
استخراج طلا به قیمت از بین رفتن محیط زیست / فلزی که بیشتر از سلامتی مردم اهمیت دارد!
معدن کاری در مقیاس وسیع، بدون توجه به مسئله زیست محیطی، میتواند منجر به آثار زیانباری شود که نه تنها در کوتاه مدت، بلکه در بلندمدت نیز امکان جبران آن وجود نداشته باشد. استخراج مواد معدنی بر حسب نوع ماده، شرایط و عوامل محیطی معدن به روش روباز یا زیرزمینی انجام میگیرد که هر یک اثرات زیست محیطی خاصی به خاک، آب و هوا وارد میکند.
یکی از مهمترین مسائل زیست محیطی همراه با معدن کاری، باطلههای معدنی هستند که جزو لاینفک معدن کاری به حساب میآیند. بخشی از باطله حاوی آلایندههایی هستند که به اکوسیستم و محیط زیست آسیب وارد میکنند؛ استمرار فعالیتهای معدن که با اصوات کوبهای همراه است نیز مخل آرامش مناطق مسکونی و حیوانات حیات وحش میشود. این فعالیتها میتواند منجر به مهاجرت گونههای جانوری موجود در منطقه گردد. آلودگیهای ناشی از اصوات کوبهای به اصواتی که با شدت کم و در مدت زمان اندک منتشر میشود از دیگر آسیبهای معدن کاری، پاکتراشی پوشش گیاهی است. از آنجا که استخراج معدن در مدت زمان زیادی ادامه پیدا میکند، اثرات حذف پوشش گیاهی میتواند شدید باشد.
یکی از معادنی که چند سالی است دستخوش ناملایمتهای انسانی قرار گرفته، معدن طلای «اندریان» است. این معدن در شهرستان ورزقان آذربایجان شرقی قرار دارد ورزقان دارای چندین معدن مهم طلاست که فعالیتهای بهره برداری در ۲ معدن طلای «اندریان» و «مزرعه شادی» هم اکنون در حال انجام است که به گفته اهالی روستا به صورت غیر مجاز هم از این معدن بهربردای میشود.

وجود چنین منابعی میتواند موجب رونق و اشتغال در استان شود، اما چندسالی است دغدغه مردم این منطقه و فعالان محیط زیست تبدیل شده و دلیل آن هم روش برداشت طلا به روش سیانور، که سلامتی کارگران و همچنین محیط زیست این منطقه را مورد تهدید جدی قرار داده است.
در ارتباط با بهره برداری غیر اصولی معدن طلای اندریان، نه تنها به معضلات آلوده کننده محیط و نابودی جنگلهای قره داغ توجهی نشده است، بلکه مسئولین استانی فعالیت این معدن را عاری از هر گونه آلودگی اعلام کرده اند تا زمینه را برای ارائه مجوزهای بهره برداری بیشتر وتخریبهای مضاعف محیط زیست منطقه را فراهم سازند.
این در حالی است که محمد رضا پورمحمدی، استاندار آذربایجان شرقی در جلسهای آلوده بودن معدن طلای اندیان را کذب دانسته است در این راستا احمدعلیرضا بیگی، نماینده مردم تبریز، اسکو و آذرشهر در واکنش به اظهارات اخیر استاندار میگوید: با توجه به شواهدی که دست ما رسیده، آلودگی ترکیبات سیانور در معدن طلای اندریان بالاتر از حد مجاز وجود دارد وما شاهد یک فاجعه زیست محیطی در معدن طلای اندریان هستیم.

با بهره برداری غیر اصولی معدن طلای اندریان و موضوعات مطرح شده در مورد این معدن انتقاداتی در زمینه نحوه برداشت از این معدن و آلودگیهای زیستمحیطی وجود دارد، در این راستا فعالان محیط زیست و منابع طبیعی آذربایجان شرقی در بیانیهای خواستار شفافیت عملکرد ادارات و سازمانهای ذیربط در جهت رفع نگرانیهای مردم، بنابر اسناد ومدارک موجود در مورد فعالیتهای آلاینده بهره برداری در معدن طلای اندریان (والبته مس سونگون) ونیز بازدیدهای مکرر که اثبات کننده تخریبها ونابودی جنگلهای ارزشمند منطقه است شدند.
