خروج نخبگان از كشور نوعي ژست علمي است

دکتر اميرعباس رصافي در گفت و گو با خبرنگار علمي «شبكه خبر دانشجو»، خروج نخبگان از كشور را نوعي ژست علمي دانست و گفت: موضوع فرار مغزها رفته رفته تبديل به يک ارزش کاذب و ژست علمي براي نشان دادن ميزان اهميت يک فرد شده به طوريكه دانشجوي جوان ما به جاي آن که در کشور خودمان مشغول ادامه تحصيل شود تنها به دليل آن ژست علمي، ترجيح مي‌دهد به کشوري مهاجرت کند که حتي ممکن است از لحاظ علمي سطح پايين‌تري از ما داشته باشد.

وي ادامه داد: البته براي معضل مهاجرت سرمايه انساني كه تنها منحصر به ايران و يا کشورهاي در حال توسعه نيست دلايل ديگري نظير نبود امکانات براي پژوهش، بي‌توجهي به پژوهش و پژوهشگر، عدم تامين مالي و غيره نيز عنوان شده است.

رصافي افزود: البته بايد بين کساني که فقط براي ادامه تحصيل و يا کسب مهارتي خاص به طور موقت به ساير کشورها سفر مي‌کنند و نخبگاني که براي زندگي به کشوري ديگر مهاجرت مي‌کنند تفاوت قائل شد؛ زيرا گروه اول مشمول تعريف مهاجرت سرمايه انساني نمي‌شوند.

معاون پژوهشي و فناوري دانشگاه بین المللی امام خمینی فراهم كردن مراكز تحقيقاتي و افزايش درآمد نخبگان را از راهكارهاي كاهش پديده فرار مغزها برشمرد و اظهار داشت: يک تحليل هزينه – فايده نشان مي دهد که هزينه کردن در اين عرصه، در مقايسه با هزينه ناشي از خروج اين قشر مولد و پوياي جامعه توجيه‌پذير است.

وي گفت: از بعد علمي بايد امکانات و شرايط تحقيق و پژوهش را براي انجام بدون دغدغه تحقيقات فراهم ساخت؛ زيرا در بسياري از رشته‌ها آزمايشگاه ها و مواد اوليه نقش اساسي در پيشبرد پژوهش دارند.

رصافي با اشاره به مشكلات اداري موجود در كشور براي كارهاي تحقيقاتي گفت: پژوهشگر نبايد وقت خود را در پيچ و خم‌هاي اداري تهيه مقدمات کار از دست بدهد، همچنين بخش قابل توجهي از رشته‌ها به داده‌هاي خام و اطلاعات اوليه براي تحليل نياز دارند که در بسياري از موارد تهيه آن از مراجع ذيربط کار ساده‌اي نيست.

معاون پژوهشي و فناوري دانشگاه بین المللی امام خمینی گفت: اعتماد صنعت، کشاورزي و ساير نهادهاي خارج از دانشگاه به پژوهش‌هاي دانشگاهي نيز نقش کليدي در پويايي دانشگاه ها و کاهش تمايل به خروج از کشور دارد.

وي افزود: از بعد اجتماعي، فرهنگي نيز ارج و منزلت پژوهشگر بايد با ساز و کارهاي فرهنگي مناسب بازسازي شود تا جوان ايراني در کنار پوستر فوتباليست يا هنرپيشه مورد علاقه خود تصويري از دانشمند مورد علاقه خود را نصب کند.

رصافي عنوان كرد: اکثريت قشر دانشگاهي و علمي به يک سطح حداقلي از زندگي قناعت دارند و بايد با سرمايه‌گذاري هاي لازم امکانات اوليه زندگي براي رفاه حال محققان را فراهم كرد تا آنها با آسايش براي تحقيقات گام بردارند.

معاون پژوهشي و فناوري دانشگاه بین المللی امام خمینی با اشاره به پديده مهاجرت پنهان سرمايه فکري گفت: اين پديده كه در آن فرد نخبه به ظاهر کشور را ترک نمي‌کند اما به همان دلايل فرار مغزها تمام ذهن خود را بر فعاليت اصلي خود متمرکز نمي کند و بخشي از وقتش را به فعاليت هاي اقتصادي و غير تخصصي اختصاص مي دهد نيز معضلي است كه در جامعه ما وجود دارد.

وي يادآور شد: اين پديده نيز به دليل آن که انتظار فرد نخبه از جامعه برآورده نشده به وجود مي آيد و باعث مي شود تا نخبگان كشور داراي عملکرد ايده‌آلي نباشند./انتهاي پيام/