گنجینه ۸۰۰ عروسک صحنه‌ای به موزه ماریونت تالار فردوسی رسید

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، آیین بازگشایی و ثبت ملی موزه عروسکی ماریونت تالار فردوسی با حضور جمعی از مدیران فرهنگی، هنرمندان و مسئولان حوزه هنرهای نمایشی در تالار فردوسی بنیاد فرهنگی هنری رودکی برگزار شد.

در این مراسم، مجوز موزه از سوی وزارت میراث فرهنگی به «محمد اله‌یاری» مدیرعامل بنیاد فرهنگی هنری رودکی اهدا شد.

این موزه با همکاری بنیاد رودکی و گروه تئاتر عروسکی «آران» به سرپرستی «بهروز غریب‌پور» راه‌اندازی شده و مجموعه‌ای شامل حدود ۸۰۰ عروسک ماریونت متعلق به اپراهای عروسکی این گروه از سال ۱۳۸۳ تاکنون را در خود جای داده است.

روایت دو دهه اپرای عروسکی ایران در یک موزه

موزه عروسکی ماریونت تالار فردوسی مجموعه‌ای از عروسک‌ها و عناصر نمایشی آثاری را در معرض نمایش قرار می‌دهد که بر پایه ادبیات، تاریخ و اسطوره‌های ایرانی و در پیوند میان نمایش، موسیقی و اپرا شکل گرفته‌اند.

این مجموعه بخشی از روند شکل‌گیری و تداوم اپرای عروسکی در ایران طی بیش از دو دهه اخیر را روایت می‌کند؛ آثاری که در طول سال‌های گذشته بخشی از جریان تئاتر عروسکی معاصر کشور را شکل داده‌اند.

یکی از ویژگی‌های این موزه، نمایش دوره‌ای عروسک‌ها متناسب با رپرتوار اجرایی گروه آران است. بر این اساس، عروسک‌های مربوط به اپراهای مختلف به صورت چرخشی در معرض دید بازدیدکنندگان قرار می‌گیرند تا ضمن حفظ و نگهداری بهتر آثار، امکان معرفی گسترده‌تر آن‌ها فراهم شود.

آموزش ساخت عروسک؛ تجربه‌ای برای بازدیدکنندگان

موزه ماریونت تالار فردوسی با رویکرد آموزشی نیز طراحی شده است و بازدیدکنندگان در قالب تورهای ویژه با مراحل طراحی، ساخت و آماده‌سازی عروسک‌های ماریونت برای حضور روی صحنه آشنا می‌شوند.

این موزه علاوه بر حفظ بخشی از میراث صحنه‌ای اپراهای عروسکی، فرصتی برای شناخت نزدیک‌تر مخاطبان با عروسک‌هایی فراهم می‌کند که طی سال‌های گذشته در تولید آثار مختلف نمایشی مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

عروسک ماریونت یا عروسک نخی، نوعی عروسک نمایشی است که با استفاده از نخ‌ها، رشته‌ها یا میله‌های چوبی و فلزی از بالا کنترل می‌شود و یکی از شناخته‌شده‌ترین شیوه‌های عروسک‌گردانی در جهان به شمار می‌رود.

گروه آران؛ احیای اپرای عروسکی ایرانی

گروه تئاتر عروسکی «آران» در سال ۱۳۸۲ به سرپرستی بهروز غریب‌پور تأسیس شد و به صورت تخصصی به اجرای اپرای عروسکی پرداخت.

این گروه با بهره‌گیری از ظرفیت‌های تعزیه، موسیقی دستگاهی ایران و ادبیات کلاسیک فارسی، تلاش کرده است شیوه‌ای متفاوت از اپرای عروسکی را در ایران توسعه دهد.

گروه آران تاکنون آثاری همچون «رستم و سهراب»، «مکبث»، «عاشورا»، «مولوی»، «حافظ»، «لیلی و مجنون»، «سعدی» و «خیام» را در ایران، اروپا و آسیا اجرا کرده است.

این گروه دارای ۴۰ عضو شامل بازی‌دهنده و صحنه‌یار، یک کارگاه آموزشی با عنوان «مکتب آران» و اکنون یک موزه تخصصی در تالار فردوسی است و فعالیت‌های آن تحت پوشش بنیاد فرهنگی هنری رودکی ادامه دارد.

بهروز غریب‌پور؛ چهره ماندگار تئاتر عروسکی ایران

بهروز غریب‌پور، نویسنده، کارگردان تئاتر و سینما و استاد نمایش عروسکی، متولد ۲۸ شهریور ۱۳۲۹ در سنندج است.

او از سال ۱۳۴۶ تاکنون بیش از ۵۰ نمایش و اپرای عروسکی را طراحی و کارگردانی کرده و بیش از ۲۰ اثر در زمینه نویسندگی و ترجمه در کارنامه هنری خود دارد.

تالار فردوسی؛ خانه اپراهای عروسکی ایران

تالار فردوسی که امروز میزبان موزه ماریونت است، پیش از انقلاب کاربری‌های مختلفی داشته است؛ این بنا در دوره پهلوی اول به عنوان اسطبل شاهی مورد استفاده قرار می‌گرفت، سپس به باشگاه پاس تبدیل شد و در سال‌های پیش از انقلاب نیز کارگاه ساخت دکور، جوشکاری و خیاطی نمایش‌ها و اپراها بود.

این تالار در سال ۱۳۸۱ در مقابل تالار وحدت و در محل کارگاه دکور سابق با ظرفیت ۱۴۰ تماشاگر ساخته شد و در بهمن‌ماه ۱۳۸۲ با اجرای اپرای عروسکی «رستم و سهراب» به کارگردانی بهروز غریب‌پور افتتاح شد.

تالار فردوسی به صورت تخصصی برای اجرای نمایش‌های ماریونت با عروسک‌های حدود ۸۰ سانتی‌متری طراحی شده و طی سال‌های گذشته میزبان آثار مختلف گروه آران و برخی دیگر از کارگردانان حوزه نمایش عروسکی بوده است.