آیا سرکردگان طالبان از گوانتانامو آزاد می شوند؟!

گروه بین الملل «خبرگزاری دانشجو»: مقامات و تحلیلگران می گویند خشونت ها و شورش های خونین در افغانستان در سال جدید هم ادامه خواهد یافت اما برغم تردیدهای موجود، نشانه هایی از مذاکرات بین دولت و طالبان وجود دارد که ممکن است سرانجام به موافقتنامه صلح در افغانستان منجر شود. این مسئله تا حد زیادی به آزادی رهبران ارشد طالبان بستگی دارد که هم اکنون در زندان گوانتانامو در کوبا و همچنین در پاکستان بازداشت هستند.
 
یکی از اعضای شورای عالی صلح افغانستان که حامد کرزای رئیس جمهور این کشور آن را در سال دو هزار و ده به منظور آغاز مذاکرات با گروه طالبان و صلح با این گروه تشکیل داد می گوید این سازمان از آمریکا درخواست کرده است برخی از رهبران ارشد طالبان را که در گوانتانامو و پاکستان بازداشت هستند به عنوان یک اقدام اعتماد ساز، آزاد کند. ارسلا رحمانی وزیر سابق طالبان که اکنون از اعضای شورای عالی صلح افغانستان است افزود ما رسما فهرستی ده نفره را به دولت آمریکا ارائه و درخواست کرده ایم آنها از زندان گوانتانامو و همچنین زندان هایی در پاکستان آزاد شوند.
 
وی در مصاحبه با خبرگزاری آلمان تصریح کرده است که این افراد واقعا می توانند به مذاکرات صلح با طالبان کمک کنند زیرا آنها از اعضای معروف و قابل اعتماد طالبان به شمار می روند. یک مقام دولت افغانستان تایید کرد آمریکا درحال بررسی مبادله رهبران طالبان به عنوان یک اقدام اعتماد ساز است. وی که خواست نامش فاش نشود افزود اما این روند باید تحت رهبری دولت افغانستان انجام شود. این مقام افغان تصریح کرد: « ما خواستار آن هستیم که دولت افغانستان در هرگونه تصمیم گیری درخصوص مذاکرات با طالبان دخیل باشد.

 

وی اظهار داشته است که ما از دولت آمریکا می خواهیم که این رهبران طالبان را به افغانستان تحویل دهد زیرا اطلاعاتی دریافت کرده ایم که نشان می دهد آمریکا قصد دارد آنها را به قطر تحویل دهد و نه افغانستان.
 رحمانی گفت دولت افغانستان از آمریکا درخواست کرده است پنج نفر از بیست رهبر طالبان را که در زندان گوانتانامو بازداشت هستند آزاد کند.

 

خیرالله خیرخواه وزیر کشور سابق طالبان و همچنین محمد فاضل و نور نورالله نوری در میان این پنج نفر هستند. وی افزود دولت افغانستان همچنین از پاکستان درخواست کرده است ملا برادر را که اوایل سال دو هزار و ده بازداشت شد و همچنین ملا عبیدالله آخوند را که در زمان رژیم طالبان وزیر دفاع بود به همراه ملا ترابی وزیر دادگستری رژیم طالبان آزاد کند. بااین حال گروه طالبان که از سال هزار و نهصد و نود و شش تا سال دو هزار و یک بر افغانستان حکومت داشت هرگز مذاکرات صلح با دولت افغانستان را تایید نکرده است.
 
حامد کرزای هفته گذشته اعلام کرد با دایر شدن دفتر گروه طالبان در قطر به منظور کمک به پیشبرد روند مذاکرات صلح بین دولت افغانستان و طالبان موافقت کرده است اما زبیح الله مجاهد سخنگوی گروه طالبان تاکید کرد هیچ اطلاعی در این زمینه ندارد. برخی ها در غرب همچنان امیدوارند پاکستان با استفاده از نفوذ خود، طالبان در افغانستان را متقاعد به آغاز مذاکرات صلح با دولت این کشور کند.

 

تماس ها با طالبان تاکنون هیچ نتیجه ای درپی نداشته است و باتوجه به اینکه دولت افغانستان به تنهایی قادر به تامین امنیت و حل مشکلات اقتصادی در این کشور نخواهد بود، ممکن است خروج نیروهای خارجی از افغانستان این کشور را با خطر آغاز یک جنگ داخلی روبرو کند.