این حامیان محیط زیست در قسمتی از بیانیه خود آورده اند: «فعالیتهای بهرهبرداری از معدن طلای اندریان تا اصلاح رویه فعلی، پاکسازی محیط واجرای کلیه تعهدات زیست محیطی بهره برداران لغو شود. کلیه نهادها و سازمانها و ادارات ذیربط جهت روشن سازی نحوه عمل وتاثیرات زیست محیطی بهره برداری ذکر شده و انتشار آن در رسانههای عمومی و ارائه گزارش به سازمان حفاظت محیط زیست کشورهمکاری داشته باشند و همچنین حضور مستمر کارشناسان متخصص ذیربط در منطقه جهت ارزیابی دقیق فعالیتهای معدن ونظارت بر آن که مورد وثوق شبکه تشکلهای زیست محیطی استان خواستار شدند».
روستای رزقان با طبیعت فوق العادهای که دارد میتوانست محلی برای جذب گردشگران و درآمدزایی ساکنین باشد، اما به بهربرداری وسیع از معدن طلای اندریان متاسفانه مراتع روستا به سمت نابودی پیش می رود که به غیر از این موضوع موجب ازبین رفتن شغل اهالی که به دامداری و دامپروری و مشغول هستند شده است.
محمد صالح ترکمان مسئول واحد سیاسی بسیج دانشجویی دانشگاه سهند تبریز در گفتگو با خبرنگار ما می گوید : در تیر ماه سال جاری متوجه شدیم در معادن سطح استان تخلفاتی صورت می گیرید که با توجه به بولد شدن موضوع معدن اندریان این امر بیشتر مورد بررسی قرار گرفت.
ترکمان می افزاید: در معدن طلا اندریان مشکلات زیادی دارد که یکی از این موارد نحوه واگذاری معدن است که به چه نحوی واگذاره شده و تا چه زمانی ادامه دارد و یکی از مهمترین سوال این است که چرا به شرکت گرجستانی روسی واگذار شده است مگر در ایران توانایی بهربرداری از معدن را نداریم. در صورتی که معدن طلای زرشوران توسط پیمانکارهای ایرانی استخراج می شود.
مسئول واحد سیاسی بسیج دانشجویی دانشگاه سهند تبریز می افزاید: متاسفانه مشکلات محیط زیست در استان آذربایجان شرقی فراوان است و در معادن های استان در ابعاد وسیع دیده می شود در معدن اندریان آلودگی محیط زیست ناشی از استفاده سیانور است وجود دارد.
وی می گوید: در مورد آلودگی معدن اندریان دوگانگی وجود دارد رئیس سازمان محیط زیست می گوید آلودگی وجود ندارد؛ اما فعالان محیط زیست اعلام نگرانی از این موضوع را کرده اند. از بین رفتن حیوانات اهلی و وحشی و به گفته ساکنین این منطقه مسمومیت اهالی به خاطر وجود سیانور در این روستا است که نشانه هایی از وجود آلودگی در این منطقه است.
لازم در این راستا بسیج دانشجویی دانشگاه سهند با سازمان محیط زیست جلسه ای برگزار کرد که از سوی این سازمان قول همکاری برای بررسی بیشتر آلودگی این منطقه داده شد و که در این جلسه امکان بازدید دانشجویان از معدن به همراه تیمی کارشناسی شده را داشته باشند و کارگروهی به مسئولیت بسیج دانشجویی دانشگاه سهند در مورد بررسی مشکلات خورد و کلان محیط زیستی استان تشکیل شود. این کارگروه متشکل از فعالان محیط زیست، اساتید دانشگاه و نماینده سازمان محیط زیست خواهد بود.
