محرّم‌نامه رهبر شهید (بخش سوم)؛ تشریح تکلیف جهانی بشریت در مواجهه با قدرت‌های ستمگر و رد نظریات تک‌بعدی پیرامون عاشورا + فیلم

   به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، نهضت عاشورا فراتر از یک اتفاق محصور در جغرافیای کربلا و زمانه سال ۶۱ هجری، منشوری جاویدان برای هدایت بشریت است. رهبر شهید در سخنان    خود در مهرماه سال ۱۳۹۸، با دست‌مایه قرار دادن خطبه کلیدی سیدالشهدا (ع) در یکی از منازل بین‌راه، به کالبدشکافی وظیفه دینی و انسانی آحاد جامعه در مواجهه با نظامات ظالم می‌پردازند. ایشان در این تبیین، مرزهای مذهبی را فرارفته و مخاطب این پیام را کل «بشریت» معرفی می‌کنند؛ حرکتی که جوهره اصلی آن، نه صرفاً دستیابی به قدرت سیاسی و نه تسلیم شدن در برابر مرگ، بلکه ایستادگی بر مدار وظیفه الهی است.

      متن بیانات رهبر شهید (۲۱ مهرماه ۱۳۹۸)متن دقیق و کامل بیانات رهبر شهید در این بخش به شرح زیر است:

«در یکی از منازلِ بینِ راه [کربلا]، امام حسین (علیه السّلام) ایستاد خطبه خواند: اَیُّهَا النّاسُ اِنَّ رَسولَ الله صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ قالَ مَن رَأَى سُلطاناً جائِراً مُستَحِلّاً لِحُرُمِاتِ الله ناکِثاً لِعَهدِ الله ... یَعمَلُ فی عِبادِ الله بِالجَورِ وَ العُدوانِ و لَم یُغیِّرُ عَلَیهِ بِقَولٍ وَ لا فِعلٍ کانَ حَقّاً عَلَى الله اَن یُدخِلَهُ مَدخَلَه.

خیلی حرف بزرگی است، خیلی حرف عجیبی است؛ اوّلاً خطاب به ناس است، ما هم جزو ناسیم؛ این خطاب، خطاب به ما هم هست. خطاب به مؤمنین نیست، خطاب به آن عدّه‌ی همراهان فقط نیست؛ خطاب به بشریّت است، نه فقط در آن زمان، در همه‌ی زمانها تا امروز. از قول پیغمبر نقل میکند، دارد فلسفه‌ی حرکت خودش را بیان میکند؛ میگوید من دارم به حرف پیغمبر عمل میکنم، پیغمبر به من دستور داده که این کار را بکنم. پیغمبر چه فرموده؟ مَن رَأَى سُلطاناً جائِرا؛ فرمود که هر کس یک قدرتی را، یک قدرت ستمگری را مشاهده کند... یَعمَلُ فی عِبادِ الله بِالجَورِ وَ العُدوان؛ نمیگوید «یعمل فی المؤمنین»؛ این چیزی که موجب میشود شما وظیفه پیدا کنید، این نیست که آن قدرت با مؤمنین بد عمل کند؛ نه، یَعمَلُ فی عِبادِ الله؛ در بین بندگان خدا، در بین آحاد بشر، هر جبهه‌ای، هر قدرتی، هر مرکز ستمگری که در بین مردم این کارها را انجام بدهد: یَعمَلُ فی عِبادِ الله بِالجَورِ وَ العُدوان، آن وقت نتیجه چیست؟ وظیفه چیست؟ و لَم یُغَیِّر عَلَیهِ بِقَولٍ وَ لا فِعل، کسی که یک چنین قدرتی را در مقابل خودش ببیند و در مقابل او موضع نداشته باشد، موضع نگیرد، مخالفت نکند ــ حالا این مخالفت گاهی با قول است، گاهی با فعل است؛ هر دو جور؛ گاهی اقتضا میکند شما در مقابل قدرت ستمگر وارد عمل بشوید، گاهی شرایط مناسب برای وارد عمل شدن نیست، اقلّاً موضع بگیرید؛ ببینید! اینها تکلیف امروز ما را مشخّص میکند ــ کانَ حَقّاً عَلَى اللَهِ اَن یُدخِلَهُ مُدخَلَه، خدای متعال حقّی بر عهده‌ی خودش قرار داده که این کسی را که در مقابل ظلم و جور و عدوانِ به عبادالله موضع نمیگیرد و حرکت نمیکند، به همان جایی، به همان سرنوشتی دچار کند که آن ظالم را دچار خواهد کرد، یعنی جهنّم؛ مسئله این است. امام حسین میگوید من برای این حرکت کردم....

بعضی میگویند امام حسین (علیه ‌السّلام) حرکت کرد که قدرت را بگیرد -از مردمان مؤمن هم این حرف را میزنند- اشتباه میکنند؛ بعضی [هم] میگویند حرکت کرد تا شهید بشود. من میگویم حرکت کرد تا وظیفه‌ را انجام بدهد؛ منتها در راه انجام وظیفه، یک احتمال این است که آدم به قدرت برسد، چه عیب دارد؟ یک احتمال این است که انسان شهید بشود، چه عیب دارد؟ مقصود این است که ما بتوانیم این عمل را انجام بدهیم، این وظیفه را انجام بدهیم؛ مسئله این است.»

تفصیل و تحلیل: واکاوی ابعاد خطبه در کلام رهبر شهیدرهبر شهید در تفسیری عمیق بر این فراز، چند محور کلیدی و راهبردی را به عنوان مانیفستِ نهضت حسینی/ جهان‌شمولی پیام عاشورا (خطاب به ناس)

  تکیه اساسی بر عبارت «ایّها النّاس» نشان می‌دهد که قیام کربلا منحصر به گروه، مذهب یا زمان خاصی نیست. این پیام، فراتر از دایره مؤمنین، کل آحاد بشر و انسانیت را در طول تاریخ به چالش و حرکت فرا می‌خواند.دفاع از حقوق انسان‌ها (عباد الله): ملاکِ پیدا شدن وظیفه و تکاپو، نه فقط ظلم به مسلمانان یا مؤمنین، بلکه تعدی به «بندگان خدا» (عباد الله) است. هر جا قدرتی دست به ستم و عدوان علیه توده مردم بزند، مسئولیت اجتماعی و الهی آغاز می‌شود.رد بی‌تفاوتی و لزوم موضع‌گیری (با قول یا فعل): بر اساس این تحلیل، سکوت در برابر حاکم جائر، عقوبتی هم‌سنگ با خودِ ظالم دارد. رهبر شهید متناسب با شرایط عصر حاضر تأکید می‌کنند که مخالفت با ظلم مرتبت‌های گوناگونی دارد؛ گاهی در قالب اقدام عملی (فعل) تجلی می‌یابد و گاهی که شرایط فراهم نیست، حداقل در قالب موضع‌گیری صریح و روشنگری (قول) واجب می‌گردد. اصالت تکلیف در برابر نگاه‌های تک‌بعدی ایشان با نقد دو دیدگاه رایج – اول نگاهی که هدف امام را صرفاً تشکیل حکومت و قدرت‌طلبی می‌داند و دوم نگاهی که حرکت را تنها در شهادت‌طلبی خلاصه می‌کند – فرمول سومی را ارائه می‌دهند: «حرکت برای انجام وظیفه». در این نگاه، حکومت یا شهادت، هیچ‌کدام هدف بالاصاله نیستند، بلکه پیامدهایی هستند که در مسیر ادای تکلیف رقم می‌خورند.