ريشه نگاه دوگانه تركيه به انقلاب‌هاي مردمي

گروه سياسي «خبرگزاري دانشجو»؛ كساني كه خبرها و حوادث منطقه خاورميانه بخصوص نهضت هاي اسلامي كشورهاي عربي را دنبال مي كنند، به خوبي مي دانند كه جنس ناآرامي هاي سوريه از نوع ديگري است. در واقع ناآرامي هاي سوريه بيش از آنكه مربوط به اعتراضات داخلي باشد به خارج از مرزهاي اين كشور باز مي گردد.

نوع موضعي كه كشورهاي غربي و حتي عربي چون آمريكا و انگليس و عربستان در خصوص رخدادهاي اخير سوريه داشته‌اند نسبت به اعتراضات مردمي در كشورهاي عربي ديگر خود نشان دهنده اين امر و پشتيباني و سناريو سازي اين كشورها براي بحران آفريني در كشور سوريه است.

البته دشمني جهان غرب و كشورهاي سرسپرده عربي با سوريه به مخالفت هاي اين كشور در زمينه مبارزه با رشد صهيونيسم در خاورميانه باز مي گردد. در حال حاضر تنها سوريه است که در منطقه عربي، در مقابل توسعه طلبي اين رژيم جهت منافع خود ايستاد گي مي‌کند.

 

از طرف ديگر، اهميت ژئواستراتژيک مديترانه نيز چشمگير است و سوريه بعنوان عضوي از اين منطقه در معادلات آن صاحب نقش است.

کشور سوريه در منطقه مديترانه از موقعيت خاصي برخوردار است. مي‌توان گفت اين کشور پل ارتباطي سه قاره اروپا، آسيا و آفريقا مي‌باشد.

از سوي ديگر سوريه از شمال با تركيه، همسايه است و روابط نبستا مناسبي ميان اين دو كشور برقرار است اما بعد از شروع ناآرامي ها در اين كشور، ترك ها موضع منفعلانه اي را در مقابل سوريه اتخاذ كرده اند كه بسته به شرايط و اهدافي كه اين كشور در نظام بين‌الملل دنبال مي كند مي توان آن را تحليل نمود.

ترك ها پس از روي كار آمدن حزب اسلامگراي عدالت و توسعه همواره براي رسيدن به جايگاه يك بازيگر فعال و سطح اول در منطقه خاورميانه روابط ديپلماتيك خود را تنظيم كرده‌اند و براي رسيدن به وجهه بين المللي به ميانجيگري ميان كشورهاي اسلامي و گاه جهان اسلام و غرب روي آورده اند.

تركيه با شروع انقلاب هاي مردمي در خاورميانه به جهت گرايشات اخواني خود (گرايش به حزب اخوان المسلمين) به نوعي قصد داشتند با طرفداري از اعتراضات مردمي رهبري اين جريان را به دست گيرد و مدل حكومتي خود را به عنوان الگويي براي تشكيل حكومت هاي اسلامي ارائه دهد.

اما در اين ميان اين كشور با مشكلاتي دست و پنجه نرم كرده است، شروع ناآرامي در سوريه و فشار غرب بر تركيه منجر گرديد كه اين كشور با توجه به سردرگمي ريشه داري كه در سياست خارجي خود دارد ميان قرار گرفتن در جبهه كشورهاي اسلامي و حضور در اتحاديه اروپا گزينه دوم را برگزيند و در اين راستا حتي به درگيري و جنگ با سوريه تن دهد تا جايي كه اختلافات ميان تركيه و سوري ها  به بحث برخورد نظامي هم كشيده شد.

به نظر مي رسد تركيه با سردگمي در اين راه كمي از اهداف خود دور شده است و سعي دارد در موضعي دوگانه هم غربي ها را در اين مورد راضي كند و هم اينكه نظر مردم كشورهاي اسلامي را به خود جلب كند.

 

البته اهداف اين كشور براي احياي امپراطوري عثماني زياد به مذاق مردم كشورهاي عربي خوش نيامده است و اين موضوع سبب شده كه وجهه تركيه در سطح منطقه تضعيف شود.

البته ترك ها همواره بنا به منافع‌شان عمل كرده اند و ادعا مي كنند واقعيت هاي موجود را مي بينند و مطابق آن تصميم گيري مي كنند.

با اين اوصاف به نظر مي رسد كه ترك ها با توجه به منافعشان اوضاع داخلي سوريه را در نظر بگيرند و امروز هم فكر مي كنند كه بشار اسد رفتني است بنابر اين سياست خصمانه اي را عليه حكومت اين كشور در نظر گرفته اند و خود را به عنوان حامي دمكراسي نشان داده اند تا هم حمايت مردم مسلمان و هم حمايت جهان غرب را داشته باشند.