انتخابات مصر و جریان های بیداری اسلامی

گروه بین الملل «خبرگزاری دانشجو»، بهزاد حلال خور: بعد از شروع شدن جریان بیداری اسلامی در کشور های منطقه خاورمیانه بسیاری از تحلیل گران مسائل سیاسی فرضیه های متفاوتی را در خصوص نوع این جریان ، جهت، علت و آینده آن مطرح نمودند . در میان نظرات و فرضیه های مورد بحث دو نظر جایگاه بسیار خاصی در میان اندیشمندان سیاسی پیدا نمود اول آن که این حرکت های مردمی در واقع تلاش غرب برای هماهنگ کردن سیستم سیاسی کشور های خاورمیانه با خود می باشد و دوم اینکه این حرکات بدون تحریک خارجی صورت گرفت و نتیجه افزایش آگاهی مردم مسلمان از وضعیت خود در کشورهای مسلمان و قیام انها علیه ظلم و وابستگی بود. هردوی این نظرات توجیهات و دلایل خود را ارائه می نمودند.

 

با نگاهی به وضعیت و شرایط انقلاب مصر نتایج به دست آمده در انتخابات ریاست جمهوری مصر انتخاب هریک از دو رقیب اصلی به طور واضحی بیانگر تایید هر یک از فرض ها می باشد .

 

در انتخابات اخیر مصر محمد مرسی به عنوان نماینده اسلامگرایان وارد فرایند انتخابات شد و با توجه به ارتباط او با جریانهای اسلامی می توان او را نماینده نظریه دوم در مورد بیداری اسلامی لااقل در مصر دانست. محمد مرسی در زمان حسنی مبارک، نماینده و سخنگوی فراکسیون اخوان المسلمین در مجلس بود و پس از انقلاب هم رئیس حزب تازه تأسیس آزادی و توسعه (شاخه سیاسی اخوان المسلمین) شد . او به نوعی نماینده طیف نظراتی محسوب می شد که تاکید بر مستقل بودن بیداری اسلامی از تحریکات خارجی داشت.

 

در مقابل او احمد شفیق است. احمد شفیق، سپهبد نیروی هوایی بوده و همچون حسنی مبارک، سابقه خلبانی در جنگ و فرماندهی نیروی هوایی را داشته است. پس از به راه افتادن جنبش بیداری اسلامی، حسنی مبارک او را روی کار آورد تا اوضاع را آرام کند. حضور او در انتخابات ریاست جمهوری مصر به نوعی نماینده طیف اول نظرات محسوب می شد. او در زمینه رابطه با آمریکا نظراتی بسیار شبیه به حسنی مبارک داشته است .شفیق تاکید می‌کند که در هر صورت و در هر شرایطی در صورتی که وی در انتخابات ریاست جمهوری به پیروزی برسد، آمریکا برایش شریک تجاری ویژه و بزرگی خواهد بود.

 

با توجه به نکته ذکر شده این مسئله پر واضح است که انتخاب احمد شفیق به ریاست جمهوری مصر برای امریکا به مانند انتخاب مبارکی دیگر و فقط در شکل دموکراتیک آن است.

 

از سوی دیگر انتخاب احمد شفیق در انتخابات ریاست جمهور برای رژیم صهیونیستی نیز پیام مخصوصی دارد. او در این مورد معتقد است که: باید اعتراف کنیم که موجودیتی به نام اسرائیل در جهان وجود دارد، خواه این موضوع باب خواست و میل ما باشد، خواه نباشد، چون اسرائیل موجودیتی است که کشورهای جهان آن را به رسمیت شناخته‌اند و در جای دیگر در مورد رابطه با اسرائیل می توانیم از زبان او بشنویم که در نظر او رابطه با اسرائیل باید براساس احترام متقابل و احترام به حاکمیت ارضی مصر باشد.در این خصوص شاهد این نکته هستیم که او روابط با اسرائیل را در چارچوب رابطه با کشوری مستقل و عادی در جهان و در چارچوب منافع ملی مصر میداند لذا حتی در صورت لزوم سفر به اسرائیل را هم در دستور کار قرار می دهد .

 

حال با مقایسه ای ساده میان محمد مرسی و احمد شفیق شاهد تفاوت نظرات دو کاندیدا در مورد مسائل مطروحه می باشیم.

 

از یک طرف نماینده اخوان المسلمین به عنوان جریانی که بیداری اسلامی در این کشور را هدایت می کند و از طرف دیگر احمد شفیقی که در نظر و عقاید سیاسی اش تفاوت چندانی با مبارک ندارد و تنها پوشش دموکراتیک او را متمایز از مبارک می سازد. در حال حاضر این دو کاندیدا به عنوان کاندیداهای اصلی به مرحله دوم انتخابات مصر راه پیدا کردند. محمد مرسی با کسب پنج میلیون 765 هزار رای اول و احمد شفیق با کسب پنج میلیون و 505 هزار رای، دوم انتخابات ریاست جمهوری مصر شدند و به دور دوم انتخابات راه یافتند.

 

در نهایت پیروزی هر یک از کاندیداهای مذکور می تواند به نوعی نمایانگر پیروزی هریک از عقاید مذکور باشد. در صورت پیروزی مرسی و روی کار آمدن جریان اسلامی می توان از بیشتر شدن احتمال اول خبر داد و در صورت پیروزی شفیق به عنوان کسی که اسرائیل از او به عنوان تنها امید خود یاد کرده است احتمال پیروزی نظر دوم بیشتر می شود.