نقش جهانی شهید نصرالله؛ مردی که بعد از شهادت هم در محاسبات غرب ماند

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری دانشجو، در آستانه دومین سالگرد شهادت سید حسن نصرالله، دبیرکل شهید حزب الله، شبکه المیادین در مقاله‌ای تحت عنوان «شهید نصرالله در محاسبات غرب»، به بررسی ابعاد شخصیتی سید شهید مقاومت در رهبری حزب الله طی سه دهه که همواره کابوس محور آمریکایی- صهیونیستی بوده است، پرداخته و نوشت: شهید سید حسن نصرالله برای بیش از سه دهه یکی از چهره‌های ثابت در محاسبات سیاسی و امنیتی غربی‌ها درباره لبنان و منطقه بود.

رهبر بزرگ مقاومت که ۳ دهه در محاسبات غرب باقی ماند

شهید نصرالله رهبری بود که هر اندازه اختلافات و رویارویی غرب با او عمیق‌تر می‌شد، حضورش در محافل تصمیم گیری آمریکا، اروپا و رژیم صهیونیستی پررنگ‌تر می‌گشت. غربی‌ها فشار‌ها و تحریم‌های زیادی علیه سید شهید مقاومت تحمیل کردند، اما نتوانستند نقش ایشان و حزب الله را در معادلات لبنان و فلسطین و به طور کلی منطقه نادیده بگیرند.

بیش از سه دهه بعد از آنکه شهید سید حسن نصرالله به عنوان دبیرکل حزب الله منصوب شد، نام ایشان همواره در گزارش‌های سیاسی، اطلاعاتی و امنیتی آمریکا، اروپا و رژیم صهیونیستی تکرار می‌شد و آنها همواره سخنرانی‌های شهید نصرالله را زیر نظر داشتند.

همچنین غرب و صهیونیست‌ها تلاش‌های اطلاعاتی و جاسوسی زیادی برای رصد ساختار حزب الله انجام دادند و تحریم‌های مالی زیادی را از زمان دبیر کلی شهید نصرالله بر حزب الله تحمیل کردند.

همه اینها نشان می‌دهد که شهید سید حسن نصرالله برای دشمنان و مخالفان خود تنها یک چهره رسانه‌ای نبود، بلکه بخشی از محاسبات آنها در منطقه غرب آسیا به شمار می‌رفت. ایشان دشمن قسم خورده و رهبر جنبشی بود که آمریکا آن را در لیست به اصطلاح «تروریسم» خود قرار داده و تحریم‌های زیادی ضد آن اعمال کرده بود.

اما با این وجود، آمریکا و غرب هرگز در هیچ گونه پرونده جدی در لبنان و منطقه نمی‌توانستند نقش شهید نصرالله را نادیده بگیرند و در واقع مردی که غرب به دنبال مهار نفوذش بود، بخشی از معادله‌ای به شمار می‌رفت که همین غربی‌ها مجبور به درک و تعامل با آن بودند.

تمرکز ویژه غربی‌ها بر سخنرانی‌ها و گفتمان سید شهید مقاومت

در این میان، سخنرانی‌های شهید نصرالله برای غرب صرفاً یک محتوای رسانه‌ای نبود که خیلی زود فراموش شود، بلکه سخنان ایشان پیام‌های سیاسی و امنیتی بودند که باید از نظر زمان، محتوا و دامنه آنها تجزیه و تحلیل می‌شدند و برای سنجش احتمال تشدید یا کاهش تنش مورد استفاده قرار می‌گرفتند.

به عنوان مثال در ژوئن ۲۰۲۴، خبرگزاری رویترز سخنرانی سید نصرالله را به عنوان تحولی با پیامد‌های منطقه‌ای تلقی کرد و هشدار‌های او را به اسرائیل و قبرس گزارش داد و سخنان او را مستقیماً به ترس از تبدیل شدن رویارویی به یک جنگ تمام عیار مرتبط کرد.

البته این یکی از موارد بود و از سال‌های طولانی، سخنرانی‌های شهید سید حسن نصرالله به ویژه هر زمان که تنش‌ها با رژیم صهیونیستی افزایش می‌یافت، در کانون توجه رسانه‌های غربی قرار می‌گرفت، نه صرفاً به عنوان اظهارات محلی، بلکه به عنوان شاخص‌هایی که می‌توانند به پیش‌بینی رویارویی فراتر از مرز‌های لبنان کمک کنند.

اما در تحلیلی نهادینه‌تر، شورای روابط خارجی آمریکا (CFR) شهید سید حسن نصرالله را به عنوان برجسته‌ترین چهره در سیاست لبنان و منطقه برای بیش از سه دهه توصیف کرد و او را فردی دانست که در تبدیل حزب‌الله به یک نیروی سیاسی و نظامی بزرگ در لبنان و منطقه موفق بوده است.

به عبارت دیگر، شهید سید نصرالله نه تنها در رسانه‌های غربی، بلکه در مطالعاتی که سعی در درک ساختار قدرت در غرب آسیا داشتند نیز حضور داشت. در واقع اهمیت شهید نصرالله برای دشمنانش نه تنها از حضور بلاغی او، بلکه از جایگاه او در ساختار حزب‌الله نیز ناشی می‌شد.

