مواضع ایران در کنفرانس بین المللی بررسی مسائل پناهندگان افغانی در ژنو تبيين شد

به گزارش خبرنگار بین الملل «خبرگزاری دانشجو» سیدمحمدرضا سجادی، سفیر و نماینده کشورمان نزد دفتر اروپایی سازمان ملل در ژنو به تبیین مواضع و تشریح اقدامات جمهوری اسلامی ایران در خصوص بیش از یک میلیون پناهنده افغانی در کشورمان پرداخت.

 

در این رابطه ایشان اظهار داشت، جمهوری اسلامی ایران یکی از بزرگترین کشورهای میزبان پناهندگان و آوارگان در جهان بوده و هنوز با گذشت بیش از سه دهه به میزبانی خود ادامه میدهد. حضور طولانی مدت میلونها پناهنده و آواره در ایران فشارهای فراوان اجتماعی اقتصادی متعددی را بر ظرفیت کشور در بخشهای مختلف از جمله در زمینه های امنیتی، اشتغال، آموزش، بهداشت و درمان تحمیل کرده است.

 

دولت جمهوری اسلامی ایران با انجام هفتمین دوره سرشماری پناهندگان و آوارگان، اطلاعات جمعیت پناهنده را به روز نموده و کارتهای اقامت هوشمند برای حدود یک میلیون پناهنده و آواره صادر کرده است.

 

همراه با سرشماری، دولت دو طرح شناسایی افراد آسیب پذیر و بیمه درمانی را با همکاری کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان انجام داده است. اجرای این طرح گواه روشنی بر کیفیت بالای خدمات جمهوری اسلامی ایران به انبوه پناهندگان و آوارگان می باشد.

 

نامبرده در ادامه افزود: میهمان نوازی و سخاوتمندی جمهوری اسلامی ایران همواره فراتر از استانداردهای بین المللی بوده است. هزینه های سنگین 290،000 دانش آموز، 7500 دانشجو، 3000 بیماران خاص پرداخت میشود. حدود 240000 فرصت شغلی توسط پناهندگان و آوارگان اشغال شده و مبالغ زیادی از دستمزد آنها به کشورشان ارسال میشود. هزینه های بخشهای مختلف از جمله اشتغال، بهداشت و درمان، آموزش، حمل و نقل عمومی و امنیت سالانه میلیاردها دلار به کشور من تحمیل می نماید. کاملا واضح است هزینه های یاد شده با مبلغی که جامعه بین المللی به فراخوان مساعدت سالانه کمیساریای عالی پناهندگان، که در بهترین شرایط به 39 میلیون دلار در سال 2011 برای پناهندگان در کشور من اختصاص یافت، قابل مقایسه نمی باشد.

 

درحالیکه ما از افزایش مساعدت طی سه سال گذشته قدردانی میکنیم، بایست خاطر نشان سازم که بودجه تخصیص داده شده کمیساریای عالی پناهندگان حتی نیازهای یک روز میلیونها پناهنده را تامین نمی نماید.

 

از سوی دیگر با اجرای قانون حذف سوبسیدها و به روز شدن قیمتها، که قیمت کالاهای اساسی را افزایش داده است، لزوم افزایش کمکهای بین المللی به پناهندگان در کشور من به شدت احساس میشود.

 

سید محمدرضا سجادی با اشاره به اهداف ترسیم شده برای این کنفرانس، اظهار داشت، هدف نهایی این کنفرانس حمایت از بازگشت داوطلبانه، ادغام مجدد پایدار و مساعدت به کشورهای میزبان میباشد. مایلم به اطلاعتان برسانم که پس از تغییرات اساسی و روی کار آمدن دولت قانونی در افغانستان تعداد زیادی از پناهندگان و آوارگان افغان به کشورشان بازگشتند. در چارچوب توافقنامه های سه جانبه و برنامه بازگشت داوطلبانه میان جمهوری اسلامی ایران، افغانستان و کمیساریای عالی پناهندگان از سال 2001 ما بازگشت حدود یک میلیون و چهارصد هزار نفر به افغانستان شاهد را بودیم.

 

در خصوص بازگشت پناهندگان، درحالیکه جمهوری اسلامی ایران از بازگشت داوطلبانه، به عنوان یک راه حل مرجح و پایدار که در کنوانسیون 1951 ژنو تاکید شده، حمایت میکند، ما بر این باوریم که جامعه بین المللی نیز بایست مسئولیت خود را در فراهم آوردن طرق و شرایط ادغام مجدد در کشور مبدا و تمامی خدمات مورد نیاز پناهندگان بازگشتی افغان به کشورشان را جدی بگیرد.

 

جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از کشورهای اصلی متاثر از مسئله پناهندگان طولانی مدت بر این باور است که از میان راه حلها، بازگشت داوطلبانه به بهترین وجه خواست و منافع تمامی طرفها را تامین می نماید. بر اساس بررسی های به عمل آمده، این واقعیت که چرا بازگشت داوطلبانه پناهندگان و آوارگان افغان بسیار کاهش یافته است به مسائلی از قبیل سکونت، اشتغال و امکانات رفاهی پایین آنها در بازگشت به کشورشان بازمیگردد. این عاملی است که انگیزه آنها برای بازگشت را کاهش میدهد.

