جنبش حماس و 24 سال مقاومت

گروه بین الملل «خبرگزاری دانشجو»: روزهایی که آن را سپری می کنیم مصادف است با بیست و چهارمین سالگرد تاسیس جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) است. در این نوشتار بر انیم اشاره کوتاهی به چگونگی شکل گیری این جنبش مردمی و پایه های آن از زمان اشغال سرزمین فلسطین اشاره کنیم. حماس طی 24 سال گذشته مبنای خود را بر جهاد با رزیم صهیونیستی قرار داده است، مبنایی که آنچنان که رهبران حماس بر آن تاکید می کنند (سخنرانی اسماعیل هنیه نخست وزیر دولت مردمی فلسطین) مبارزه مسلحانه و مقاومت در برابر دشمن صهیونیستی جهت آزادی سرزمین فلسطین (از بحر تا نهر) ادامه خواهد داشت.
 
جنبش حماس:

 

حماس نام اختصاری (حرکه المقاومه الاسلامیه) بوده که جنبش مقاومت مردمی ـ ملی است که تلاش می کند زمینه را برای آزادی و رهایی ملت فلسطین از ظلم و جور و همچنین آزاد سازی سرزمین غصب شده و مقابله با طرح صهیونیستی برخوردار از حمایتهای نیروهای استکباری فراهم آورد.

 

جنبش حماس یک جنبش جهادی بمعنای فراگیر کلمه و بخشی از فرآیند نهضت اسلامی است که معتقد است،‌ این نهضت، بهترین شیوده جهت آزاد سازی فلسطین از رود تا دریاست. حماس یک جنبش مردمی، و به تعبیری عملی عبارت از جریان گسترده مردمی و ریشه در آحاد مردم فلسطین و امت اسلامی دارد.

 حماس عقاید و مبانی اسلامی را اصلی ثابت برای هر تلاش علیه دشمن می داند. دشمنی که با مبنائی اعتقادی پرچمدار دشمنی با همه حرکتها و طرح بیدارگری است. جنبش “حماس” همة آنانی را که به اصول جنبش معتقد بوده و آماده پذیرش پیامدهای درگیری و مقابله با طرح صهیونیسم باشد، در صفوف خود جای می دهد.
 
انتفاضه سنگ:

این انتفاضه، نهضت انقلابی مردمی جدید ملت فلسطین بود و همان سنگ های انتفاضه بود که طرف های خاموش و ساکت در مقابل اقدامات رژیم صهیونیستی را بیدار کرده و به حرکت واداشت. مورخان نیز از همان زمان و از تاریخ 9 دسامبر 1987 بود که توجه خود را بر روی حوادث و رویدادهای فلسطین معطوف کردند. پس باید درود فرستاد به سنگ ها و لاستیک های شعله ور و موانع و سنگرها و کوکتل مولوتف ها و راهپیمایی ها و شعارهای نوشته شده بر روی دیوارها و پرچم ها و پلاکاردها و اعتصاب ها و روند کلی اداره امور فلسطین.. و در راس همه آنها، باید درود فرستاد به شهدا و مجروحان و تبعیدی ها و اسرای انتفاضه نخست فلسطین.

تقدیر این بود که جنبش مقاومت اسلامی (حماس) از رحم همین انتفاضه بزرگ ملت فلسطین زاده شود؛ به ویژه که رهبران جنبش اسلامی در غزه قبلا تصمیم به انجام یک تحرک میدانی گرفته بودند و این تصمیم در چندین مورد رسما عملی شد که از مهمترین آنها می توان به برخورد مسئولانه و قوی با حادثه 8 دسامبر 87 بود و بدین ترتیب، این تصمیم در قالب عملی منجر به تاسیس جنبش حماس در تاریخ 14 دسامبر شد تا این جنبش به عنوان شاخه جماعت اخوان المسلمین در فلسطین فعالیت کند.

