هجویه‌ای بر زندگی روشنفکری در «پالتو شتری»/ حرف‌های سنگین یک فیلم طنز

گروه  فرهنگی خبرگزاری دانشجو- سیدسجاد دانشی؛ پالتو شتری فیلم سرحالی است. با تیتراژ چند رنگی شروع می‌شود و در ابتدا پایان قصه را نشان می‌دهد و سپس به یک سال قبل فلش بک می‌زند. کلیت فیلم اینطور به من می‌فهماند که احتمالا علی میرزایی مقداری حرف جدی و تلخ داشته است، بعد نیت کرده که فیلمی بسازد و در آن این حرف‌ها را بگنجاند، بعد به واقعیت سینمای امروز نگاه کرده و متوجه شده که حرف‌های جدی مشتری ندارد یا حداقل کم دارد و بعد حرف هایش را با نسبت زیادی طنز و چیز‌های دیگر قاطی و کرد و سعی اش بر این بوده که این در هم آمیختن را مخاطب نفهمد و لا به لای خنده هایش چند جمله‌ای نیز بشنود. گاهی اتفاقا همین جملات قصار است که باعث خنده‌ی حضار در سالن می‌شود، اما گاهی هم موسیقی متن قطع می‌شود و یکی از نقش‌ها به خطابه‌ای کوتاه می‌پردازد.

پالتو شتری شاید داستانی نزدیک برای ما باشد، داستان کسانی که خود را از دیگران و جمع‌شان را از مردم بالاتر و مهم‌تر می‌پندارند. فیلم چند باری تقابل بین دانشگاه رفته‌ی کم سواد و دانشگاه نرفته با سواد را به رخ می‌کشد. در فیلم جدل بین آدم‌هایی را می‌بینیم که نمونه‌های واقعی شان در خیابان انقلاب و اطراف دانشگاه تهران قابل‌رویت اند و از قضا فیلم برداری نیز در همین حوالی صورت گرفته است. افرادی که احتمالا خودشان را روشن‌فکر می‌دانند، لباس‌های غیر متعارف به تن دارند و به تبع عینک و سیگار و قهوه هم که جزء لاینفک این گروه است. حال اگر همه‌ی این‌ها را با فلسفه، کمبود توجه، نیچه و چند زخم کهنه از بچگی جمع بزنیم احتمالا شخصیت اول فیلم به دست می‌آید. شخصیتی که در بی رحمی و جمع گریزی نگاهش به هیتلر است و در زمانِ مغرورانه حرف زدن به نیچه فکر می‌کند و توهین به زنان را فخر خود می‌داند.

روایت داستان اندکی شلخته است و گویا فیلمنامه در نود دقیقه نمی‌گنجیده و به زور خواسته اند همه‌اش را در این مجال بگویند. برای من سکانس کوتاه گفتگوی پیر مرد بساطی با سام درخشانی بهترین قسمت فیلم بود. او که بازیگر نقش مکمل است و نماد ذکاوت و هوش است، جوری که طعنه‌ی دیپلم ردی بودنش بر او اثری ندارد و در پایان نیز دانشجوی پر ادای دکترا را فریب میدهد و به زندگی جدید مجردی اش ادامه می‌دهد.