همه چیز درباره اسارت خلبانان ایرانی در قطر؛ دوحه باید پاسخگو باشد

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو؛ ماجرای خلبانان ایرانی در قطر به روز‌های نخست جنگ بازمی گردد؛ زمانی که نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی، عملیات‌هایی را علیه مواضع نظامی دشمن در منطقه انجام داد.

در یکی از این عملیات ها، دو فروند جنگنده سوخو ۲۴ نیروی هوایی ارتش برای هدف قرار دادن مواضع نظامی دشمن در خاک قطر عازم منطقه شدند. جنگنده‌ها پس از انجام مأموریت، هنگام بازگشت هدف پدافند قرار گرفتند و خلبانان آنها مجبور به خروج اضطراری شدند.

از میان چهار خلبان حاضر در این دو جنگنده، شهید مجید کاظمی به شهادت رسید و پیکر او پس از بازگشت به کشور، با شکوه تشییع و به خاک سپرده شد.

اما درباره سرنوشت سه خلبان دیگر، یعنی جواد صالحی، عبدالمجید دشتیان و عمران به روشیان، روایت دیگری مطرح شده است؛ روایتی که اکنون به یک پرونده جنجالی میان تهران و دوحه تبدیل شده است.

اسارت سه خلبان ایرانی

بر اساس اطلاعاتی که در رسانه ها منتشر شده، سه خلبان دیگر پس از اجکت زنده مانده و توسط نیروهای نظامی قطر به اسارت گرفته شده اند.

این خبر در شرایطی مطرح شده که ماه ها از وقوع حادثه گذشته و بنا بر همین گزارش ها، امکان دیدار، تماس تلفنی یا دسترسی خانواده های خلبانان و مسئولان ایرانی به آنها فراهم نشده است.

اهمیت این ادعا زمانی بیشتر می شود که موضوع تنها در سطح اخبار رسانه ای باقی نمانده و مقام های نظامی ایران نیز پیگیری رسمی آن را دنبال کرده اند.

اگر این سه خلبان در جریان سقوط جنگنده ها زنده مانده و در اختیار نیروهای قطری قرار گرفته باشند، وضعیت آنها مشمول مقررات حقوق بشردوستانه و قواعد مربوط به اسرای جنگی خواهد بود و قطر موظف است درباره وضعیت آنان توضیح روشنی ارائه کند.

نامه صریح ایران به صلیب سرخ

در همین راستا، سردار سرتیپ پاسدار سید محمد باقرزاده، فرمانده کمیته جست وجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح، نامه ای رسمی به مریانا اسپولیاریک، رئیس کمیته بین المللی صلیب سرخ، ارسال کرده است.

باقرزاده در این نامه خواستار مداخله فوری کمیته بین المللی صلیب سرخ برای روشن شدن وضعیت خلبانان ایرانی شده است.

در این نامه به مواد ۷۰ و ۷۸ کنوانسیون سوم ژنو استناد شده و بر حقوق اسیران جنگی، ضرورت اطلاع رسانی به خانواده ها و دسترسی نمایندگان صلیب سرخ به افراد اسیر تأکید شده است.

اهمیت این نامه در آن است که ایران موضوع را از سطح یک اختلاف رسانه ای با قطر فراتر برده و خواستار ورود یک نهاد بین المللی بشردوستانه به پرونده شده است.

اما پرسش همچنان پابرجاست: اگر این سه خلبان در قطر نیستند، سرنوشت آنها چه شده است؟

فرافکنی قطر به جای پاسخگویی

در سوی مقابل، مقام های قطری اصل بازداشت خلبانان ایرانی را رد کرده اند.

ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت امور خارجه قطر، مدعی شده است که پس از ورود جنگنده های ایرانی به حریم هوایی قطر و بی پاسخ ماندن هشدارهای ارتباطی، نیروهای مسلح این کشور بر اساس قواعد دفاع از قلمرو خود وارد عمل شدند.

او همچنین گفته است تیم های امداد و نجات تنها پیکر یکی از خلبانان را پیدا کرده اند.

اما این توضیحات، به جای آنکه ابهامات پرونده را برطرف کند، پرسش های بیشتری ایجاد کرده است.

اگر سه خلبان دیگر جان باخته اند، پیکر آنها کجاست؟ اگر جان باخته اند، چرا اطلاعات دقیق و مستند درباره سرنوشتشان ارائه نشده است؟ و اگر زنده مانده اند، چرا اجازه دسترسی نهادهای ایرانی و کمیته بین المللی صلیب سرخ به آنها داده نمی شود؟

تکذیب ساده این ادعا نمی تواند پاسخگوی این پرسش ها باشد.

باقرزاده: قطر وقت کشی نکند

فرمانده کمیته جست وجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح نیز در واکنش به مواضع دوحه، تأکید کرده است که یک تیم از کارشناسان زبده نیروی هوایی ایران ماه هاست در انتظار ورود به قطر و انجام بررسی های میدانی است.