حماس در آن دوره از دروازه بزرگ وارد میدان جهاد و مقاومت شد و دست به اقدامات ابتکاری متعددی اعم از استفاده از سنگ تا اقدام به حمله و استفاده از تونل ها و در نهایت عملیات شهادت طلبانه و شلیک موشک و گروگان گیری نظامیان صهیونیستی زد.. این جنبش شیوه های ابتکاری در عرصه مقاومت خلق کرد و آن مفاهیمی را که به فراموشی سپرده شده بودند، احیا کرد. از جمله این معانی و مفاهیم متعالی می توان به ترکیب حکومت و مقاومت و پایان دادن به سیاست تبعید پس از ایستادگی در حادثه مرج الزهور و تقدیم رهبران خود در راه شهادت اشاره کرد.

اما تاسیس حماس یک حادثه گذرا و عادی نبود، بلکه یک اقدام اساسی و موثر و مفید بود که توانست معادلات را تغییر داده و مفاهیم را اصلاح و احیا نموده و اعتبار از دست رفته مساله فلسطین را به آن بازگرداند و به احتکار قدرت پایان دهد و در کل تصویر کلیشه ای مقاومت را تغییر دهد.

موفقیت چشمگیر و پیشرفت بی وقفه حماس در عرصه های سیاسی و نظامی و امنیتی و اجتماعی و تبلیغی و بین المللی طی 24 سال گذشته، ناشی از عمق و پیشینه بیش از 66 ساله آن بود، یعنی زمانی که جریان مادر جنبش حماس یعنی جریان اخوان المسلمین فلسطین در سال 1945 به صورت رسمی در فلسطین اعلام موجودیت کرد.

حماس ادامه راه انقلاب قسام و جهاد عبد القادر حسینی و عملیات های گردان های اخوان در سال 48 میلادی و جهاد اخوان در مقابل طرح های وطن جایگزین و اسکان آوارگان فلسطینی در کشورهای دیگر و اردوگاه های شیوخ در اردن و انقلاب مساجد در سال 1982 و تحرکات مردمی و دانشجویی بود که در نهایت به شعله ور شدن انتفاضه نخست فلسطین منجر شد و بدین ترتیب جنبش حماس متولد شد.

پس می توان گفت که حماس پوستینی تازه بر جسمی قدیمی و نسخه ای جدید از شیوه فکری و اخلاقی اصیل و میوه رسیده بذرهای کاشته شده در اعماق زمان و تاریخ و جغرافیا و دانه افشانی های جماعت اخوان در مساجد و مدارس و موسسات و دانشگاه ها و جمعیت ها و سندیکاها بود..

شاید حماس الان جشن 24 سالگی اعلان موجودیت رسمی خود را پشت سر می گذارد، اما سن واقعی آن 66 سال است؛ لذا باید به این مساله توجه شود که این جنبش که نامش شهره آفاق شده و یادش لرزه بر اندام تمامی دشمنان و مخالفان می اندازد، تنها محدود به باریکه غزه نیست که بتوان آنرا در این منطقه محاصره کرد و یا محدود به کرانه باختری نیست که بتوان از آنجا ریشه کن نمود. این جنبش در یک شخص خلاصه نمی شود که بتوان وی را ترور کرد و یا یک سازمان مالی نیست که بتوان آنرا به افلاس کشید. آری، حماس یک داستان سطحی نیست که بتوان آنرا تحریف کرد، بلکه هم فرد و هم جماعت است، هم ملت و هم دولت است، هم بیانیه صادر می کند و هم سلاح به دست می گیرد، هم مال و اموال دارد و هم سلاح و تجهیزات جمع می کند، و در عین حال، یک تفکر و از سوی دیگر یک مبدأ است و عمر آن از دوره معاصر فراتر می رود و از لحاظ جغرافیایی نیز گسترده تر از محدوده فلسطین است. البته قبل از هر چیز باید به این مساله نیز اشاره کرد که این جنبش یک گروه و تشکل الهی و معتقد به دین و شرایع آسمانی است که قدرتی الهی و نه بشری دارد و همواره در وجدان و خاطره ملت ها و امت حاضر است.