طبق نظرسنجی‌ها، جنگ ایران نیز تاکنون باعث افزایش محبوبیت نتانیاهو نشده و ائتلاف او همچنان در مسیر از دست دادن اکثریت پارلمانی قرار دارد.