ناآرامی‌های سوریه و توطئه حذف ایران

گروه بین الملل «خبرگزاری دانشجو»؛ از زمان شکل گیری محور مقاومت در منطقه در برابر سیاست های آمریکا و حضور رژیم صهیونیستی سوریه، ایران و حرب الله در لبنان آماج بیشترین حملات و توطئه ها بوده اند. این حملات و اتهامات علاوه بر آن که ناشی از ماهیت عملکرد این سه ستون مهم منطقه ای است به سیاست تحریک کشورهای عربی محافظه کار منطقه نیز مرتبط می شود.

 

با آغاز بحران سوریه که برخی آن را تداوم موج بیداری ملت های منطقه خوانده و برخی دیگر با متمایز کردن اصالت آن، این رخداد را ناشی از فتنه انگیزی عوامل خارجی معرفی می کنند خیلی زود مشخص شد که جریان سوریه از سایر کشورهای درگیر بحران بسیار متفاوت است. 

 

بحران در سوریه در شرایطی شکل گرفت که اولا روسیه بعد از همکاری با غرب در جریان لیبی متوجه شد که در حال از دست دادن نفوذ خاورمیانه ای خود است، بنابراین نمی توانست اجازه دهد یکی از کشورهای نزدیک به خود در منطقه بار دیگر اسیر زیاده خواهی های غرب شود، دوم این که گروه های مخالف و معارض در سوریه برخلاف سایر کشورها دارای انسجام و وحدت راهبردی نیستند؛ چراکه از جانب منابع گوناگون خارجی تغذیه شده و هدف مشترکی را دنبال نمی کنند.

 

با افزایش تنش ها در سوریه و تلاش های گوناگون برای مدیریت بحران که عمدتا تحت فشار غرب و با پیشگامی شورای امنیت و نماینده مشترک سازمان ملل و اتحادیه عرب در جریان است تاکنون زمینه برای مدیریت شرایط فراهم نشده است. علاوه بر آن که جریان یک سویه غرب در فشار به دولت تاکنون مانع از موفقیت روند آشتی ملی شده است، شاید یکی از مهم ترین دلایل ناکامی در این بحران طرح های صلح ارائه شده است که همگی آن ها در کنارگذاشتن نام ایران از روند مدیریت بحران مشترک اند.

 

به نظر می رسد چندین هدف عمده از این اقدام پیگیری می شود؛

 

 

 آمریکا از زمان بحران گروگان گیری در ایران تلاش کرده تا نقش ایران را در معادلات منطقه کم رنگ کرده و از این جهت با فشار در جهت انزوای این کشور آن را در مسیر مد نظر خود هدایت کند. به همین جهت علی رغم وضوح نقش برجسته ایران در سوریه آمریکا یکی از عوامل اصلی در بی توجهی به این نقش است.

 

در حالی که در سطح منطقه بسیار واضح است که ایران حامی بشار اسد و نظام کنونی سوریه است به نظر می رسد طرح های پیشنهادی تلاش دارند تا با کنارگذاردن نام ایران به اسد نشان دهند که در شرایط نبود ایران در جریان مذاکرات و گفت‌وگوها وی ناگزیر از مصالحه و حل بحران خواهد بود.

 

 

 از زمان آغاز تحولات مردمی خاورمیانه، ترکیه با سوار شدن بر موج آغاز شده تلاش کرد تا با حمایت از تحرکات مردمی الگوی حکمرانی خود را به این کشورها عرضه کند. اما نوع موضع گیری ایران که در عمل دامنه فعالیت ترک ها را محدود می کرد باعث تنش هایی در روابط دو کشور شد. از این رو ترکیه هم در چارچوب عملکرد در بازی غرب و هم اشتباه راهبردی خود تلاش های بی وفقه ای را برای کنار گذاردن ایران انجام دهد.

 

همین موضع در مورد کشورهای عربی محافظه کار منطقه به خصوص عربستان و قطر نیز صادق است. این کشور در گیرودار رقابت های منطقه ای با الگوی ایران و نیز برای جلوگیری از سرایت تحولات مردمی به کشورهای خود از همان آغاز با این تحولات به مقابله برخاسته و در مورد جریان سوریه هم به دلیل تفاوت ماهیت نظام های عربی با دمشق مخالفت جدی خود را با برقراری ثبات در این کشور ابراز داشته اند. در این حالت حضور ایران نیز می تواند مانع از تحقق اهداف آن ها باشد. 

 

 

 در حالی که موضوع سوریه در صدر مهم ترین اخبار منطقه و جهان قرار دارد این بحران بی ارتباط با مسئله هسته ای ایران نیست. تلاش های غرب برای اعمال فشار به ایران در مورد پرونده هسته ای در موضوع سوریه نیز نمایان شده و به نظر می رسد پروژه فشار و تهدید غرب به دنبال انزوای ایران از طریق بحران سوریه باشد.

 

به هر حال همان طور که عنان اشاره داشته کنارگذاردن ایران نه تنها به حل بحران سوریه کمک جدی نخواهد کرد بلکه به تشدید آن نیز منجر خواهد شد.