جنگ بین المللی سایبری و اهمیت توان ایران

گروه بین الملل «خبرگزاری دانشجو»، بهزاد حلال خور: مقوله امنیت در شرایط جدید جهانی ابعاد متفاوتی پیدا کرده است؛ ابعادی که تکثر در مفهوم امنیت را در حوزه های مختلف موجب شده است.

 

یکی از حوزه های امنیتی که در شرایط جدید جهانی بسیار مورد اهمیت قرار گرفته است حوزه امنیت سایبری است. طبعا برای کشوری با توانایی و جایگاه بین المللی ایران، این مسئله بسیار حساس خواهد بود. در این نوشتار تلاش می نماییم تا مقوله اهمیت امنیت سایبری ایران و همچنین توان عمل کرد ایران در این جنگ را بررسی نماییم.

 

اینترنت به عنوان یک سیستم نامتمرکز طراحی شده و کاربران آن غالبا شناخته شده نیستند. همین ناشناختگی باعث می شود هیچ اثری از برخی از حملات سایبری باقی نماند ، توان بالایی برای این نوع از حملات متصور شود ، و از سوی دیگر شناسایی حمله کنندگان سایبری نیز دشوار می شود. با توجه به ویژگی های حملات سایبری که عبارتند از تعدد بازیگران در فضای سایبری، هزینه کم ورود، صرف زمان کم و سرعت بالای اقدام، ناشناس ماندن بازیگران و عدم قابلیت ردیابی ، کمرنگ شدن نقش جغرافیا، پایین بودن احتمال تنبیه و یا بازخواست اقدامات مجرمانه در فضای سایبری می توان دلیل اهمیت این مسئله را بیشتر مورد توجه قرار داد.

 

اهمیت مسئله زمانی بیشتر مشخص می گردد که به گفته مرکز تحقیقاتی چتم هاوس مسئله اصلی در آینده امنیت در دروابط بین الملل، بحث امنیت سایبری میان چین ، آمریکا و سایر قدرت های بین المللی می باشد. با مسائل مطرح شده در این مورد، اهمیت مسئله مورد بحث واضح می شود.

 

در این میان ایران با توجه به وضعیت ژئوپلتیکی در منطقه خاورمیانه و جایگاه سیاسی در عرصه روابط بین الملل خواه ناخواه به طور جدی درگیر این حوزه از امنیت خواهد بود. لذا بحث امنیت سایبری از اهمیت خاصی برخوردار خواهد بود. در تایید این نظر می توان چند مسئله مورد بحث را که در کمتر از دو سال در حوزه امنیت سایبری برای ایران رخ داد مورد بررسی قرار داد.

 

اولین مورد ویروس استاکس نت، استارس و حمله به تاسیسات هسته ای ایران بوده است. در این زمینه مقاله ای که در روزنامه واشنگتن پست در مورد ایران مطرح شده است جالب توجه است: «کرم کامپیوتری Stuxnet بین سالهای 2009 و 2010 به سیستم های کنترل صنعتی در تاسیسات هسته ای ایران حمله کرد. اما حداقل دو حمله ی سایبری دیگر نیز که در صدد خارج کردن ایران از مسیر توسعه ی هسته ای بود، این کشور را هدف قرار داد».

 

مورد دیگر از حمله سایری مسئله حمله به زیر ساخت های تولید نفت در در ایران بوده است در این حمله سایبری شرکت های تابعه شرکت ملی نفت ایران مورد هدف قرار داده است. در این حمله که بخش اینترنت و مخابراتی شرکت نفت ایران را مورد هدف قرار داد سامانه اینترنت وزارت نفت برای چند هفته قطع بوده است و هدف حمله کنندگان نیز دستیابی به اطلاعات اصلی سرور های وزارت نفت بوده است و نکته جالب اینکه علاوه بر این سایت شرکت ایرانول نیز توسط هکرهای عربستانی مورد حمله قرار گرفت و اخیرا ویرووس «فلیم» نمونه هایی از این جریان است.

 

لذا تهدید فقط در سطح ابر قدرت ها مطرح نیست بلکه بازیگران سطح میانه نیز درگیر در این حوزه از جنگ سایبری هستند. تنها یک هفته بعد حمله سایبری به وزارت نفت ایران، وزارت علوم ایران نیز مورد حمله سایبری قرار گرفت و حمله کنندگان قصد دستیابی به پرژه های مشترک این وزارتخانه با وزارت دفاع را داشته اند.

 

با توجه به مسائل مطرح شده، تهدید های سایبری بین المللی بخش مهمی از چالش های امنیتی ایران را در بر می گیرند. در مقابل این تهدیدات توان سایبری ایران نیز مورد توجه سایر کشور ها قرار گرفته است. لذا حساسیت موضوع برای ایران بیش از پیش مطرح است. بر این اساس جیمز کلَپِر، رئیس سازمان اطلاعات ملی امریکا نیز در این مورد چندی پیش گفته بود: توانمندی های سایبری ایران در سالهای گذشته عمق و پیچیدگی بیشتری داشته اند. و هر لحظه جهت آنها بیشتر و بیشتر به سمت امریکا نشانه می رود. همچنین ریچارد کلارک، مقام سابق شورای امنیت ملی در کتاب خود با نام ”جنگ سایبری" –که در سال 2010 چاپ شد- ایران را در زمینه ی خشونت سایبری، پس از چین طبقه بندی کرد.

 

با توجه به مسائل مطرح شده دو نکته در مورد جنگ سایبری بین المللی و جایگاه ایران در این حوزه حائز اهمیت می باشد: اول اینکه موقعیت بین المللی ایران موجد تهاجمات سایبری بسیار زیادی در این حوزه برای ایران می باشد. دومین اینکه سایر قدرت های سایبری نیز نسبت به توانایی های سایبری ایران شناخت داشته اند لذا در مقابل این نوع از تهدیدات تمهیدات لازم را خواهند اندیشید. همه این مسائل عملکرد ایران در فضای سایبری را با حساسیت های فراوانی مواجه می نماید لذا توجه بیشتر به این حوزه از مسائل اصلی فضای سایبری ایران اجتناب ناپذیر است.