اسرائیل باید از حمله سال 1981 خود به عراق درس بگیرد

به گزارش خبرنگار حوزه بین‌الملل «خبرگزاری دانشجو» به نقل از واشنگتن پست، در تاریخ 7 ژوئن 1981، هشت فروند جنگنده اف-16 اسرائیلی که توسط شش فروند اف-15 اسکورت و محافظت می‌شدند، 16 بمب 2000 پوندی را در راکتور هسته ای -تقریبا تکمیل شده- اوسیراک عراق فرو ریختند.

مناخیم بگین، نخست وزیر اسرائیل و آریل شارون، وزیر دفاع اين كشور، این راکتور را مرکز اصلی تحقق جاه‌طلبی‌های صدام حسین، رئیس جمهور وقت عراق، برای ساختن سلاح‌های هسته ای دانسته و معتقد بودند که این تاسیسات تهدیدی جدی برای اسرائیل است.

گزارش‌های اطلاعاتی نشان می‌دادند که تاسیسات هسته ای اوسیراک، بزودی عملیاتی خواهد شد و بگین دو روز پس از این حمله به عموم مردم این گونه توضیح داد: «ما این انتخاب را در همین زمان انجام دادیم، نه بعداً؛ چرا که ممکن است بعدا خیلی دیر شده باشد؛ شاید برای همیشه و اگر ما دو، سه یا چهار سال بیکار می‌نشستیم و صدام حسین می‌توانست سه، چهار یا پنج بمب برای خودش بسازد، آنگاه هولوکاست دیگری در تاریخ مردم یهود رخ می‌داد.»

سه دهه بعد، به طرز مرموزی استدلال مشابهی در مورد تهدید یک «ایران مسلح به سلاح هسته ای» شنیده می‌شود و در ماه مه گذشته، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در جلسه مشترک کنگره ایالات متحده گفت: «لولای تاریخ به زودی خواهد چرخید؛ زیرا بزرگ‌ترین خطر علیه ما، ممکن است دست به اقدام بر علیه ما بزند؛ رژیم نظامی ایران اسلامی که ممکن است مسلح به سلاح‌های هسته ای بشود.»

ايهود باراک، معاون نخست وزیر در ماه فوریه، طی دو سخنرانی در اسرائیل در مورد اقدام نظامی احتمالی علیه ایران، مانند مناخیم بگین گفت: «کسانی که می‌گویند "بعداً"، شاید بعدها دریابند که "بعداً "خیلی دیر بوده است» و در اواخر ماه گذشته، باراک اوباما نیز با اشاره به مخالفت خود با حمله 1981 اسرائیل به عراق، گزارش شیمون پرز، رئیس جمهور اسرائیل در مورد حمله احتمالی به ایران را بی اعتبار خواند.

با توجه به تهدیدات اسرائیلی‌ها برای حمله به ایران، به نظر می‌رسد حمله به اوسیراک به مانند مدلی از یک جنگ پیشگیرانه موثر بوده است؛ در هر صورت، صدام حسین هرگز نتوانست به بمب دست یابد و اگر اسرائیل قادر باشد دوباره با چنین حرکتی، از دست یافتن به بمب هسته ای توسط دشمن خود جلوگیری کند، می‌تواند دوباره آن را انجام دهد، اما نگاه دقیق به ماجرای اوسیراک و تحقیقات اخیر دانشگاهی و خاطرات منتشر شده افراد درگیر در برنامه اتمی عراق، نشان می‌دهند که اسرائیل نباید به ایران حمله کند.

صدام حسین در سال 1981، در آستانه ساخت بمب هسته ای نبود؛ او در اواخر دهه 1970، به این فکر افتاد که عراق باید به سلاح‌های هسته ای دست یابد و امیدوار بود از راکتور اوسیراک برای پیشبرد این هدف استفاده کند، اما شواهد جدید نشان می‌دهد که قبل از حمله اسرائیل، هنوز صدام حسین تصمیم به راه اندازی یک برنامه کامل تسلیحاتی نگرفته بوده است.

به گفته محقق نروژی به نام مالفرد براوت هگهامر که در برنامه هسته ای عراق، یک مقام برجسته به حساب می‌آمد «در آستانه حمله به اوسیراک... برنامه عراق برای دستیابی به توانایی ساخت سلاح‌های هسته ای، بدون جهت و نامنظم بوده است.»

علاوه بر این، تحقیقات سال 2005 دکتر دن ریتر، استاد علوم سیاسی دانشگاه اموری، جزئیات بیشتری را مطرح می‌سازد: «راکتور اوسیراک به گونه ای طراحی نشده بود که کارآمدی تولید پلوتونیوم تسلیحاتی را داشته باشد؛ اگر صدام حسین تصمیم گرفته بود با استفاده از اوسیراک به توسعه سلاح‌های هسته ای بپردازد، باز هم چندین سال و شاید حتی تا دهه 1990 طول می‌کشید که صدام برای ساختن تنها یک بمب، به اندازه کافی پلوتونیوم تولید کند و حتی با داشتن مواد شکافت پذیر به اندازه کافی، عراق هنوز قبل از حمله اسرائیل قصد ساختن بمب هسته ای را نداشت.»

البته اکنون، برنامه هسته ای ایران پیشرفته تر از برنامه صدام حسین در سال 1981 است، اما جمهوری اسلامی ایران هنوز در آستانه ورود به باشگاه دارندگان سلاح هسته ای نیست و با توجه به اسناد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، «شاید» ایران بخواهد به سلاح هسته ای دست یابد.

اگر ایران، فردا برای ساخت یک بمب اتمی تصمیم بگیرد، احتمالا تا حدود یک سال دیگر به توانایی فنی برای تولید یک بمب هسته ای آزمایشی دست می‌یابد و تا چند سال پس از آن قادر به ساخت یک موشک خواهد بود، اما جیمز کلپر، مدیر اطلاعات ملی آمریکا در 16 فوریه امسال به کمیته سلاح مجلس سنا گفت: به نظر می‌رسد که ایران هنوز تصمیم به ساخت بمب هسته ای نگرفته است.

علاوه بر این، بعید است که ایران در آینده ای نزدیک اقدام به ساخت یک بمب هسته ای کند؛ زیرا اگر چنین بود احتمالا بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی میزان غنی‌سازی برای رسیدن به سطح درجه تسلیحاتی در تاسیسات اعلام شده ایران را تشخیص می‌دادند؛ البته اگر چنین عملی از سوی ایران سر بزند، با واکنش شدید بین‌المللی مواجه خواهد شد و حتی اگر ایران بخواهد به صورت پنهانی برنامه تسلیحاتی خود را پیش ببرد، به سال‌ها زمان احتیاج دارد.

همچنین، حمله اسرائیل به تاسیسات هسته ای ایران خطرناک‌تر و کمتر از حمله به اوسیراک موثر خواهد بود؛ زيرا در سال 1981، تعداد نسبتا کمی از هواپیماهای اسرائیل 600 مایل را بر فراز اردن، عربستان و عراق طی کردند تا به تنها نیروگاه آسیب پذیر عراق که تاسیساتش روی زمین ساخته شده بود، حمله کنند؛ این شاهکار اسرائیل، آسان به دست آمد، اما در مقایسه با پیچیدگی حمله به تاسیسات هسته ای ایران، حمله به اوسیراک کار بسیار ساده ای به نظر می‌رسد.