سوريه؛ بازي شطرنج سه سطحي

گروه بين الملل «خبرگزاری دانشجو»: با شروع جنبش هاي مردمي و حركت هاي انقلابي در كشورهاي عربي، سوريه نيز دستخوش ناآرامي هايي شد كه در برخي موارد بازتاب آن در رسانه هاي خبري دنيا بسيار گسترده بود.

پس از شروع ناآرامي هاي سوريه در اوايل ماه مارس 2011 و بخصوص در ماه هاي اخير اين كشور صحنه درگيريهاي متعددي بوده كه به كشته و زخمي شدن تعداد زيادي از مردم و نيروهاي امنيتي اين كشور منجر شده است.

دولت سوريه انگشت اتهام را به سوي عوامل خارجي نشانه مي رود و كشورهاي خارجي نيز بر كناره گيري بشار اسد و واگذاري قدرت پافشاري مي كنند.

در اين ميان اعزام نيروهاي ناظر توسط اتحاديه عرب و پادرمياني كشورهاي ديگر نيز چندان چاره ساز نبوده و نتوانسته مسئله اي را حل نمايد.

با توجه به شرايط فعلي سوريه تعاملات اين كشور را مي توان در سه سطح تقسيم بندي كرد؛ از يك طرف با توجه به اينكه بيش از 85 درصد از مسلمانان را اهل سنت تشكيل مي دهند مي توان به علت مخالفت اتحاديه عرب با حكومت بشار اسد پي برد. بشار اسد علوي ( شيعه) است و اين گروه حدود 12 درصد از جمعيت سوريه را تشكيل مي دهند و كنترل بخش هاي مختلف كشور از جمله ارتش را در دست دارند.

از سوي ديگر مي توان طرفداران بشار اسد را دید كه هر از چندگاهي به حمايت از وي در گوشه و كنار سوريه تظاهرات مي كنند. و همچنين از جلمه متحدان خارجي بشار اسد مي توان به ايران و حزب الله اشاره كرد، روابط دمشق و تهران ريشه در يك روابط طولاني دارد و از طرف ديگر حزب الله در لبنان به عنوان متحد ديگر ايران و سوريه، قدرتش را از اين دو مي گيرد.

بيشتر مخالفان بشار اسد را كشور هاي عضو همكاري خليج فارس و كشورهاي متحد عربستان تشكيل مي دهند. قطر نيز در آخرين اظهار نظرهاي خود خواهان ارسال سريع نيروهاي نظامي به سوريه شده است. كشورهاي غربي و بخصوص آمريكا با اعمال فشار بر حكومت بشار اسد خواهان كناره گيري وي از قدرت بودند و به همراه كشورهاي ديگر سفيران خود را از دمشق فراخواندند. در حالي كه برخي كشورهاي ديگر با حمايت از بشار اسد بر ايجاد اصلاحات دراين كشور و بازگرداندن صلح و آرامش به آن تاكيد دارند.

در سطح بين المللي چين و روسیه نيز از يك سو به روابط سياسي و ديپلماتيك خود با غرب ادامه مي دهند و از طرف ديگر حمايت خود را از انجام اصلاحات در سوريه اعلام كرده و در آخرين اقدام قطع نامه شوراي امنيت سازمان ملل بر عليه سوريه را وتو كردند.

در حقيقت به صورت خلاصه مي توان گفتت؛ بازي شطرنجي كه سوريه درآن گرفتار شده است داراي سه سطح است؛ سطح داخلي ( مسئله شيعه و سني در درون سوريه) سطح منطقه اي ( ايران و متحدان آن در مقابل عربستان و متحدان آن در منطقه خاورميانه ) و سطح بين المللي (چين و روسيه ) كه از ناآرامي هاي داخلي در برابر دولت مركزي سوريه حمايت نمي كنند.

به نظر مي رسد در اين ميان  بسياري از كشورهاي غربي سعي دارند  به روش هاي گوناگون بحران داخلي سوريه را تشديد كرده و مي كوشند با كنار زدن بشار اسد، عرصه را بر متحدان آن يعني ايران و حزب الله لبنان كه دشمنان اسرائيل در منطقه به حساب مي آيند تنگ تر كنند. در مجموع تعاملات و کنش و واکنش های این سه سطح خواهد بود که در نهایت سوریه را به سمت ثبات یا بی ثباتی هدایت خواهد کرد. 

 

منبع: با تعدیلاتی از فارین افیرز