به گفته باقرزاده، کارشکنی و وقت کشی مسئولان قطری تاکنون اجازه نداده است این بررسی ها انجام شود.

او خواستار آن شده است که قطر به جای تکذیب و فرافکنی، پاسخگوی عملکرد خود باشد و زمینه بررسی سرنوشت خلبانان ایرانی را فراهم کند.

این بخش از ماجرا اهمیت ویژه ای دارد؛ چرا که اگر دوحه واقعاً چیزی برای پنهان کردن ندارد، چرا اجازه نمی دهد کارشناسان ایرانی و نهادهای بشردوستانه، موضوع را از نزدیک بررسی کنند؟

ماجرای کویت؛ عملیات جسورانه اف ۵ های ایرانی

پرونده سقوط سوخو ۲۴ ها در قطر در حالی بار دیگر مورد توجه قرار گرفته که همزمان، روایت هایی از یکی دیگر از عملیات های نیروی هوایی ایران در روزهای نخست جنگ منتشر شده است؛ عملیاتی که از آن به عنوان یکی از شگفتی های جنگ یاد شده است.

رسانه های آمریکایی از جمله NBC اخیراً به عملیاتی پرداخته اند که در آن دو فروند اف ۵ ایرانی، با وجود قدمت بسیار بالای این جنگنده ها، توانستند از لایه های پدافندی آمریکا عبور کرده و یک پایگاه نظامی این کشور در کویت را هدف قرار دهند.

تصور کنید در برابر شبکه ای از سامانه های راداری و پدافندی آمریکا، جنگنده هایی وارد میدان شوند که از نظر فناوری چند نسل از هواپیماهای مدرن آمریکایی عقب تر هستند؛ اما خلبانان ایرانی با اتکا به مهارت و شناخت میدان نبرد، آنها را به عمق منطقه تحت کنترل دشمن هدایت کنند.

بر اساس روایت منتشر شده، کلید این عملیات پرواز در ارتفاع بسیار پایین، حتی زیر ۵۰ فوت و نزدیک به سطح دریا بوده است.

خلبانان ایرانی با استفاده از ناحیه کور رادارها و پرواز در ارتفاع پایین، توانستند از دید سامانه های پدافندی عبور کنند و خود را به هدف برسانند.

این عملیات از آن جهت قابل توجه است که آمریکا در آن زمان از پیشرفته ترین جنگنده ها و سامانه های پدافندی خود استفاده می کرد؛ با این حال، یک جنگنده قدیمی اف ۵ توانست از این سد عبور کند.

برخی گزارش های منتشر شده حتی مدعی شده اند که حضور اف ۵ های ایرانی در ارتفاع پایین، در جریان عملیات موجب شد پدافند آمریکا در کویت در تشخیص هواپیماهای خودی و دشمن دچار خطا شود و سه فروند اف ۱۶ آمریکایی هدف قرار بگیرند.

البته جزئیات و میزان صحت این ادعاها نیازمند بررسی مستقل است، اما اصل عملیات و حمله به مواضع آمریکا در منطقه، در روایت رسمی ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز بازتاب داشته است.

ارتش ایران در اطلاعیه شماره ۴ خود اعلام کرد که تیزپروازان نیروی هوایی ارتش در چند مرحله، پایگاه های آمریکا در کشورهای حوزه خلیج فارس و اقلیم کردستان عراق را با موفقیت هدف قرار داده اند.

روایتی که برای نیروی هوایی ایران، تنها یک عملیات نظامی نبود؛ نمایش توان خلبانانی بود که در شرایط جنگی، با تجهیزات قدیمی تر اما با مهارت و جسارتی مثال زدنی، وارد آسمان تحت کنترل دشمن شدند.

قطر باید پاسخ بدهد

اکنون این پرونده دیگر نمی تواند صرفاً با تکذیب مقام های قطری مختومه شود.

اگر قطر ادعای اسارت سه خلبان ایرانی را رد می کند، باید مستندات خود درباره سرنوشت آنها را ارائه کند. اگر این افراد جان باخته اند، باید سرنوشت و محل پیکرهایشان روشن شود و اگر زنده هستند، باید امکان دسترسی نهادهای ایرانی و کمیته بین المللی صلیب سرخ به آنها فراهم شود.فرافکنی و وقت کشی نمی تواند جای پاسخ روشن را بگیرد.

ایران رسماً از صلیب سرخ درخواست پیگیری کرده، تیم کارشناسی خود را برای بررسی میدانی معرفی کرده و مقام های نظامی کشور نیز خواستار روشن شدن سرنوشت خلبانان شده اند.

اکنون مطالبه روشن است:قطر باید درباره سرنوشت خلبانان پاسخگو باشد.دوحه باید اجازه بررسی مستقل و میدانی این پرونده را صادر کند و اگر ادعای اسارت را نادرست می داند، با ارائه اسناد و شواهد، سرنوشت این سه خلبان را روشن کند.