وزارت خزانه‌داری آمریکا در تصمیم تحریم‌های خود در سال ۲۰۱۸، شهید نصرالله را به عنوان دبیر کل، رئیس مجلس شورا، مرجع عالی و فرمانده مستقیم دستگاه نظامی و امنیتی حزب الله معرفی کرد. ایالات متحده پیش از این هم از سال ۱۹۹۵، تحریم‌هایی را علیه او اعمال کرده بود؛ بنابراین غربی‌ها صرفاً بر اساس سخنان شهید نصرالله سیاست‌های خود را در قبال ایشان ترسیم نمی‌کردند و سازمان‌ها و نهاد‌هایی که حزب‌الله را تهدیدی برای منافع خود می‌دانستند، صرفاً منتظر شنیدن سخنان او نبودند. بلکه در طول سال‌ها، سیستم گسترده‌ای از نظارت سیاسی، امنیتی و مالی بر شهید نصرالله و جنبش حزب الله ایجاد کرده بودند.

اما درباره رژیم صهیونیستی، خبرگزاری رویترز به وضوح میزان این تحرکات جاسوسی و نظارتی را آشکار می‌کند. در تحقیقاتی که بعد از ترور شهید سید حسن نصرالله در سپتامبر ۲۰۲۴ منتشر شد، به نقل از یک منبع آگاه آمده است که اسرائیل نزدیک به بیست سال تلاش‌های اطلاعاتی خود را بر حزب‌الله متمرکز کرده بود و عملیاتی که سید حسن نصرالله را هدف قرار داد، در اوج یک فرآیند طولانی نفوذ و نظارت انجام شد.

فشار‌های سیاسی و محاصره مالی

غرب در مقابله با شهید سید حسن نصرالله و حزب الله صرفاً متمرکز به یک ابزار و روش نبود و تحریم‌های مالی، محدودیت‌های حقوقی و تلاش برای منزوی کردن حزب الله در عرصه بین‌المللی، بخش دیگری از این سیاست غربی‌ها به شمار می‌رفت.

در ۱۶ مه ۲۰۱۸، وزارت خزانه‌داری ایالات متحده، با هماهنگی کشور‌های خلیج فارس، تحریم‌هایی را علیه اعضای مجلس شورای حزب‌الله، از جمله شهید سید حسن نصرالله اعلام کرد. در سال ۲۰۱۹ نیز انگلیس حزب‌الله را به‌طور کامل ممنوع اعلام کرد و گفت دیگر میان شاخه سیاسی و نظامی آن تمایزی قائل نیست؛ بنابراین تقابل غرب با شهید نصرالله و حزب الله به یک کمپین فشار چندجانبه تغییر یافت: تحریم‌ها علیه رهبری، هدف قرار دادن شبکه‌های تأمین مالی، محدودیت‌های قانونی و تلاش برای محدود کردن توانایی حزب‌الله برای فعالیت در سطح بین‌المللی.

بازیگری که هیچ‌کس نمی‌توانست او را نادیده بگیرد

شورای روابط خارجی آمریکا در تحلیلی، شهید سید حسن نصرالله را به عنوان شخصیتی محوری در سیاست لبنان و منطقه، برای بیش از سه دهه، توصیف می‌کند و دوران او را با تبدیل حزب‌الله به یک نیروی سیاسی و نظامی تأثیرگذار در لبنان و منطقه مرتبط می‌داند.

حتی در نهاد‌های آمریکایی که حزب‌الله را دشمن خود می‌دانند، شهید سید نصرالله همچنان یک بازیگر حاضر و ضروری در هرگونه تحلیل جدی از چشم‌انداز لبنان یا منطقه باقی ماند.

غرب همواره مواضع شهید سید حسن نصرالله را تحلیل می‌کرد، انتخاب‌هایش را زیر نظر داشت و تأثیر آنها را بر توازن قدرت در لبنان و منطقه ارزیابی می‌کرد.

در واقع از نظر غربی‌ها نفوذ شهید سید نصرالله صرفاً با اظهارات او سنجیده نمی‌شد، بلکه با توانایی حزب‌الله در تأثیرگذاری بر روند وقایع میدانی نیز سنجیده می‌شد.

قهرمانی که مرگ نمی‌تواند حضورش را از بین ببرد

به این ترتیب قدرتی که تحت رهبری شهید نصرالله در حزب الله جمع شده بود، به او اجازه داد تا از مرز‌های رهبری سازمانی فراتر رود و به بخشی از معادلات گسترده‌تر مربوط به لبنان، امنیت مرزی با اسرائیل و توازن قدرت منطقه‌ای تبدیل شود.

در ارزیابی‌های استراتژیک غرب، شهید سید حسن نصرالله صرفاً یک رهبر در توازن قدرت سنتی نبود، بلکه دشمنی بود که نامش مترادف با مقابله با پروژه‌هایی با هدف ترسیم مجدد نقشه و تجزیه منطقه و به ویژه پروژه اسرائیل بود که از نظر نظامی و ایدئولوژیکی انجام می‌شد.

علاوه بر این، قدرت شهید سید حسن نصرالله در نگاه دشمنانش محدود به سلاح نبود، بلکه به توانایی او در پرورش آگاهی، بسیج مردم و تبدیل مقاومت از یک رویارویی نظامی به یک گفتمان سیاسی و فکری که فراتر از مرز‌ها بود، گسترش می‌یافت.

درست است که با شهادت سید حسن نصرالله ما یک رهبر استثنایی در مقاومت را از دست دادیم، اما اینکه جسم ایشان در میان ما نباشد به معنای پایان حضور ایشان نیست و بعد از دو سال از شهادت سید بزرگ مقاومت، نام او همچنان در تحلیل یک دوره کامل در تاریخ لبنان و منطقه حضور دارد.

نکته قابل توجه اینجاست که شهید نصرالله هنوز هم به عنوان یک عنصر کلیدی در محاسبات غربی‌ها باقی مانده و صرفاً یک نام در یک دوره گذرا نبود، بلکه بخشی جدایی ناپذیر از یک دوره کامل است و تاثیر و مسیر مقاومتی ایشان تا ابد احساس می‌شود.