 

سفیر کشورمان در ژنو افزود: در جمعبندی نشستهای مرتبط قبلی تصریح شده است که مشکلات داخلی افغانستان خصوصا کمبود مسکن، فرصتهای شغلی، آموزش، امکانات بهداشتی و همچنین روند تدریجی بازسازی منجر به کاهش سرعت بازگشت شده است. پیشرفت و ارتقا این روند مستلزم همکاری و مشارکت تمامی اعضای جامعه بین المللی در تقسیم بار هزینه ها و مسئولیتهای مربوطه میباشد. مبالغ ناچیز و کمکهای دلسوزانه انگیزه ای برای بازگشت ایجاد نمیکند و حتی در صورت بازگشت داوطلبانه، ادغام مجدد پایدار نخواهد بود. بنا بر این سیاستها و نگرشها نسبت به بازگشت داوطلبانه بایست تقویت گردد. در این خصوص لازم است کمکهای مداوم بین المللی برای تقویت معیشت و رفع نیازهای پناهندگان بازگشتی بایست بازتعریف شود. در واقع، کمکها میتواند از طریق دولت هدایت و مدیریت شود. این نگرش امکان به هدر رفتن منابع را کاهش و شرایط لازم اقامت پایدار در افغانستان را فراهم می آورد.

 

جمهوری اسلامی ایران همواره بر این باور بوده که باید بودجه کافی به ترتیبات استقرار و اسکان در مناطق اصلی بازگشت اختصاص یافته و توجه کافی به اسکان بازگشتیها در مناطق مورد نظر آنها از قبیل شهرهای بزرگ مبذول گردد یا هزینه های ادغام مجدد تحت شرایط مطمئن به صورت نقدی به خود افراد پرداخت شود. جامعه بین المللی بایست نقش فعال تری در زمان پس از بازگشت ایفا نموده و به روند بازگشت داوطلبانه تا زمان ادغام مجدد پناهندگان بازگشتی در موطن خود کمک نماید. تقویت شرایط بازگشت کنندگان در افغانستان متضمن بازگشتی داوطلبانه، امن و محترمانه پناهندگان و آوارگان میباشد. در عین حال ارائه کمک و ایجاد انگیزه برای بازگشت داوطلبانه پناهندگان افغان دارای مهارت و متخصص به کشورشان به بازسازی افغانستان کمک میکند.

 

در خصوص اسکان مجدد، در حالیکه اسکان مجدد یکی از راه حلهای پایدار برای پناهندگان است و بهترین راه برای تقسیم بار و مسئولیت کشورهای ثالث میباشد، تعداد پناهندگان اسکان مجدد شده از کشور ایران کمتر از 1% تعداد افراد اسکان مجدد شده توسط کمیساریای عالی پناهندگان در هر سال می باشد. جمهوری اسلامی ایران مصرانه از کمیساریای عالی پناهندگان و خصوصا کشورهای توسعه یافته درخواست می نماید که برای اسکان مجدد سهمیه ای متناسب با تعداد زیاد پناهندگان آسیب پذیر و نیازمند ساکن جمهوری اسلامی ایران اختصاص دهد. در این خصوص بایست توجه شما را به تعداد کم کشورهای اسکان مجدد دهنده جلب نموده و نقش کشورهای توسعه یافته به ویژه آن دسته از کشورهایی که مسبب وضعیت کنونی در افغانستان میباشند برجسته نموده و بر لزوم انجام مسئولیت بین المللی آنها تاکید نمایم.

 

سجادی در ادامه افزود: چنانچه بخوبی مستحضرید پس از گذشت ده سال از استقرار دولت قانونی در افغانستان که تغییر اساسی در آن کشور بوده، فرصتی برای جامعه بین المللی است که نیازهای منطقی پناهندگان بازگشتی در افغانستان را تامین نموده و منابع مورد نیاز در زمینه های مختلف به ویژه ایجاد و تجهیز فضاهای آموزشی و مراکز درمانی را افزایش دهد. هم زمان تلاشهای خود جهت ایجاد زیر ساختهای اقتصادی مناسب در افغانستان به منظور تشویق به بازگشت داوطلبانه و تحقق آرزوی دیرینه پناهندگان و آوارگان افغان در بازگشت و ادغام مجدد آنها در کشورشان را افزایش دهند.

 

باید خاطر نشان ساخت که هر چند در هرگونه ترتیبات مربوط به بازگشت بایست استقرار امنیت مد نظر قرار گیرد اما ما بر این باوریم که حمایت و تسهیل بازگشت داوطلبانه نبایست به بهانه هایی نظیر عدم امنیت در افغانستان کاهش یابد. یک بررسی اخیر نشان داده است که تعداد زیادی از بازگشت کنندگان افغان با مشکلاتی در شروع مجدد و بازسازی زندگی خود روبرو بوده اند. بنا بر این لازم است جامعه بین المللی تلاشهای خود را در ارائه کمک جهت ادغام مجدد بازگشتیهای افغان به کشورشان مضاعف نماید. در این خصوص، جامعه بین المللی و کمیساریای عالی پناهندگان بایست اقدامات ملموسی انجام دهند و از تلاشهایی که متضمن بازگشت به وطن و ادغام مجدد پایدار پناهندگان افغان درافغانستان میباشد حمایت نمایند.

 

اضافه می شود، کنفرانس بین المللی راه حلهای راهبردی برای پناهندگان افغان در مورد حمایت از بازگشت داوطلبانه، ادغام مجدد پایدار و مساعدت به کشورهای میزبان به مدت دو روز در تاریخ 13 و 14 اردیبهشت و توسط کمیساریای عالی پناهندگان در مقر دفتر اروپایی سازمان ملل در ژنو برگزار و طی آن راهکارهای بازگشت پناهندگان افغانی به کشورشان مورد بحث و رایزنی قرار گرفت.