 

به هرحال تحلیلگران می گویند مقامات در افغانستان درحال از دست دادن اعتقاد خودشان به روند کنونی مذاکرات صلح با طالبان هستند زیرا هیچ نشانه ای از کاهش خشونت ها در این کشور به چشم نمی خورد و رابط های گروه طالبان کشته یا بازداشت شده اند یا اینکه حقه باز و قاتل از آب درآمده اند. اگرچه بسیاری از مقامات افغان همچنان می گویند از این مذاکرات حمایت می کنند اما درمورد اینکه چنین مذاکراتی چه نتیجه ای درپی خواهد داشت اظهارنظر چندانی نمی شود. شورای عالی صلح افغانستان که مجمعی متشکل از هفتاد نفر از سیاستمداران و رهبران قومی و قبیله ای این کشور است ظاهرا به پیشرفت چندانی دست نیافته است. کرزای در این ارتباط می گوید ترور برهان الدین ربانی رئیس جمهور اسبق افغانستان و رئیس این شورا یکی از عوامل مهم در ناکامی تلاش ها برای مذاکرات صلح با طالبان است.
 
عبدالحکیم مجاهد معاون اول شورای عالی صلح افغانستان گفته است: ترور ربانی باعث ناامیدی و آشفتگی شد اما ما باید برغم ترور ربانی، تلاش ها برای صلح با طالبان را ادامه دهیم. مجاهد افزود همه می دانند که راه حل نظامی، راه حل مناسبی نیست. وی تصریح کرد نیروهای افغان و نیروهای بین المللی از زمان سرنگونی رژیم طالبان تاکنون یعنی طی ده سال گذشته قادر به مهار طالبان نبوده اند.

 

بنابراین هیچ گزینه ای جز مذاکرات باقی نمی ماند. مجاهد گفت ما تصمیم گرفته ایم فعالیت های شورای عالی صلح را احیا کنیم.

 

ما دستورالعمل های خاص خودمان را برای مذاکرات داریم و بر این اساس به مذاکرات خودمان ادامه خواهیم داد. وی بااین حال به جزئیات مربوط به دستورالعمل های تجدیدنظر شده اشاره نکرد. کرزای گفته است: « ما همیشه تلاش کرده ایم به هر وسیله ممکن، صلح در افغانستان را برقرار کنیم اما گروه طالبان و حامیان آن با ترور و کشتار به این تلاش ها پاسخ داده اند.

 

عبدالهادی خالد ژنرال سابق افغان گفت تلاش های صلح کرزای تاکنون مانند شلیک تیر هوایی بدون هیچگونه هدف خاصی بوده و هیچ پیشرفتی نداشته است. وی افزود هرکسی که افغانستان در گذشته تلاش کرده بود به عنوان فرستاده صلح طالبان با وی تماس برقرار کند یک شیاد واقعی از آب درآمد.

 

دولت افغانستان سال گذشته با ملا برادر از فرماندهان ارشد طالبان مذاکره کرد اما پاکستان چند روز وی را بازداشت کرد. خالد که معاون سابق وزیر کشور افغانستان است تصریح کرد پس از آنها افغانستان تلاش کرد با ملا منصور یکی دیگر از فرماندهان ارشد طالبان مذاکره کند که وی نیز یک مغازه دار از آب درآمد . تازه ترین اقدام طالبان نیز کشتن استاد ربانی بود.

 

عامل ترور ربانی بمب را در دستار خود مخفی کرده بود. وی گفت طالبان هیچ هدف خاصی ندارد و ما درحال گفتگو با آنها درباره یک هدف نامشخص هستیم. ما حتی نمی دانیم آنها کجا زندگی می کنند و عملیات خودشان را از کجا انجام می دهند.

 

طرح مذاکره با طالبان در حالی از سوی ایالات متحده در بازه ی کنونی مطرح می شود که دولت وقت آمریکا در سال 2001 و به بهانه مبارزه با تروریسم به این کشور حمله نمود. اکنون سوال اساسی این است که با وجود اشغال 10 ساله ی افغانستان و کشته و مجروح شدن صدها هزار افغان، گفتگو با تروریست های طالبان چه معنایی دارد؟ آیا هدف از گفتگو پذیرش شکست های ایالا متحده طی سالیان اخیر نیست.

 

پذیرش مذاکره با گروه طالبان به منزله ی پذیرش نفوذ گسترده آنها در جامعه افغانستان است و نشانی از عدم موفقین سیاست های نظامی امریکا در این کشور. باز گشایی دفتر این گروه در قطر که با چراغ سبز آمریکا همراه بوده است دلیلی واضح بر این امر می باشد.

 

مقامات ایالات متحده انگونه که کرزای رئیس جمهور افغانستان بیان داشته بدون اطلاع حتی دولت مرکزی کابل به مذاکره با این گروه پرداخته است، امری که نشان دهنده آن است که مقامات کاخ سفید بدنبال آنند به شکلی آبرومندانه از افغانستان خارج گردند و با خروج خود همچنان منافعشان در این کشور حفظ گردد.